Mỹ bí mật dẫn đường cho tàu thương mại qua eo biển Hormuz sau lệnh phong tỏa của Iran

Theo báo cáo từ New York Times, quân đội Mỹ đang triển khai các hoạt động bí mật nhằm hướng dẫn tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz. Động thái này diễn ra trong bối cảnh tuyến đường thủy quan trọng bậc nhất thế giới đang bị phong tỏa một phần sau các xung đột quân sự tại khu vực.

Chiến thuật di chuyển bí mật của CENTCOM

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) được cho là đã điều phối việc di chuyển của khoảng 70 tàu thương mại qua eo biển Hormuz trong 21 ngày qua. Để tránh sự giám sát từ lực lượng Iran, hầu hết các tàu này đã tắt thiết bị phát tín hiệu định vị và lựa chọn tuyến đường vận chuyển bám sát bờ biển Oman thay vì các luồng hàng hải thông thường.

Hoạt động này diễn ra sau khi "Dự án Tự do" do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào tháng 4/2026 bị đình chỉ chỉ sau 48 giờ. Nguyên nhân được xác định là do Saudi Arabia từ chối cho phép quân đội Mỹ sử dụng không phận hoặc Căn cứ Không quân Hoàng tử Sultan cho các hoạt động hộ tống công khai.

Tình trạng phong tỏa và tác động kinh tế

Kể từ ngày 28/2, sau các chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel, Iran đã tuyên bố đóng cửa eo biển đối với tàu thuyền từ các quốc gia thù địch. Eo biển Hormuz vốn là điểm trung chuyển của 20% nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Hiện tại, nước Cộng hòa Hồi giáo yêu cầu các tàu từ quốc gia thứ ba phải trả phí và tuân thủ chỉ thị quân sự nếu muốn đi qua.

Dữ liệu hàng hải cho thấy lưu lượng giao thông đã sụt giảm nghiêm trọng. Từ mức trung bình 150 tàu mỗi ngày trước xung đột, hiện chỉ còn chưa đầy 10 tàu di chuyển qua điểm nghẽn này. Ước tính có khoảng 1.600 đến 2.000 tàu, bao gồm cả tàu chở dầu lớn, cùng hàng chục nghìn thủy thủ vẫn đang bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh Ba Tư.

Phản ứng từ các bên liên quan

Song song với hoạt động điều phối của Mỹ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết trong vòng 24 giờ qua đã có 28 tàu được phép đi qua eo biển sau khi hoàn tất các thủ tục theo quy định của nước này. Trong khi đó, phía Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran và đã chặn bắt hơn 100 tàu chở hàng kể từ tháng 4/2026.

Sự sụt giảm lưu lượng hàng hải qua Hormuz đang gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, bất chấp các nỗ lực dẫn đường bí mật từ phía CENTCOM hay các thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đã đạt được trước đó.