NATO tích hợp AI xử lý 43 TB dữ liệu mỗi ngày vào hệ thống chỉ huy Maven Smart System

Nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) First Alert Advanced của công ty Dataminr đang được tích hợp vào hệ thống Maven Smart System của NATO. Công cụ này có khả năng quét hơn một triệu nguồn dữ liệu công khai, xử lý hơn 43 TB thông tin mỗi ngày bằng hơn 150 ngôn ngữ, hỗ trợ tự động phát hiện sự kiện, đối chiếu dữ liệu và đưa ra dự báo chiến thuật cho các cấp chỉ huy.

Trước khi mở rộng tại NATO, công nghệ cảnh báo sớm của Dataminr đã được Bộ Quốc phòng Mỹ ký hợp đồng giá cố định trị giá 317,8 triệu USD vào ngày 26/8. Thỏa thuận kéo dài đến ngày 25/6/2031, phục vụ ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm nâng cao nhận thức tình huống, bảo vệ lực lượng và phát hiện sớm các dấu hiệu khủng hoảng toàn cầu trên toàn bộ các quân chủng và bộ tư lệnh tác chiến hợp nhất của Mỹ.

Cơ chế quét dữ liệu nguồn mở và mạng lưới mô hình AI chuyên biệt

Hệ thống First Alert Advanced vận hành bằng cách thu thập và tổng hợp tín hiệu từ hơn một triệu nguồn mở, tương đương khoảng 43.000 GB dữ liệu mỗi ngày. Dòng dữ liệu này bao gồm văn bản đa ngôn ngữ, hình ảnh, âm thanh, video hiện trường cùng tín hiệu nhận dạng phát từ máy bay và tàu biển thương mại.

Thay vì dựa vào một mô hình AI đơn lẻ, Dataminr triển khai hơn 60 mô hình ngôn ngữ lớn chuyên biệt kết hợp cùng các chương trình tự động gọi là Intel Agents. Khi xuất hiện sự kiện bất thường, các tác tử AI sẽ tự động tìm kiếm nguồn dữ liệu chéo để đối chiếu, phân tích ngữ cảnh và cập nhật bản tóm tắt tình báo gần theo thời gian thực.

Cấu trúc đa mô hình chuyên biệt giúp giảm độ trễ phản hồi và hạn chế hiện tượng AI tự tạo thông tin sai lệch. Bên cạnh đó, tính năng dự báo chiến thuật của hệ thống cho phép so sánh các diễn biến thực tế với kho dữ liệu sự kiện lịch sử tích lũy hơn 10 năm để dự phóng các kịch bản tiếp theo trong vài giờ tới.

Mắt xích trong hệ sinh thái Maven Smart System của NATO

Maven Smart System NATO (MSS NATO) là nền tảng do Palantir cung cấp, được Cơ quan Thông tin và Truyền thông NATO (NCIA) mua sắm từ ngày 25/3/2025 phục vụ Bộ Tư lệnh Tác chiến Đồng minh (ACO). Đến ngày 22/6/2026, MSS NATO đạt năng lực hoạt động kỹ thuật đầy đủ trên mạng thông tin mật của liên minh.

Maven đóng vai trò trung tâm tổng hợp thông tin từ vệ tinh, thiết bị bay không người lái (UAV), radar cảnh giới và cảm biến mặt đất về một môi trường tác chiến duy nhất. Việc First Alert Advanced tích hợp qua Palantir Foundry cho phép liên kết dữ liệu tình báo nguồn mở trực tiếp với các lớp dữ liệu quân sự chuyên dụng.

Hiện tại, hệ thống của Dataminr được 18 quốc gia sử dụng, bao gồm 15 nước thành viên NATO. Dù được tích hợp vào môi trường Maven, phạm vi quyền tiếp cận dữ liệu mật cụ thể của công cụ AI này vẫn nằm dưới sự kiểm soát bảo mật nghiêm ngặt của liên minh.

Thách thức về độ chính xác và yêu cầu kiểm chứng của con người

Mặc dù tốc độ phát hiện sự kiện từ dữ liệu mở mang lại lợi thế cảnh báo sớm, độ tin cậy của thuật toán dự báo vẫn đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật. Tình báo nguồn mở luôn tiềm ẩn nguy cơ từ video cũ, hình ảnh chỉnh sửa hoặc thông tin sai lệch có chủ đích nhằm gây nhiễu nhận thức tác chiến.

Để bảo đảm an toàn chỉ huy, NATO duy trì sáu nguyên tắc quản trị AI quân sự, trong đó yếu tố con người giữ vai trò trung tâm chịu trách nhiệm cuối cùng. Mọi kết quả xử lý từ AI phải có khả năng truy xuất nguồn gốc, giải thích rõ ràng và cho phép sĩ quan chỉ huy can thiệp, kiểm chứng độc lập trước khi ban hành mệnh lệnh tác chiến.