Mỹ xuất hiện định danh bom hạt nhân B94, Nga bàn giao thêm Su-34, Hàn Quốc thử Chunmoo từ tàu
Ngân sách Mỹ dành 77,108 triệu USD cho bom hạt nhân B94, Nga nhận thêm Su-34 từ Novosibirsk, còn Hanwha phóng thử tên lửa Chunmoo từ tàu ngoài khơi Mississippi.
Định danh B94 cho một loại bom hạt nhân mới của Mỹ lần đầu xuất hiện trong văn bản giải trình kèm dự thảo ngân sách Năng lượng và Phát triển Nguồn nước năm tài khóa 2027, do Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện Mỹ công bố ngày 12/11, theo Army Recognition. Văn bản dành 77,108 triệu USD cho B94 trong mục hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân do Cơ quan An ninh Hạt nhân Quốc gia (NNSA) quản lí. Cùng thời điểm, Nga bàn giao thêm tiêm kích bom Su-34 và Hàn Quốc phóng thử tên lửa Chunmoo từ tàu thử nghiệm tại Mỹ.
B94: định danh bom hạt nhân mới sau hơn 30 năm
Văn bản không nêu đương lượng nổ, đầu đạn hay máy bay mang B94. Theo quy ước của Mỹ, chữ “B” dùng cho bom thả từ máy bay.

The War Zone cho biết định danh bom hạt nhân mới gần nhất trước đó là B90, loại bom đa năng chống tàu ngầm và tấn công mặt đất bị hủy bỏ tháng 9/1991. B94 cũng nối tiếp W93, đầu đạn mới cho tên lửa phóng từ tàu ngầm Trident II, định danh vũ khí hạt nhân mới gần nhất được biết tới.
Ứng viên được nhắc tới nhiều nhất là chương trình bom xuyên phá NDS-A (Nuclear Deterrent System-Air-delivered), có trong dự toán ngân sách Bộ Năng lượng Mỹ năm 2027. Người phát ngôn NNSA cho biết chương trình này “đang được đẩy nhanh”, nhưng chưa có xác nhận chính thức nào liên kết NDS-A với B94.
Theo The War Zone, NDS-A có thể thay thế bom xuyên đất B61-11, bom chiến lược B83-1 hoặc cả hai. B61-11 có đương lượng tối đa được cho là 340-400 kiloton, còn B83-1 có đương lượng tối đa khoảng 1,2 megaton.
Vì sao bom xuyên phá được quan tâm
Lí do nằm ở cách năng lượng truyền vào đất. Một vụ nổ ở độ sâu vài mét truyền chấn động vào nền đất hiệu quả hơn nhiều so với vụ nổ trên bề mặt. Báo cáo năm 2005 của Viện Hàn lâm Khoa học Mỹ cho rằng với mục tiêu ngầm kiên cố, một quả bom xuyên đất có thể gây hiệu quả tương đương vụ nổ trên mặt đất có đương lượng lớn gấp 15-25 lần.
Thách thức kĩ thuật là đầu đạn phải chịu được va đập khi xuyên đất đá. Mỹ từng theo đuổi dự án bom xuyên đất RNEP nhưng hủy bỏ năm 2005. Song song, NNSA đã lắp xong quả B61-13 đầu tiên tháng 5/2025, sớm gần một năm so với kế hoạch. Phiên bản này có đương lượng cao tương đương B61-7 và chỉ được mang bởi máy bay ném bom chiến lược.
Nga nhận thêm lô tiêm kích bom Su-34 mới
Tập đoàn Chế tạo Máy bay Thống nhất (UAC) thuộc Rostec đã bàn giao thêm một lô Su-34 cho Bộ Quốc phòng Nga theo chương trình đặt hàng quốc phòng nhà nước, theo hãng thông tấn TASS. Máy bay được sản xuất tại Novosibirsk và đã qua thử nghiệm mặt đất, bay thử tại nhà máy. Số lượng máy bay và đơn vị nhận không được công bố. Lần bàn giao Su-34 gần nhất trước đó được Rostec thông báo ngày 7/10/2026.

Theo UAC, Su-34 là tiêm kích bom sản xuất loạt, có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách đáng kể tính từ sân bay. Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI) cho biết đội Su-34 ngày càng dùng bom lượn cỡ lớn gắn bộ cánh và dẫn đường, thả từ cách mục tiêu hàng chục km. Cũng theo một nghiên cứu của RUSI tháng 11/2025, dây chuyền Sukhoi phụ thuộc nhiều vào linh kiện, vật liệu và máy công cụ nước ngoài.
Thông số kỹ thuật theo số liệu công khai
| Hạng mục | Thông số |
|---|---|
| Chiều dài | 23,34 m |
| Trọng lượng cất cánh tối đa | 45.100 kg |
| Số giá treo | 12 |
| Động cơ | 2 động cơ AL-31FM1, mỗi chiếc lực đẩy 132 kN khi bật buồng đốt sau |
| Tốc độ tối đa | Mach 1,8 trên cao; Mach 1,2 sát mặt đất |
| Bán kính chiến đấu | Khoảng 1.100 km |
| Tầm bay chuyển sân | 4.500 km |
| Giáp buồng lái | 17 mm |
Hai thành viên tổ bay ngồi cạnh nhau, khác với F-15E Strike Eagle của Mỹ, nơi hai thành viên ngồi trước sau. Bố trí này giúp hai người dễ phối hợp trong các phi vụ dài, nhưng làm mũi máy bay rộng hơn.
Bom lượn thay đổi cách tác chiến
Bộ cánh lượn UMPK lắp lên bom FAB-500, FAB-1500 và FAB-3000 được đưa vào sử dụng từ năm 2023. Trước khi có UMPK, việc thiếu bom dẫn đường buộc Su-34 phải bay thấp qua vùng phòng không dày đặc.
Tầm lượn xấp xỉ độ cao thả nhân với tỉ số lực nâng trên lực cản. Nếu giả định tỉ số này khoảng 5, bom thả từ độ cao 10 km có thể lượn khoảng 50 km, đủ để máy bay ở ngoài tầm của nhiều hệ thống phòng không tầm ngắn.
Hàn Quốc biến tàu mặt nước thành bệ phóng tên lửa
Hanwha Defense USA và Hanwha Aerospace của Hàn Quốc đã phóng thử thành công tên lửa thuộc hệ thống pháo phản lực Chunmoo từ một tàu thử nghiệm ngoài khơi bang Mississippi (Mỹ) ngày 15/11, theo Army Recognition. Đây là lần phóng thứ hai, khép lại đợt thử. Tàu phóng do công ty The Spaceport Company vận hành, còn tàu nghiên cứu của công ty Magnet Defense theo dõi và đánh giá vụ phóng.

Tên lửa được phóng từ bệ phóng đặt trên khung pallet có thể tháo lắp, không phải hệ thống ống phóng thẳng đứng cố định trên tàu. Hanwha chưa công bố loại đạn đã phóng, cự li bay, mục tiêu hay điều kiện thử.
Phó chủ tịch phụ trách tên lửa của Hanwha Defense USA, Kevin Schoonover, cho biết công ty đang đáp ứng yêu cầu của Hải quân Mỹ, và dữ liệu thu được sẽ phục vụ phát triển các bệ phóng đặt trên pallet và trong container. Army Recognition nhấn mạnh đây chưa phải quyết định mua sắm của Hải quân Mỹ.
Các loại đạn trong dòng Chunmoo
| Loại đạn | Tầm tối đa | Số quả mỗi cụm đạn |
|---|---|---|
| Rocket dẫn đường CGR-080 | 80 km | 6 |
| Tên lửa chiến thuật CTM-MR | 160 km | 4 |
| CTM-290 | 290 km | 1 |
Hanwha cũng đang phát triển tàu mặt nước không người lái cỡ trung H38 dài 38 m, tải trọng 75 tấn, có thể lắp mô-đun tấn công tầm xa.
Ý tưởng phân tán hỏa lực trên biển
Thay vì tập trung tên lửa trên khu trục hạm, các bệ phóng pallet có thể đặt trên tàu hỗ trợ, tàu viễn chinh hay tàu không người lái, khiến đối phương khó xác định tàu nào mang vũ khí. Năm 2017, Mỹ từng phóng rocket HIMARS từ boong tàu đổ bộ USS Anchorage.
Khác với ống phóng Mk 41 trên khu trục hạm vốn không nạp lại được trên biển, bệ phóng pallet cho phép thay cả cụm đạn khi cập cảng hoặc từ tàu tiếp tế. Tầm 290 km của CTM-290 nằm dưới ngưỡng 300 km của Chế độ Kiểm soát Công nghệ Tên lửa (MTCR), giúp dễ xuất khẩu hơn. Tuy vậy, phóng từ boong tàu đang chòng chành đòi hỏi hệ thống dẫn đường quán tính và vệ tinh tự hiệu chỉnh sau khi rời bệ.