Mỹ hỗ trợ Ukraine tự sửa hệ thống Patriot, Nga thử nghiệm robot chiến đấu Shturm T-72

Cơ quan Hậu cần Quốc phòng Mỹ (DLA) bắt đầu các thủ tục thu mua gói thiết bị kiểm tra và bảo dưỡng cấp xưởng cho hệ thống phòng không Patriot từ tập đoàn Raytheon nhằm chuyển giao cho Ukraine. Động thái này nhằm mục tiêu tối ưu hóa chuỗi hậu cần kỹ thuật, cho phép lực lượng vũ trang Ukraine chủ động phục hồi khí tài hỏng hóc ngay trong nội địa giữa bối cảnh các đợt tập kích hỏa lực tầm xa diễn ra liên tục.

Thiết lập năng lực sửa chữa Patriot cấp xưởng tại Ukraine

Gói kỹ thuật được cung cấp gồm các trạm chẩn đoán điện tử, nguồn cao áp, khối phát tín hiệu radar và hệ thống làm mát chuyên dụng, đi kèm quy trình chuyển giao công nghệ, thiết bị tham chiếu cùng phụ tùng bảo đảm hoạt động trong vòng 5 năm. Raytheon hiện là nhà thầu duy nhất đạt chuẩn cung ứng danh mục trang thiết bị này. Mục tiêu cốt lõi của thỏa thuận là xây dựng năng lực sửa chữa cụm linh kiện tại chỗ, thay vì chỉ dừng ở cấp độ thay thế mô-đun tại chiến trường.

Mạng lưới trang bị kỹ thuật này bao gồm nhiều trạm đo lường riêng biệt: trạm GETS-1000 chuyên kiểm tra vi mạch, bo mạch, cụm vi sóng và mạch nguồn; tổ hợp PAT244M phụ trách kiểm định hệ thống điện tử của bộ phát radar; trạm PAT24X xử lý khối nguồn cao áp; và hệ thống CLET đảm nhiệm phần làm mát. Trước đây, việc thiếu trang bị cấp xưởng buộc Ukraine phải gửi các cụm linh kiện hỏng ra nước ngoài, gây gián đoạn chu kỳ trực chiến và suy giảm kho dự trữ phụ tùng thay thế.

Mặc dù việc phục hồi trang bị mặt đất giúp duy trì hệ số kỹ thuật, bài toán tiêu hao đạn đánh chặn vẫn là thách thức lớn. Theo ước tính từ giới quan sát quân sự, kho đạn Patriot của Ukraine duy trì khoảng 600 quả. Với cường độ tác chiến tiêu thụ từ 60 đến 150 quả mỗi tháng, lượng dự trữ này chỉ đủ đáp ứng từ 4 đến 10 tháng tác chiến. Trong khi đó, năng lực sản xuất dòng đạn PAC-3 MSE của Lockheed Martin vào năm 2025 đạt khoảng 620 quả mỗi năm (trung bình 52 quả mỗi tháng), thấp hơn mức tiêu thụ thực tế. Giá thành mỗi quả đạn đánh chặn dao động từ 3 đến 4 triệu USD, đặt ra bài toán kinh tế - kỹ thuật khắt khe trước tần suất phóng tên lửa đạn đạo Iskander-M và Kinzhal từ phía đối phương.

Biệt kích Anh đổ bộ hiệp đồng cùng tàu ngầm Type 212A của Đức

Song song với các diễn biến tại Đông Âu, khối NATO triển khai cuộc diễn tập Strike Warrior 26 ngoài khơi mũi Cape Wrath ở vùng biển phía bắc Scotland. Đây là đợt tập dượt lớn nhất của Lực lượng Biệt kích Anh trong vòng 15 năm qua, huy động hơn 2.000 binh sĩ cùng 8 chiến hạm và 19 máy bay quân sự từ Anh, Mỹ, Đức, Hà Lan, Canada và Na Uy.

Trong khuôn khổ bài tập, các binh sĩ thuộc Khẩu đội Quan sát tiền phương Biệt kích 148 (Meiktila) của Pháo binh Hoàng gia Anh đã phối hợp thâm nhập bí mật bằng tàu ngầm diesel-điện Type 212A thuộc Hải quân Đức. Tàu ngầm tiếp cận sát bờ biển cho phép lực lượng đổ bộ sử dụng xuồng hơi cao tốc tiếp cận đất liền, vượt địa hình vách đá dựng đứng để thiết lập đài quan sát dã chiến. Từ vị trí này, lực lượng trinh sát thực hiện chỉ thị mục tiêu cho pháo hạm 76 mm trên khinh hạm Dom Francisco de Almeida của Hải quân Bồ Đào Nha công kích mục tiêu giả định trước khi rút lui an toàn.

Biến thể tàu ngầm Type 212A thể hiện ưu thế tác chiến rõ rệt ở vùng nước nông ven bờ nhờ hệ thống đẩy không khí độc lập (AIP), độ bộc lộ âm học cực thấp và yêu cầu biên chế thủy thủ đoàn tinh gọn. Do Hải quân Hoàng gia Anh đã loại biên toàn bộ tàu ngầm diesel-điện lớp Upholder từ giai đoạn 1994 - 1995, việc chia sẻ và hiệp đồng phương tiện ngầm thông thường với các đồng minh trở thành giải pháp bù đắp khoảng trống chiến thuật.

Nga thử nghiệm biến thể Shturm không người lái trên khung gầm T-72B3M

Tại thao trường Chebarkul trong đợt diễn tập Tsentr-2026, tổ hợp công nghiệp quốc phòng Uralvagonzavod đã trình diễn các phương tiện chiến đấu không người lái bánh xích phát triển trên nền tảng khung gầm xe tăng T-72B3M. Đáng chú ý là sự xuất hiện công khai của mô-đun tháp pháo không người lái mang pháo tự động 30 mm nòng đôi, được thiết kế theo cấu hình hỏa lực tương tự dòng xe chiến đấu yểm trợ tăng BMPT Terminator.

Cấu hình này thuộc dự án phát triển tổ hợp thiết giáp Shturm. Việc lược bỏ hoàn toàn vị trí kíp lái giúp tháp pháo giảm thiểu diện tích mặt cắt hình học, đồng thời tối ưu hóa không gian bên trong để tích hợp hệ thống tiếp đạn lớn hơn, cụm cảm biến trinh sát quang - điện tử và khối điều khiển vô tuyến tầm xa. Mặt trước xe được trang bị thêm lưỡi ủi hỗ trợ san lấp vật cản chiến trường và dọn dẹp chướng ngại vật trong môi trường đô thị.

Thay vì phát triển một dòng robot chiến đấu đa nhiệm đơn lẻ, hướng tiếp cận hiện nay của quân đội Nga là chuẩn hóa khung gầm hạng nặng chung để tùy biến các loại mô-đun hỏa lực: từ mô-đun pháo 125 mm nòng ngắn chuyên phá hủy công sự kiên cố, cho đến cấu hình pháo đôi 30 mm chuyên chế áp mục tiêu phân tán. Mặc dù vẫn vận hành dựa trên cơ chế điều khiển từ xa có con người can thiệp trực tiếp, việc đưa khí tài này vào diễn tập thực địa phản ánh bước chuyển quan trọng từ mô hình bằng sáng chế sang thử nghiệm tiền tác chiến.