Nga nâng cấp hệ thống chống nhiễu cho tên lửa Iskander-M tại chiến trường Ukraine

Nga đang âm thầm nâng cấp khả năng tác chiến cho tên lửa đạn đạo 9M723 Iskander-M bằng việc tích hợp hệ thống chống nhiễu tiên tiến. Theo các báo cáo từ Militarnyi, cụm ăng-ten kỹ thuật số Kometa-M12R-VT mới đã xuất hiện trên các biến thể tên lửa này, nhằm đối phó với mạng lưới tác chiến điện tử (EW) dày đặc tại Ukraine.

Công nghệ ăng-ten 12 phần tử và khả năng chống nhiễu

Hệ thống Kometa-M12R-VT sử dụng cụm ăng-ten kỹ thuật số 12 phần tử được bố trí ở phần mũi tên lửa. Cải tiến này không tập trung vào việc kéo dài tầm bắn hay tăng kích thước đầu đạn, mà ưu tiên tối ưu hóa khả năng thu tín hiệu định vị vệ tinh GPS hoặc GLONASS. Trong môi trường tác chiến điện tử, các hệ thống gây nhiễu thường làm lệch đường bay hoặc ngắt quãng cập nhật vị trí của tên lửa. Cụm ăng-ten nhiều phần tử giúp lọc nhiễu hiệu quả hơn, đảm bảo độ chính xác cho đòn tấn công.

Việc Nga triển khai công nghệ chống nhiễu lên Iskander-M là một bước đi logic khi tác chiến điện tử đã trở thành lớp phòng thủ trọng yếu của Ukraine. Trước đó, các biến thể của dòng Kometa-M đã được ghi nhận trên nhiều nền tảng khác như tên lửa hành trình, bộ kit bom lượn UMPK và máy bay không người lái (UAV). Việc mở rộng công nghệ này sang tên lửa đạn đạo cho thấy Moscow đang nỗ lực bảo vệ các vũ khí có giá trị cao trước các biện pháp can thiệp điện tử.

Đặc điểm kỹ thuật và thách thức đối với phòng không

Iskander-M (mã hiệu 9M723) là hệ thống tên lửa đạn đạo chiến thuật có độ nguy hiểm cao nhờ khả năng cơ động trong hành trình và quỹ đạo khó dự đoán ở pha cuối. Với chiều dài 7,3 m và trọng lượng gần 3,8 tấn, tên lửa này có thể đạt tầm bắn 500 km. Tốc độ cao và thời gian bay ngắn khiến cửa sổ đánh chặn của các hệ thống phòng không như Patriot trở nên rất hẹp.

Khi khả năng chống nhiễu được cải thiện, Ukraine sẽ khó có thể làm lệch hướng tên lửa bằng các biện pháp điện tử thụ động. Điều này buộc lực lượng phòng thủ phải dựa hoàn toàn vào việc đánh chặn trực tiếp bằng tên lửa phòng không, gây ra áp lực tiêu hao lớn về cả khí tài lẫn tài chính.

Chiến thuật tập kích hỗn hợp gây áp lực tiêu hao

Nga thường không sử dụng Iskander-M đơn lẻ mà đưa vào các đợt tập kích phối hợp nhiều loại vũ khí. UAV Shahed thường bay trước để làm quá tải radar và tiêu hao đạn phòng không tầm thấp, sau đó là tên lửa hành trình bay thấp để ép mạng lưới cảnh giới hoạt động liên tục. Cuối cùng, Iskander-M được phóng để nhắm vào các mục tiêu giá trị lớn như sân bay, sở chỉ huy hoặc kho tàng hậu cần.

Sự xuất hiện của ăng-ten Kometa-M12R-VT khiến lớp phòng thủ điện tử của Ukraine giảm hiệu quả, đẩy gánh nặng sang các tổ hợp phòng không tầm xa. Tuy nhiên, số lượng các hệ thống như Patriot có hạn và không thể bao phủ toàn bộ lãnh thổ. Cuộc xung đột hiện nay đã chuyển hóa thành một cuộc chạy đua về công nghệ cảm biến và phần mềm, nơi mỗi bên liên tục điều chỉnh vũ khí dựa trên phản hồi trực tiếp từ chiến trường.