Mỹ đối mặt nguy cơ cạn kiệt tên lửa THAAD sau chiến dịch tại Trung Đông
Nghiên cứu từ Quốc hội Mỹ cảnh báo kho dự trữ tên lửa đánh chặn THAAD đang suy giảm nhanh chóng, mất từ 3 đến 8 năm để bổ sung với chi phí hàng tỷ USD.
Mỹ đang đối mặt với tình trạng cạn kiệt kho dự trữ tên lửa đánh chặn thuộc hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) sau các chiến dịch quân sự tại Trung Đông. Theo nghiên cứu mới từ Quốc hội Mỹ, tốc độ tiêu thụ đạn dược hiện nay vượt xa khả năng sản xuất, đặt ra thách thức lớn cho năng lực phòng thủ tên lửa trong tương lai.
Hiệu suất tác chiến và áp lực lên hệ thống THAAD
Báo cáo cho biết trong chiến dịch “Epic Fury” diễn ra vào tháng 6/2025, hệ thống THAAD đã chứng minh hiệu quả cao với tỷ lệ đánh chặn đạt khoảng 90% đối với tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái. Tại UAE, hiệu suất này được đánh giá tương đương với hệ thống Arrow 3 do Mỹ và Israel hợp tác phát triển.
Tuy nhiên, cường độ tác chiến cao đã để lại hệ quả lớn. Trong nỗ lực bảo vệ không phận Israel, hệ thống THAAD đã thực hiện 92 vụ đánh chặn trên tổng số khoảng 632 tên lửa dự trữ hiện có. Con số này chiếm khoảng một nửa tổng số vụ đánh chặn của toàn hệ thống phòng thủ trong khu vực vào thời điểm đó.
Thách thức về khả năng sản xuất và chi phí tái trang bị
Các chuyên gia quân sự cảnh báo rằng việc bổ sung lại kho tên lửa đã tiêu hao là một bài toán khó về cả thời gian và tài chính. Dự kiến, Mỹ sẽ mất từ 3 đến 8 năm để lấp đầy kho dự trữ với chi phí ước tính khoảng 12,7 triệu USD cho mỗi quả tên lửa đánh chặn.
Theo số liệu từ Viện Payne, cuộc xung đột đã tiêu tốn khoảng một phần ba tổng kho tên lửa THAAD của Mỹ. Trong khi đó, năng lực sản xuất hiện tại của các nhà máy chỉ đạt khoảng 100 quả mỗi năm. Dữ liệu từ Viện nghiên cứu chính sách nước ngoài (FPRI) cho thấy chỉ trong 4 ngày đầu của chiến dịch, hơn 5.000 đơn vị đạn dược thuộc 35 loại khác nhau đã được sử dụng, tiêu tốn từ 10 đến 16 tỷ USD chi phí thay thế.
Áp lực lan rộng sang các hệ thống phòng không khác
Không chỉ THAAD, hệ thống Patriot cũng đang chịu áp lực vận hành cực lớn. Các khẩu đội Patriot tại vùng Vịnh đã phóng 943 tên lửa đánh chặn chỉ trong 4 ngày, tương đương với tổng sản lượng trong 18 tháng của hai nhà thầu quốc phòng Lockheed Martin và Boeing cộng lại.
Đáng chú ý, các quốc gia đồng minh tại vùng Vịnh là nhóm tiêu thụ nhiều đạn dược nhất trong các đợt phòng thủ. Tuy nhiên, báo cáo chỉ ra rằng các quốc gia này không được ưu tiên tái cung cấp nhanh chóng bằng quân đội Mỹ, dẫn đến lo ngại về khoảng trống phòng thủ tại chỗ.
Tương quan lực lượng với năng lực tên lửa Iran
Về phía đối trọng, Viện Nghiên cứu An ninh quốc gia thuộc Đại học Tel Aviv ước tính Iran đã phóng khoảng 380 tên lửa đạn đạo vào Israel. Trước khi xung đột nổ ra, Iran sở hữu kho vũ khí từ 2.000 đến 2.500 tên lửa, trong đó có khoảng 1.000 đến 1.500 quả đủ tầm bắn tới lãnh thổ Israel.
Mặc dù liên quân Mỹ - Israel đã phá hủy khoảng 200 bệ phóng và vô hiệu hóa một phần 135 bệ khác, Iran hiện vẫn còn khoảng 120 bệ phóng đang hoạt động. Các chuyên gia nhận định cần thêm nhiều tuần để có thể vô hiệu hóa hoàn toàn năng lực tấn công của Tehran.
Hiện tại, Israel đang duy trì cấu trúc phòng thủ nhiều lớp để tối ưu hóa nguồn lực. Hệ thống Arrow 3 được ưu tiên đánh chặn mục tiêu ngoài khí quyển, tiếp theo là Arrow 2 và cuối cùng là David’s Sling hoặc THAAD cho các mục tiêu ở tầng thấp hơn. Việc lựa chọn hệ thống đánh chặn được quyết định bởi trung tâm điều phối chung dựa trên dữ liệu radar toàn khu vực.