Mùa nhãn rừng trên triền cát

Mỗi nhóm thường có 3 - 4 người, cùng vào khu vực Suối Nước, Bàu Trắng tìm hái trái rừng theo mùa. Những ngày này, nhãn rừng đang sai trái nên mọi người tranh thủ đi hái. Cơm, nước uống được chuẩn bị từ nhà. Mỗi ngày, cả nhóm xuất phát từ sáng sớm, đi bộ hơn 5 km qua những triền cát để tìm nhãn. Đến chiều muộn, họ mới trở về, mang theo những bao nhãn đã hái được.

Một người hái nhãn cho biết: “Đi hái nhãn phải chuẩn bị cơm, cá, thịt và nước uống từ nhà rồi mang theo. Đường vào xa, cát lún, phải đi bộ nhiều nên đã vào rừng là ở lại đến chiều, chứ không thể đi một lát rồi quay về. Nhãn không mọc tập trung thành từng vùng mà rải rác trên những đồi cát cao. Người đi hái phải lần theo các lối nhỏ, tìm từng cây đang sai trái. Có đoạn cát mềm, chân lún sâu; có đoạn phải leo qua những triền cát cao. Cây càng ở xa thì càng mất nhiều thời gian tìm kiếm”.

Theo chị Lê Thị Tuyết Dung, năm nay nhãn rừng nhiều hơn hẳn những năm trước nên mọi người tranh thủ vào rừng tìm hái. Mùa nhãn chỉ kéo dài khoảng 2 tháng nên ai biết chỗ có nhãn đều tranh thủ đi hái. Trước đây, chỉ lác đác vài cây có trái, đi cả buổi có khi chỉ đủ mang về nhà cho con, cho các cháu ăn. Hái nhãn không khó, cực nhất là mang nhãn đi trên cát lún.

Mỗi người trung bình hái được khoảng 10 kg nhãn mỗi ngày. Nếu đi nhóm 3 người và gặp cây sai trái, cả nhóm có thể mang về khoảng 40 kg. Tuy nhiên, số lượng mỗi chuyến đi không cố định. Nhãn rừng ở khu vực Bàu Trắng, Suối Nước thường gặp 2 loại là nhãn da bò và nhãn long. So với nhãn nhà trồng, trái nhãn rừng nhỏ hơn, cơm không dày, hạt khá to. Đổi lại, loại trái này có vị ngọt thanh, hương thơm nhẹ, tạo cảm giác khác với những giống nhãn được trồng phổ biến. “Tôi ăn nhãn rừng từ nhỏ nên cứ đến mùa là lại tìm mua. Cái vị ngọt thanh, thơm nhẹ của nó quen lắm! Ăn 1 trái là nhớ những ngày còn nhỏ”, một người mua nhãn ở phường Phan Thiết chia sẻ.

Với những người đã quen loại trái này, mùa nhãn trở về cũng gợi lại những ký ức của một thời tuổi thơ. Có người nhớ những lần theo người lớn vào rừng, có người nhớ những buổi trưa không ngủ, rủ bạn trong xóm cùng đi tìm hái những chùm nhãn chín. Còn với người lần đầu thưởng thức, sự khác biệt nằm ở hình dáng nhỏ, lớp cơm mỏng và hương vị tự nhiên của trái nhãn.

Chiều muộn, những người hái nhãn lần lượt trở ra sau một ngày giữa những triền cát. Cát bám trên giày dép, quần áo; những bao nhãn được đưa xuống khỏi đồi, rồi theo xe về phố. Từ đây, những chùm nhãn được đưa đến các khu dân cư và đến tay người mua. Có người tìm mua trực tiếp, có người đặt giao tận nơi. Hiện nhãn rừng được bán khoảng 25.000 đồng/kg, có giao tận nơi trong khu vực Phú Thủy, Mũi Né, Phan Thiết và Hàm Thắng. Giá không cao nhưng loại trái này không phải lúc nào cũng có sẵn, người mua phải chờ đúng mùa mới có thể thưởng thức.

Trong khoảng 2 tháng ấy, từ những triền cát, nhãn theo chân người hái về phố, mang theo một hương vị quen thuộc và những ký ức mà mỗi người có một cách để nhớ.