Nga nâng cấp UAV Molniya bằng cáp quang: Giải pháp vô hiệu hóa tác chiến điện tử

Theo báo cáo từ ấn phẩm Business Insider (BI), Quân đội Nga đã bắt đầu triển khai phiên bản mới của máy bay không người lái (UAV) cảm tử Molniya trên chiến trường Ukraine. Điểm đột phá của biến thể này nằm ở việc sử dụng hệ thống điều khiển bằng cáp quang thay vì sóng vô tuyến truyền thống, một bước đi chiến thuật nhằm đối phó với các hệ thống tác chiến điện tử (EW) ngày càng dày đặc.

Công nghệ cáp quang và ưu thế chống nhiễu điện tử

Việc sử dụng cáp quang để điều khiển các UAV tấn công cỡ lớn giúp chúng gần như miễn nhiễm với các phương tiện tác chiến điện tử của đối phương. Do tín hiệu điều khiển và dữ liệu hình ảnh được truyền trực tiếp qua sợi quang thay vì phát qua không gian, các thiết bị gây nhiễu sóng vô tuyến không thể can thiệp vào đường truyền này.

Cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine, ông Serhiy Beskrestnov, xác nhận đã ghi nhận ít nhất 5 trường hợp UAV Molniya hiện đại hóa xuất hiện trong tác chiến thực tế. Theo ông, việc trang bị cáp quang giúp cải thiện đáng kể khả năng liên lạc giữa UAV và người điều khiển, đảm bảo luồng dữ liệu video luôn đạt chất lượng cao ngay cả trong môi trường bị áp chế điện tử mạnh.

Hạn chế kỹ thuật và thách thức hậu cần

Mặc dù mang lại ưu thế về bảo mật tín hiệu, việc sử dụng cáp quang cũng đi kèm với nhiều nhược điểm về thông số kỹ thuật. Ông Beskrestnov lưu ý rằng trọng lượng của cuộn dây cáp khiến tốc độ hành trình của Molniya bị giảm sút. Bên cạnh đó, tầm hoạt động và dung lượng tải trọng cũng bị hạn chế so với các phiên bản sử dụng kết nối không dây tiêu chuẩn.

Đáng chú ý, chi phí vật liệu cấu thành cho loại UAV này đang trở thành rào cản lớn. Một cuộn cáp quang chuyên dụng dài 50km hiện có giá thành cao hơn cả một module thu phát internet vệ tinh Starlink. Ngoài ra, việc sử dụng dây dẫn buộc người điều khiển phải áp sát tiền tuyến hơn để duy trì kết nối, thay vì có thể ẩn nấp an toàn ở hậu phương như khi sử dụng các hệ thống liên lạc vệ tinh.

Triển vọng và giải pháp đối phó

Dù có chi phí đắt đỏ và hạn chế về tính linh hoạt, Nga vẫn tăng cường sử dụng các dòng UAV cáp quang nhờ khả năng xuyên phá hệ thống phòng thủ điện tử hiệu quả. Đối với loại vũ khí này, các chuyên gia quân sự nhận định rằng các biện pháp đánh chặn vật lý bằng vũ khí cầm tay hiện vẫn là phương án phòng thủ tối ưu nhất khi các thiết bị gây nhiễu truyền thống trở nên vô dụng.