Nâng “sức đề kháng” cho trẻ em trên không gian mạng

Xây dựng môi trường mạng an toàn trong trường học

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và internet, môi trường mạng đã trở thành không gian học tập, giao tiếp và phát triển quan trọng đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Do đó, cần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, tạo điều kiện để các em học tập, sáng tạo và phát triển toàn diện. Qua đó, góp phần giảm thiểu những nguy cơ và rủi ro gây tổn hại cho trẻ em trên không gian số.

Ở Trường Tiểu học Hòa Ninh, xã Hòa Ninh, ngoài chú trọng kiến thức, nhà trường và Liên đội luôn hướng trang bị cho học sinh những kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn. Thầy giáo Hoàng Văn Thịnh - Tổng Phụ trách Đội, Trường Tiểu học Hòa Ninh cho biết: “Để giúp học sinh phát triển an toàn trên môi trường mạng, nhà trường và Liên đội thường xuyên tổ chức các hoạt động phối kết hợp với các ban, ngành tại địa phương, Công an, Đoàn Thanh niên xã để tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các em về sử dụng internet an toàn. Đồng thời, hướng dẫn học sinh những kỹ năng nhằm phân biệt được đâu là nội dung độc hại, ảnh hưởng đến các em khi sử dụng điện thoại, máy tính trên không gian mạng…”.

Em Đoàn Trịnh Gia Linh - học sinh lớp 5A3, Trường Tiểu học Hòa Ninh chia sẻ: “Ở trường chúng em được các thầy cô trang bị kỹ năng sử dụng internet an toàn để phòng tránh những đường link không phù hợp với trẻ em, biết lựa chọn và xem những video hợp lứa tuổi, không chơi game bạo lực, đặc biệt không nghe lời mời, rủ rê của đối tượng lạ trên mạng xã hội”.

Còn tại Trường THPT Trần Phú - Đà Lạt, nhà trường đã lồng ghép việc giáo dục lòng yêu nước, văn hóa ứng xử trên mạng xã hội vào các môn học như Giáo dục công dân, Ngữ văn và các buổi sinh hoạt dưới cờ. Đồng thời, chú trọng tuyên truyền về phòng, chống bạo lực học đường, hướng dẫn kỹ năng cho học sinh phòng ngừa tình trạng bắt nạt trên môi trường mạng; xây dựng văn hóa ứng xử văn minh, lành mạnh của học sinh trên không gian mạng. Bà Trương Thị Ánh Hồng - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Trần Phú cho hay: “Nhà trường xác định việc giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn và nâng cao năng lực tự bảo vệ cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng. Qua đó, xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện, giúp học sinh phát triển toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng và ý thức trách nhiệm khi tham gia môi trường số”.

Tạo “lá chắn” toàn diện bảo vệ trẻ em

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô dân số trẻ của Lâm Đồng tăng lên hơn 400.000 học sinh, sinh viên và thanh, thiếu niên từ 12 - 24 tuổi. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và nhân văn, nhất là khi các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng đang có xu hướng diễn biến ngày càng phức tạp. Tại Chương trình hưởng ứng Lễ phát động “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030” do Bộ Công an phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tổ chức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc khẳng định: “Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội, của mỗi gia đình, nhà trường và các tổ chức, cá nhân có ảnh hưởng trên mạng xã hội”.

UBND tỉnh cũng vừa ban hành Công văn số 14795 yêu cầu các sở, ngành, địa phương trong toàn tỉnh triển khai Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030”. Chương trình hướng đến xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho trẻ em; đồng thời trang bị cho các em kỹ năng cần thiết để tiếp cận, sử dụng và khai thác công nghệ số một cách tích cực, an toàn, phù hợp với lứa tuổi.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chủ trì xây dựng, tổ chức triển khai kế hoạch thực hiện chương trình trong toàn ngành. Sở Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển lành mạnh trên môi trường mạng, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Đồng thời, chỉ đạo, hướng dẫn và đôn đốc các cơ sở giáo dục triển khai các giải pháp bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Mục tiêu đến năm 2027, tối thiểu 60% cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh được hướng dẫn triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; đến năm 2030, Lâm Đồng phấn đấu 100% cơ sở giáo dục phổ thông triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Bà Nguyễn Thị Thu - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho hay, Sở đã ban hành kế hoạch triển khai Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030” trong toàn ngành. Theo đó, yêu cầu các trường học chú trọng trang bị cho học sinh kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, văn minh; kỹ năng nhận diện, sàng lọc và kiểm chứng thông tin; nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Nội dung bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng cũng được lồng ghép vào các hoạt động giáo dục phù hợp. “Việc tăng cường giáo dục kỹ năng số, tư duy phản biện và khả năng tiếp cận thông tin có chọn lọc góp phần từng bước nâng cao “sức đề kháng” của học sinh trước tin giả, thông tin xấu, độc và các luận điệu sai trái, xuyên tạc. Qua đó, học sinh không chỉ được nâng cao khả năng sử dụng công nghệ mà còn từng bước hình thành kỹ năng nhận diện, phòng tránh những nguy cơ có thể gặp phải trong quá trình sử dụng internet và các nền tảng số”, bà Thu nhấn mạnh.

Bên cạnh việc giáo dục, trang bị kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn từ nhà trường, cần có sự đồng hành của gia đình và chung tay của xã hội. Đặc biệt, Chiến dịch “Không một mình” do Liên minh Niềm tin số khởi xướng với chủ đề năm 2026 về phòng, chống xâm hại trẻ em và thanh thiếu niên trên không gian mạng không chỉ cảnh báo về những nguy cơ trên không gian mạng, mà còn hướng tới mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái bảo vệ thực chất, trong đó trẻ em và thanh thiếu niên được trang bị kiến thức, kỹ năng và những điểm tựa cần thiết để tự tin hơn trong thế giới số.

“

Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội, của mỗi gia đình, nhà trường và các tổ chức, cá nhân có ảnh hưởng trên mạng xã hội.

Đồng chí Nguyễn Ngọc Phúc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh