Thời gian gầnđây, trên địa bàn thị xã Gia Nghĩa và một số trung tâm thị trấn đã xuất hiệnkhá nhiều cảnh người lớn “chăn dắt” những đứa trẻ để đi ăn xin. Những đứa trẻđã trở thành “công cụ” cho người lớn kiếm tiền vì dễ được mọi người thương hạivà đang trở thành một vấn nạn ăn xin trên địa bàn tỉnh.
Một ngày “làm việc” củangười lao động... 4 tuổi
Bé Nguyễn Văn Phong mới 4 tuổi đã phảitheo ông Nguyễn Văn Hải (như ông Hải nói thì bé Phong là con đẻ của ông) quê ởxã Trung An, huyện Vũ Thư (Thái Bình) đi ăn xin hơn 1 năm nay. Từ 6 giờ sáng,Phong đã phải thức dậy để không phải đến trường học mà cùng ông Hải chuẩn bị“tay bị, tay gậy” lên đường ăn xin. Như quán tính, bé Phong ngồi dậy trong khi vẫncòn mơ màng, mê ngủ. Nhìn Phong đủ biết bé vẫn còn muốn yên giấc ngủ, nhưng vìđã trở thành “công cụ” kiếm tiền của cha mình thì không thể nào không dậy. Hằngngày, các quán ăn sáng, quán cà phê khắp thị xã Gia Nghĩa là những điểm để ôngHải đưa bé Phong vào xin. Trên đường đi, thằng bé hồn nhiên như muốn vui đùavới ánh bình minh và trố mắt nhìn vào khu vui chơi, chưa chịu bước đi thì liềnbị ông Hải thúc giục, dọa nạt. Thường khoảng 9 giờ, sau khi kiếm được ít tiềnthì 2 cha con Phong mua được 2 ổ bánh mì, rồi ngồi ăn ở vỉa hè. Tiếp đó, cả 2cha con uống vài ngụm nước mang theo rồi tiếp tục lên đường xin ăn. Quá trưa,Phong mới được ông Hải mua cho hộp cơm rồi ngồi ăn bên những bóng cây venđường. Khi màn đêm buông xuống, Phong mới được đưa về phòng trọ tồi tàn ở mộtcon hẻm trên đường Hùng Vương. Vừa bước vào là Phong đã vội lấy những bộ quầnáo rách để vấn quanh người, rồi lăn xuống sàn nhà ngủ say sưa, không rửa chântay, mặt mũi, cũng không thèm thay quần áo.
Mọi nẻo đường luôn có dấu chân ăn xin của bé Phong |
Từ sự hẹp hòi của người lớn
Sở dĩ ông Hải phải đưa con mình đi xin ănlà vì một mình ông thì không ai cho. Ông còn khỏe mạnh và lành lặn, nên phảidùng bé Phong để “mua” lòng thương hại của thiên hạ mới kiếm được nhiều tiền.Những đồng tiền đó không phải để trang trải cho Phong học hành, mua sữa, đồchơi hay chăn, màn, quần áo ấm mà dùng chi tiêu cho cuộc sống hàng ngày và đểdành. Chưa bao giờ Phong được cha mình mua cho một hộp sữa hay bất cứ thứ đồchơi nào dù chỉ là rẻ tiền. Những thứ đồ chơi Phong có được là do đi trên đườngnhặt nhạnh của các gia đình bỏ đi như chiếc xe đã bị gãy bánh, hình siêu nhânbị mất đầu, rụng tay chân… Ông Hải thừa nhận, chưa khi nào ông đưa con đi khámbệnh. Những khi Phong bị cảm sốt, sổ mũi thì ông chỉ đến các quầy thuốc mua chonó vài liều, uống xong thấy đỡ là lại đi xin ăn tiếp. Còn việc cho Phong đi họcthì ông cũng không thể nói trước được điều gì mà trước mắt là phải đi ăn xin để“giải quyết” cuộc sống cái đã. Không chỉ có ông Hải và bé Phong, trong thờigian gần đây, trên địa bàn thị xã Gia Nghĩa đã xuất hiện 8 cặp là người lớn dẫnnhững đứa nhỏ đi ăn xin. Ngoài ra, tại các xã như Nhân Cơ, Nhân Đạo và thị trấnKiến Đức (Đắk R’lấp) cũng có tới hàng chục trường hợp đi ăn xin như trên. Điểnhình như trường hợp của Trần Văn Hùng 12 tuổi và em của mình vừa tròn 1 tuổicũng bị mẹ ruột là Nguyễn Thị Hồng, quê ở Hậu Lộc, Lộc Hà (Hà Tĩnh) bắt nghỉhọc để vào đây ăn xin. Em Hùng cho hay: “Ở nhà, mẹ bảo phải đi ăn xin mới cótiền đi học. Nhiều năm qua, em buộc phải nghỉ học để theo mẹ đi ăn xin khắpnhiều nơi”.
Giải quyết vấn nạn này thế nào?
Việc những người lớn sử dụng và biếnnhững đứa trẻ như một “công cụ” để lấy lòng thương hại của mọi người và coi xinăn như một nghề kiếm sống đang là vấn đề nhức nhối hiện nay. Những đứa trẻ bịđưa đi xin ăn nhiều nơi đã dẫn đến những hệ lụy xấu như suy dinh dưỡng, thấthọc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển nhân cách sau này. Vì môi trườngsống thiếu lành mạnh, các em thiếu kỹ năng sống, thiếu kiến thức, dễ bị cám dỗbởi những thói hư tật xấu và dễ vi phạm pháp luật. Anh Nguyễn Anh Vũ ở tổ dânphố 1, phường Nghĩa Đức (Gia Nghĩa) cho biết: “Việc người lớn “chăn dắt” trẻ ănxin đã bị xã hội lên án nhiều rồi, nhưng thực tế chưa giải quyết được triệt để.Trong những ngày tiết trời lạnh lẽo như vừa qua, người lớn phải mặc áo ấm mớira đường được, vậy mà nhiều đứa trẻ ăn xin chỉ mặc những chiếc áo mong manh.Tối đến, chúng còn bị bắt ngủ ngoài vỉa hè nên nhìn mặt mũi của đứa trẻ ăn xinnào cũng xanh xao, thâm tím rất tội nghiệp. Là người dân, tôi rất phẫn uất vớinhững hành động vô nhân đạo này và rất mong chính quyền có biện pháp mạnh tayvới kiểu ăn xin phi đạo đức này”. Còn theo Thượng tá Ngô Quốc Tuấn, Phó Trưởngcông an huyện Đắk R’lấp thì những đứa trẻ bị bắt đi xin ăn, khi lớn lên sẽ cóthói quen theo hướng tiêu cực, dẫn đến nhân cách phát triển lệch lạc. Nhiềutrường hợp thấy mình bơ vơ, mặc cảm, thậm chí mắc chứng trầm cảm, phá phách,phản ứng không theo quy chuẩn xã hội và vi phạm pháp luật. Những trường hợp làbé gái dễ bị lạm dụng tình dục hoặc lớn lên sa vào nạn mại dâm và các tệ nạn xãhội khác. Vì vậy, về phía chính quyền cần có trách nhiệm thu gom người ăn xintrả về địa phương hay giải quyết bằng cách đưa vào các cơ sở xã hội quản lý.
Bài,ảnh: Phạm Khánh