Mở lối hoàn lương cho người chưa thành niên phạm tội

Tạo cơ hội sửa sai

Ngày 11/6, Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Lâm Đồng đã mở phiên họp xem xét áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với bị can P.C.C (sinh tháng 11/2008, trú phường Phước Hội, tỉnh Lâm Đồng).

P.C.C bị khởi tố về tội “Cố ý gây thương tích” theo khoản 2 Điều 134 Bộ luật Hình sự. Vào thời điểm phạm tội, P.C.C chưa đủ 18 tuổi và hiện đang áp dụng biện pháp ngăn chặn, cấm đi khỏi nơi cư trú.

Theo hồ sơ vụ án, xuất phát từ mâu thuẫn trong chuyện tình cảm, vào tối ngày 10/11/2024, P.C.C phát hiện Nguyễn Anh T. vào quán nhậu thuộc tổ dân phố 5 Tân An, phường La Gi (Lâm Đồng), nên nhờ Ngô Quí M tìm đánh T..

M đồng ý và rủ thêm Lê Hồng Ph.. Tuy nhiên, sau khi đến quán Oxy, phát hiện bàn T. có đông người và sợ không đánh lại nên M. gọi điện cho C. nói tình hình và hỏi mượn hung khí. C. đồng ý và liên hệ Đặng Hiếu T. để mượn hung khí.

Sau đó, T. đưa cho M. và Ph. 2 cây mã tấu. Đến khoảng 22 giờ 30 phút cùng ngày, M. cầm mã tấu xông vào quán nhậu chém T. gây thương tích 6%. Lúc này có một người bạn trong bàn nhậu của T. giơ tay lên đỡ thì bị Ph. và M. chém gây thương tích 12%.

Tại phiên họp, chủ tọa phiên họp, kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng đã giáo dục và giải thích cho bị can hiểu những hậu quả và tác hại của các hành vi vi phạm. Cha của bị can đã được nhắc nhở trong việc quản lý, giáo dục và hỗ trợ các bị can sớm sửa chữa sai lầm.

Phiên họp có sự tham gia của đại diện Viện Kiểm sát, người đại diện theo pháp luật của bị can và người làm công tác xã hội được UBND phường phân công. Các thành phần tham gia tố tụng đã trực tiếp giáo dục, phân tích cho bị can nhận thức rõ hậu quả hành vi vi phạm, đồng thời nhắc nhở gia đình tăng cường quản lý, giáo dục con em.

Bà Nguyễn Thị Thanh, người làm công tác xã hội của UBND phường Phước Hội cho rằng, bên cạnh các biện pháp xử lý mang tính răn đe, việc áp dụng các biện pháp chuyển hướng là cần thiết nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, đề cao mục tiêu giáo dục, giúp người chưa thành niên có cơ hội sửa chữa sai lầm.

Trên cơ sở xem xét toàn diện vụ việc, Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Lâm Đồng đã quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với P.C.C theo điểm b khoản 2 Điều 51 Luật Tư pháp người chưa thành niên; đồng thời đình chỉ vụ án và hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, cấm đi khỏi nơi cư trú đối với bị can.

Khẳng định chính sách hình sự nhân văn

Theo lãnh đạo Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Lâm Đồng, việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng giáo dục tại trường giáo dưỡng là một trong những điểm mới quan trọng của Luật Tư pháp người chưa thành niên, thể hiện rõ chính sách hình sự nhân văn, tiến bộ của Nhà nước đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật.

Trao đổi sau phiên họp, bà Từ Quốc Thái Bình, Chánh án Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Lâm Đồng nhấn mạnh: Trong chính sách hình sự đối với người chưa thành niên, việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng giáo dục tại trường giáo dưỡng là minh chứng rõ nét cho tính nhân văn và sự khoan hồng của pháp luật Việt Nam.

Thay vì chỉ nhìn nhận hành vi vi phạm dưới góc độ trừng phạt, pháp luật lựa chọn cách tiếp cận nhân ái hơn: tạo cơ hội để các em nhận thức sai lầm, sửa chữa lỗi lầm và làm lại cuộc đời.

Sự khoan hồng ấy được thể hiện ở quan điểm coi người chưa thành niên là những cá nhân đang trong quá trình phát triển, chưa hoàn thiện về nhận thức và khả năng làm chủ hành vi nên rất cần được giáo dục, định hướng và giúp đỡ hơn là bị trừng trị nghiêm khắc.

Trường giáo dưỡng không đơn thuần là nơi quản lý người vi phạm mà còn là môi trường giáo dục, rèn luyện đạo đức, học văn hóa, học nghề và hình thành kỹ năng sống, giúp các em từng bước thay đổi nhận thức, hoàn thiện nhân cách và chuẩn bị hành trang để tái hòa nhập cộng đồng.

Việc áp dụng biện pháp chuyển hướng cũng thể hiện sự tin tưởng của Nhà nước vào khả năng cải tạo của người chưa thành niên. Pháp luật trao cho các em một cơ hội để sửa sai trước khi phải đối mặt với những hậu quả nặng nề của việc xử lý hình sự, qua đó hạn chế nguy cơ mặc cảm, kỳ thị và những ảnh hưởng tiêu cực đến tương lai của các em.

Có thể khẳng định, chính sách xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội là sự kết hợp hài hòa giữa tính nghiêm minh và tính nhân văn của pháp luật. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là xử lý hành vi vi phạm mà còn giúp người trẻ tuổi tìm lại hướng đi đúng đắn, trở thành công dân có ích cho gia đình và xã hội.