Nga hạ thủy tàu hộ vệ săn ngầm Grozny, Đức ra mắt hệ thống Contra cùng bước tiến MQ-25A Mỹ

Bản tin công nghệ quân sự ghi nhận nhiều bước tiến đáng chú ý trong tác chiến hải quân và phòng không. Lực lượng hải quân Nga tiếp tục củng cố năng lực săn ngầm tại vùng biển viễn đông, trong khi ngành công nghiệp quốc phòng Đức giới thiệu giải pháp phòng không ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) chi phí thấp, và Hải quân Mỹ đạt cột mốc mới trong tích hợp máy bay không người lái (UAV) tiếp dầu lên tàu sân bay.

Nga hạ thủy tàu hộ vệ Grozny bổ sung cho Hạm đội Thái Bình Dương

Ngày 23/10, tàu hộ vệ Grozny (số hiệu 551) thuộc Project 20380, lớp Steregushchiy, đã được hạ thủy tại Nhà máy đóng tàu Amur ở Komsomolsk-on-Amur. Được đặt lườn từ ngày 23/8/2021, tàu mất 1.887 ngày (khoảng 5 năm 2 tháng) để hoàn thành giai đoạn trên triền đà. Đây là chiến hạm thứ 9 hoàn thành của lớp và là chiếc thứ 5 do Nhà máy Amur chế tạo riêng cho Hạm đội Thái Bình Dương.

Lớp Steregushchiy do Phòng thiết kế trung tâm Almaz nghiên cứu nhằm thay thế dòng tàu săn ngầm Project 1124 lớp Grisha. Thiết kế có chiều dài 104,5 m, chiều rộng 13 m, mớn nước 3,7 m, mang lượng giãn nước tiêu chuẩn 1.800 tấn và đầy tải 2.200 tấn. Hệ thống động lực gồm 4 động cơ diesel Kolomna 16D49 với tổng công suất 17,6 MW dẫn động 2 trục chân vịt, cho phép vận hành ở tốc độ tối đa 27 hải lí/giờ (khoảng 50 km/h) cùng tầm hoạt động 3.800 hải lí (tương đương 7.000 km) ở tốc độ kinh tế 14 hải lí/giờ (26 km/h). Thượng tầng tàu ứng dụng vật liệu composite sợi thủy tinh có góc vát để tán xạ sóng radar. Thủy thủ đoàn gồm 90 đến 100 người, phía đuôi có sàn đáp và nhà chứa cho 1 trực thăng săn ngầm Ka-27.

Hỏa lực của Grozny tập trung vào khả năng đa nhiệm với mật độ vũ khí dày đặc:

• Chống hạm: 8 tên lửa hành trình Kh-35 Uran bố trí trên 2 bệ phóng 4 ống, tầm bắn nguyên bản đạt 130 km.
• Phòng không: 12 ống phóng thẳng đứng của hệ thống Redut sử dụng tên lửa 9M96E2 tầm bắn 120 km, trần bay 30 km, kết hợp cùng 2 tổ hợp pháo phòng thủ tầm cực gần AK-630M 6 nòng cỡ 30 mm.
• Pháo hạm: 1 pháo chính A-190 cỡ nòng 100 mm đặt ở mũi tàu.
• Chống ngầm và trinh sát: 2 bệ phóng 4 ống Paket-NK mang ngư lôi cỡ 324 - 330 mm, sonar mũi Zarya-M, sonar mảng kéo tần số thấp Vinyetka và trạm radar tích hợp Zaslon băng tần X và S.

Điểm hạn chế của lớp tàu là không có kho nạp lại tên lửa Kh-35 trên biển và không trang bị cụm phóng UKSK để triển khai tên lửa hành trình Kalibr như biến thể mở rộng Project 20385. Theo thời gian hoàn thiện trung bình 645 ngày từ khi hạ thủy đến khi biên chế của 4 tàu trước đó, tàu Grozny dự kiến sẽ chính thức đi vào hoạt động vào khoảng tháng 8/2028, nâng biên chế lớp 20380 của Hạm đội Thái Bình Dương lên 5 chiếc.

Đức giới thiệu giải pháp Contra đánh chặn UAV tốc độ cao bằng AI

Trước sự gia tăng của các đòn tấn công bão hòa bằng thiết bị bay không người lái, công ty Helsing của Đức ngày 26/10 đã công bố hệ thống phòng không mang tên Contra. Tổ hợp này kết hợp thuật toán chỉ huy tự động với hai loại đạn đánh chặn chuyên dụng nhằm xử lý hàng loạt mục tiêu với chi phí thấp.

Trọng tâm của Contra là hệ thống điều khiển Altra, có khả năng xử lý dữ liệu để thiết lập bức tranh tình huống trên không và tự động phân bổ hỏa lực khi đối mặt hàng nghìn mối đe dọa cùng lúc, trong đó sĩ quan chỉ huy giữ quyền phê duyệt lệnh bắn cuối cùng. Nền tảng cũng cho phép tích hợp linh hoạt các khí tài hiện hữu như pháo phòng không, đạn tên lửa bên thứ ba hoặc vũ khí laser.

Cả hai loại đạn đều tận dụng dữ liệu điều hướng từ radar mặt đất ở pha giữa trước khi kích hoạt radar dẫn đường chủ động trên thân đạn ở pha tiếp cận cuối, bảo đảm hoạt động tốt trong đêm tối và thời tiết bất lợi. Động thái này nhắm trực tiếp vào các loại UAV phản lực như Geran (vận tốc ước tính 400 - 700 km/h). Với chi phí ước tính dưới 100.000 USD cho mỗi lần phóng, Contra rẻ hơn rất nhiều so với các tên lửa đắt đỏ như Patriot PAC-3 MSE (khoảng 5,3 triệu USD/quả). Hệ thống đang trong giai đoạn thử nghiệm và hướng tới mục tiêu thương mại hóa từ nửa cuối năm 2027.

Hải quân Mỹ mở rộng thử nghiệm vận hành UAV tiếp dầu MQ-25A trên tàu sân bay

Hải quân Mỹ tiếp tục hiện đại hóa không đoàn tàu sân bay khi xác nhận tàu USS Ronald Reagan (CVN-76) đã hoàn thành lắp đặt và tích hợp Trung tâm tác chiến không người lái vào tháng 8/2026. Đây là hàng không mẫu hạm thứ hai sẵn sàng khai thác máy bay tiếp dầu không người lái MQ-25A Stingray, sau tàu USS Theodore Roosevelt (CVN-71) vào tháng 3/2026.

Trung tâm tác chiến không người lái là trạm chỉ huy trung tâm, bố trí bàn điều khiển MD-5C kết hợp hạ tầng phần cứng và phần mềm MDCX do Lockheed Martin phát triển. Quá trình nâng cấp gồm 11 hạng mục được thực hiện song song trong 17 tháng. Trong cuộc thử nghiệm ngày 19/10 tại Thái Bình Dương, kíp vận hành trên tàu USS Ronald Reagan đã kết nối điều khiển thành công mẫu thử MQ-25A tại cơ sở Boeing ở bang Illinois (khoảng cách trên 3.300 km) thông qua mạng vệ tinh quỹ đạo thấp.

MQ-25A Stingray trang bị một động cơ turbofan Rolls-Royce AE 3007N có lực đẩy hơn 44 kN, sải cánh đạt 22,9 m (thu gọn còn 9,54 m khi gập) và thân dài 15,5 m. Tiêu chuẩn tác chiến yêu cầu UAV có thể cung cấp 6.800 kg nhiên liệu cho 4 đến 6 tiêm kích ở phạm vi 500 hải lí (khoảng 930 km) tính từ vị trí tàu sân bay.

Việc đưa MQ-25A vào hoạt động sẽ giải phóng đáng kể nguồn lực chiến đấu của tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet. Hiện nay, nhiệm vụ mang thùng dầu phụ tiếp dầu cho biên đội chiếm từ 20 đến 30% tổng số lượt xuất kích của tiêm kích, gây hao mòn khung thân nhanh chóng. Khi MQ-25A đảm trách vai trò này, các dòng máy bay chiến đấu như F/A-18 và F-35C không chỉ được tối ưu hóa cho nhiệm vụ không đối không, không đối đất mà còn được gia tăng đáng kể bán kính chiến đấu, cho phép nhóm tác chiến tàu sân bay triển khai hỏa lực từ cự ly an toàn hơn.