Nga đẩy mạnh bàn giao loạt vũ khí hiện đại cho Iran giữa lúc căng thẳng leo thang
Moscow xúc tiến các hợp đồng cung cấp tiêm kích Su-35, trực thăng Mi-28 và tên lửa phòng không Verba trị giá hàng trăm triệu euro nhằm thắt chặt liên minh quân sự với Tehran.
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, Nga đang đẩy mạnh tiến độ cung cấp các loại khí tài quân sự hiện đại cho Iran, từ tên lửa phòng không vác vai đến tiêm kích thế hệ mới. Theo dữ liệu từ Financial Times, Tehran đã tiếp nhận nhiều dòng phản lực huấn luyện, trực thăng tấn công và xe bọc thép, đồng thời ký kết thỏa thuận mới trị giá 500 triệu euro để mua hệ thống phòng không vác vai (MANPADS) loại Verba.
Năng lực hạn chế của hệ thống phòng không tầm thấp
Dù thỏa thuận cung cấp tên lửa Verba thu hút sự quan tâm lớn, các chuyên gia quân sự nhận định loại vũ khí này có chức năng khá hạn chế trong kịch bản xung đột hiện đại. Tên lửa vác vai Verba chủ yếu bắn hạ các mục tiêu bay thấp như trực thăng, máy bay cánh cố định và tên lửa hành trình trực tiếp trong không phận. Chuyên gia Nikita Smagin từ Trung tâm Carnegie cho rằng chúng khó lòng đối phó được với các đòn đánh tầm cao hoặc từ xa của Mỹ và Israel.
Thực tế từ các cuộc không kích trước đây cho thấy, tên lửa thường được phóng từ không phận các nước láng giềng như Iraq để giảm thiểu rủi ro. Các máy bay ném bom chiến lược như B-2 của Mỹ thường hoạt động ở độ cao vượt ngoài tầm với của hầu hết các hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến nhất hiện nay.
Đẩy mạnh bàn giao tiêm kích Su-35 và trực thăng Mi-28
Bên cạnh các hệ thống tầm thấp, Nga và Iran đang xúc tiến các hợp đồng hàng không quan trọng hơn. Năm 2023, Tehran đã tiếp nhận những chiếc phản lực huấn luyện Yak-130 đầu tiên. Các nguồn tin ghi nhận sự gia tăng đột biến các chuyến bay vận tải quân sự An-124 từ Irkutsk (nơi sản xuất Yak-130) đến Tehran trong năm 2025, cho thấy số lượng bàn giao đang tăng lên.
Đáng chú ý nhất là tiến độ của hợp đồng tiêm kích Su-35. Dự kiến có khoảng 48 chiếc máy bay chiến đấu này sẽ được Nga bàn giao trong giai đoạn 2026–2028. Ngoài ra, tính đến tháng 1/2026, Iran được cho là đã sở hữu ít nhất 6 trực thăng tấn công Mi-28. Việc Moscow chấp nhận cung cấp Mi-28 – loại khí tài đang rất cần thiết cho chiến trường Ukraine – cho thấy sự ưu tiên đặc biệt của Điện Kremlin dành cho đối tác Tehran.
Các thỏa thuận vũ khí bí mật
Phần lớn các hoạt động hợp tác công nghệ quân sự giữa hai nước được giữ bí mật. Tuy nhiên, hình ảnh từ các cuộc tập trận của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiết lộ sự xuất hiện của súng bắn tỉa Orsis T-5000M và xe bọc thép Spartak do Nga sản xuất, dù không có hợp đồng chính thức nào được công bố trước đó.
Tần suất các chuyến bay vận tải quân sự từ Nga và Belarus đến Iran tăng mạnh trong những tháng đầu năm 2026 cũng gây ra nhiều nghi ngại. Các chuyên gia dự đoán Nga có thể đang cung cấp linh kiện cho Su-35, các hệ thống tác chiến điện tử hoặc thiết bị thay thế cho hệ thống S-300 bị hư hại. Nhìn chung, dù nguồn cung từ Nga đang tăng, cán cân quyền lực tại khu vực vẫn chưa có sự thay đổi đột biến ngay lập tức.