Mỹ gặp khó với mục tiêu sản xuất 100.000 đạn pháo 155mm mỗi tháng

Báo cáo mới nhất từ Văn phòng Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ đã phơi bày những thách thức lớn trong nỗ lực tái thiết chuỗi cung ứng quân sự. Trọng tâm của vấn đề nằm tại nhà máy sản xuất thân đạn pháo 155 mm ở Mesquite, bang Texas. Dù được đầu tư 469 triệu USD và khánh thành rầm rộ vào tháng 5/2024, cơ sở này hiện vẫn chưa thể bàn giao bất kỳ sản phẩm nào đạt tiêu chuẩn kỹ thuật của Lục quân Mỹ.

Sự cố tại nhà máy chiến lược Mesquite

Nhà máy tại Mesquite, do tập đoàn General Dynamics Ordnance and Tactical Systems (GD-OTS) vận hành, được kỳ vọng là mắt xích quan trọng nhất để giải quyết tình trạng khan hiếm đạn dược. Theo hợp đồng, cơ sở này phải cung cấp 30.000 thân đạn mỗi tháng, đóng góp gần 1/3 tổng mục tiêu sản lượng của toàn ngành quốc phòng Mỹ.

Tuy nhiên, sau hơn hai năm triển khai, con số xuất xưởng vẫn ở mức không. Các đợt kiểm tra ban đầu cho thấy thân đạn M795 do nhà máy sản xuất không đáp ứng được các yêu cầu khắt khe về độ bền và độ chính xác. Điều này dẫn đến việc Bộ tư lệnh Hợp đồng lục quân phải ra lệnh dừng hoạt động các dây chuyền sản xuất nhiều lần, kéo dài thời gian đình chỉ đến tận tháng 4/2026.

Sai lầm từ việc hoán cải công nghệ cũ

Nguyên nhân chính dẫn đến thất bại tại Mesquite được xác định là do sự vội vàng trong khâu thiết kế dây chuyền. Để tiết kiệm thời gian, Lục quân Mỹ đã cho phép nhà thầu mua lại và hoán cải các thiết bị cũ vốn dùng để sản xuất đạn M107 (loại đạn thế hệ cũ) để chế tạo đạn M795 hiện đại.

Về mặt kỹ thuật, đạn M795 có tầm bắn xa hơn và sức công phá lớn hơn, đòi hỏi quy trình gia công kim loại và xử lý nhiệt phức tạp hơn nhiều so với M107. Việc tận dụng máy móc lạc hậu đã tạo ra rủi ro kỹ thuật quá lớn, khiến dây chuyền không thể vận hành ổn định. Báo cáo thanh tra nhận định đây là một "canh bạc rủi ro cao" nhưng chưa mang lại kết quả tương xứng.

Hệ thống nhà máy đạn dược Mỹ đang quá tải

Thất bại tại Mesquite tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ kế hoạch nâng sản lượng lên 100.000 quả đạn/tháng. Hiện tại, gánh nặng sản xuất đang dồn lên các cơ sở khác, nhưng phần lớn đều không đạt mục tiêu đề ra:

• Nhà máy Scranton (Pennsylvania): Đạt 15.000 thân đạn/tháng, thấp hơn mục tiêu 35.000 do trục trặc nâng cấp thiết bị.
• Nhà máy Ingersoll (Canada): Đạt 10.000 đơn vị/tháng so với mục tiêu 15.000.
• Cơ sở Wilkes-Barre (Pennsylvania): Là điểm sáng duy nhất khi đạt kế hoạch 21.000 thân đạn/tháng.

Tính đến tháng 3/2026, tổng sản lượng đạn pháo hoàn chỉnh của Mỹ mới chỉ đạt khoảng 36.000 quả mỗi tháng. Với tốc độ hiện tại, dự kiến đến cuối năm 2026, Mỹ cũng chỉ có thể đạt được khoảng 71% mục tiêu đề ra.

Rủi ro đối với kho dự trữ chiến lược

Sự chậm trễ này diễn ra trong bối cảnh kho dự trữ của Mỹ đã suy giảm đáng kể. Trong 4 năm qua, khoảng 3,6 triệu quả đạn 155 mm đã được rút khỏi kho, phần lớn để hỗ trợ các đồng minh và đối tác trong các cuộc xung đột tiêu hao. Việc không thể bù đắp kịp thời lượng đạn đã tiêu thụ gây lo ngại về khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội Mỹ trong các tình huống khẩn cấp tương lai.

Để khắc phục, Lục quân Mỹ đang xem xét lại các điều khoản hợp đồng với General Dynamics, thậm chí cân nhắc thu hồi một phần kinh phí để tìm kiếm các nguồn cung thay thế. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định rằng vấn đề không chỉ nằm ở một nhà máy, mà là sự thiếu hụt năng lực sản xuất công nghiệp nặng sau nhiều thập kỷ không được chú trọng đầu tư đúng mức.