Mỹ chuẩn bị thử đạn đánh chặn quỹ đạo Vòm Vàng và nguy cơ cạn kiệt kho tên lửa Patriot
Lầu Năm Góc lên kế hoạch thử nghiệm hệ thống đánh chặn Vòm Vàng trên quỹ đạo, trong khi Ả Rập Saudi tiêu thụ 86% kho đạn Patriot chỉ sau 38 ngày giao tranh.
Bộ Quốc phòng Mỹ dự kiến thực hiện loạt thử nghiệm đầu tiên cho hệ thống phòng thủ tên lửa đặt trên quỹ đạo Vòm Vàng (Golden Dome) trước ngày 31/12/2026. Cùng thời điểm, Ukraine xác nhận thử thành công tên lửa đạn đạo nội địa, trong khi các cuộc giao tranh cường độ cao tại Trung Đông đang đẩy kho đạn đánh chặn Patriot của Ả Rập Saudi và Mỹ vào tình trạng báo động đỏ.
Mỹ đẩy nhanh thử nghiệm hệ thống đánh chặn Vòm Vàng trên quỹ đạo
Theo tin từ Bloomberg, Lầu Năm Góc sẽ tiến hành các đợt trình diễn bay trên quỹ đạo cho dự án Vòm Vàng trong năm 2027. Mốc thời gian này được triển khai chưa đầy hai năm sau khi dự án được công bố chính thức vào tháng 5/2025.
Mỹ đã phân bổ 3,2 tỉ USD riêng cho nguyên mẫu vệ tinh mang vũ khí, chiếm 1,73% trong tổng dự toán 185 tỉ USD của chương trình. Tổng ngân sách dự toán đã tăng thêm 10 tỉ USD (tương đương 5,7%) so với mức 175 tỉ USD ban đầu. Các nhà thầu chính tham gia dự án bao gồm Anduril Industries, Lockheed Martin, Northrop Grumman và True Anomaly. Tính đến nay, tổng chi phí đã vượt 38 tỉ USD dù chưa có đạn đánh chặn nào hoàn tất thử nghiệm bay.
Khác biệt cốt lõi của Vòm Vàng là bố trí vũ khí động năng trực tiếp lên quỹ đạo tầm thấp (LEO) thay vì chỉ dùng vệ tinh để phát hiện và theo dõi mục tiêu. Cơ chế này cho phép tiêu diệt tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo ngay trong giai đoạn tầng đẩy đang hoạt động — thời điểm quả đạn phát nhiệt mạnh nhất và chưa kịp giải phóng các đầu đạn con hay mồi bẫy.
Tuy nhiên, hệ thống đối mặt thách thức lớn về hình học quỹ đạo. Do mỗi vệ tinh chỉ lướt qua vùng phóng của đối phương trong thời gian rất ngắn, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ tính toán cần tới 7.800 vệ tinh mang đạn ở quỹ đạo gần cực (độ cao 300 - 500 km) chỉ để đối phó với một đợt phóng gồm 10 tên lửa liên lục địa. Bên cạnh đó, giai đoạn tầng đẩy chỉ kéo dài từ 3 đến 5 phút, đòi hỏi khả năng kết nối và xử lý dữ liệu liên vệ tinh cực kỳ chính xác.
Ukraine thử thành công tên lửa đạn đạo nội địa Sapsan
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết một mẫu tên lửa đạn đạo do nước này tự nghiên cứu, chế tạo đã đánh trúng mục tiêu trong đợt thử nghiệm mới nhất. Quả đạn vận hành ổn định và giữ đúng quỹ đạo thiết kế trong suốt hành trình bay.
Giới phân tích quân sự nhận định đây nhiều khả năng là tổ hợp tên lửa đạn đạo tầm ngắn 1KR1 Sapsan (còn gọi là Hrim-2), vốn đã bắt đầu được sản xuất hàng loạt từ năm 2025. Chương trình này được khởi động từ năm 2007 do Phòng thiết kế Pivdenne đảm nhiệm.
Tổ hợp Sapsan được phát triển với hai biến thể chính:
- Biến thể nội địa: Đường kính thân 900 mm, tầm bắn đạt 500 km.
- Biến thể xuất khẩu: Đường kính thân 600 mm, tầm bắn giới hạn ở 280 km nhằm tuân thủ Chế độ kiểm soát công nghệ tên lửa (MTCR).
Cả hai biến thể đều mang đầu đạn nặng 500 kg. Việc chủ động sản xuất tên lửa đạn đạo tầm ngắn giúp Ukraine sở hữu năng lực tác chiến tầm xa độc lập, không phụ thuộc vào điều kiện sử dụng từ các quốc gia viện trợ.
Ả Rập Saudi tiêu thụ 86% kho tên lửa Patriot trong 38 ngày
Số liệu từ Reuters và Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho thấy Ả Rập Saudi đã tiêu thụ khoảng 2.400 quả tên lửa PAC-3 trong tổng số 2.800 quả có sẵn chỉ sau 38 ngày giao tranh đầu tiên với Iran. Tính đến tháng 4, kho dự trữ của quốc gia này chỉ còn khoảng 400 quả.
Trong giai đoạn từ ngày 3/3 đến 7/4, lực lượng phòng không Ả Rập Saudi đã đánh chặn tổng cộng 894 mục tiêu trên không, bao gồm 799 máy bay không người lái (UAV), 86 tên lửa đạn đạo và 9 tên lửa hành trình. Cường độ đánh chặn trung bình đạt 25,5 lần mỗi ngày, vượt qua tổng số lượt tiêu diệt mục tiêu trong suốt 10 năm chiến sự tại Yemen (2015 - 2025).
Thực tế này làm nổi bật sự lệch pha lớn về chi phí tác chiến. Một đợt tập kích sử dụng 50 UAV Shahed tiêu tốn của bên tấn công khoảng 2,5 triệu USD, nhưng buộc bên phòng thủ phải tiêu tốn tới 205 triệu USD tiền đạn tên lửa Patriot để đánh chặn.
Áp lực này cũng đang ảnh hưởng trực tiếp đến kho dự trữ của Mỹ. CSIS ước tính số lượng tên lửa Patriot của quân đội Mỹ đã giảm xuống dưới 1.000 quả và tên lửa THAAD còn khoảng 250 quả. Tốc độ sản xuất hiện tại (khoảng 650 quả PAC-3 MSE/năm) không thể đáp ứng kịp nhu cầu tiêu thụ thực tế cũng như chỉ tiêu 3.203 quả mà Lục quân Mỹ đặt ra cho tài khóa 2027.