Nga trưng bày mô hình tàu khu trục hạt nhân Lider với tham vọng 19.000 tấn

Tại triển lãm quân sự vừa diễn ra ở Kronstadt, quân đội Nga một lần nữa đưa mô hình tàu khu trục hạt nhân thuộc Dự án 23560 Lider ra công chúng. Đây là thiết kế tàu chiến hạng nặng đã được thảo luận từ năm 2015, đại diện cho tầm nhìn của Hải quân Nga về một thế hệ hạm đội mặt nước có khả năng tác chiến đại dương tầm xa với sức mạnh tương đương tàu tuần dương.

Thông số kỹ thuật và hệ thống vũ khí uy lực

Dự án 23560 quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật rất cao cho dòng tàu khu trục thế hệ mới. Mỗi con tàu dự kiến có chiều dài lên tới 200m, chiều rộng 23m và lượng giãn nước đạt khoảng 19.000 tấn. Với quy mô này, Lider lớn hơn nhiều so với các tàu khu trục thông thường và tiệm cận kích thước của các tàu tuần dương hạt nhân lớp Kirov.

Về khả năng vận hành, tàu được thiết kế để mang theo thủy thủ đoàn 500 người và có khả năng hoạt động liên tục từ 60 đến 90 ngày trên biển nhờ hệ thống động lực hạt nhân. Điểm nhấn quan trọng nhất của Lider nằm ở hệ thống hỏa lực đa tầng cực kỳ mạnh mẽ, cho phép thực hiện nhiều nhiệm vụ từ tấn công mặt đất, chống hạm đến phòng không tích hợp.

Chi tiết cấu hình vũ khí dự kiến:

• Tên lửa tấn công: 64 bệ phóng thẳng đứng (VLS) dành cho tên lửa hành trình Kalibr, tên lửa chống hạm Onyx và tên lửa siêu thanh Zircon.
• Phòng không tầm xa: 56 bệ phóng tên lửa S-400 phiên bản hải quân kết hợp với 16 bệ phóng thuộc tổ hợp Redut.
• Phòng thủ tầm gần: 3 tổ hợp pháo - tên lửa Pantsir-M và 1 khẩu pháo hạm 130mm.
• Chống ngầm: 12 ống phóng ngư lôi Paket-NK và sàn đáp cho 2 trực thăng Ka-27PL hoặc Ka-32.

Vai trò chiến lược trong kế hoạch hiện đại hóa hạm đội

Theo định hướng của Bộ Quốc phòng Nga, nếu được triển khai thực tế, các tàu khu trục Lider sẽ thay thế đồng thời ba lớp tàu từ thời Liên Xô bao gồm: tàu tuần dương tên lửa Dự án 1164 Atlant, tàu khu trục Dự án 956 và tàu tuần dương tên lửa hạt nhân Dự án 1144 Orlan. Việc hợp nhất các chức năng của nhiều lớp tàu vào một khung thân duy nhất giúp tối ưu hóa công tác hậu cần và bảo dưỡng trong tương lai.

Tuy nhiên, tiến độ thực hiện dự án này đang gặp nhiều trở ngại. Theo kế hoạch ban đầu, chiếc Lider đầu tiên phải được khởi công vào năm 2022. Thực tế cho thấy Nga đang ưu tiên hoàn thành loạt 10 tàu hộ vệ thuộc Dự án 22350 Đô đốc Gorshkov trước khi bắt đầu các dự án tàu mặt nước cỡ lớn hơn. Hiện tại, trong số 9 tàu hộ vệ lớp Gorshkov đã khởi công, mới chỉ có 2 chiếc chính thức đi vào hoạt động.

Thách thức về ngân sách và nguồn lực công nghệ

Chi phí ước tính cho mỗi chiếc tàu khu trục lớp Lider lên tới 1,5 tỷ USD, đưa tổng ngân sách cho loạt 6 tàu theo kế hoạch lên mức 9 tỷ USD. Đây là một con số khổng lồ trong bối cảnh nền kinh tế Nga đang phải chịu áp lực từ các lệnh trừng phạt và chi phí quân sự gia tăng từ các cuộc xung đột hiện hữu.

Hiện nay, giới lãnh đạo quân sự Nga có xu hướng tập trung vào các dự án khả thi hơn về mặt tài chính và hạ tầng đóng tàu. Ví dụ điển hình là việc đầu tư khoảng 5 tỷ USD để hiện đại hóa và đưa tàu tuần dương hạt nhân Đô đốc Nakhimov trở lại hoạt động, hoặc tập trung vào dự án tàu đổ bộ đa năng Ivan Rogov thuộc Dự án 23900 Priboy có khả năng mang 15 trực thăng. Việc liên tục trưng bày mô hình Lider cho thấy tầm nhìn dài hạn của Hải quân Nga, nhưng thời điểm để những con tàu này thực sự hạ thủy vẫn còn là một dấu hỏi lớn.