Ngăn mâu thuẫn đời thường trở thành hành vi phạm tội
Mâu thuẫn trong cuộc sống là điều khó tránh khỏi. Việc chủ động nhận diện nguy cơ, kịp thời hòa giải từ cơ sở và nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật có ý nghĩa quan trọng trong ngăn ngừa hành vi bạo lực, bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân.
Chủ động nhận diện, kịp thời hòa giải
Những mâu thuẫn, bất đồng trong gia đình, quan hệ xã hội hay sinh hoạt hằng ngày vốn có thể được giải quyết bằng đối thoại. Tuy nhiên, khi một trong các bên mất bình tĩnh, bị kích động bởi lời nói, không kiểm soát được hành vi, mâu thuẫn nhỏ có thể nhanh chóng chuyển thành xô xát, thậm chí sử dụng hung khí, để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Thực tế đó đặt ra yêu cầu công tác phòng ngừa tội phạm phải được thực hiện từ sớm, từ cơ sở, bắt đầu bằng việc nắm chắc địa bàn, nhận diện đúng nguy cơ và kịp thời tháo gỡ những mâu thuẫn ngay khi mới phát sinh.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị Triển khai công tác Cảnh sát điều tra năm 2026 vào tháng 1/2026, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh yêu cầu lực lượng Công an tạo chuyển biến rõ nét trong công tác phòng ngừa; đồng thời, kiên quyết đấu tranh, trấn áp các loại tội phạm gây ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.
Định hướng này đặt ra yêu cầu gắn chặt công tác phòng ngừa với điều tra, xử lý; bám sát thực tiễn địa bàn và những vấn đề nảy sinh trong đời sống để chủ động nhận diện, giải quyết nguy cơ ngay từ đầu. Đây cũng là cơ sở để lực lượng công an triển khai các biện pháp phù hợp, không để những bất đồng nhỏ kéo dài, tích tụ thành mâu thuẫn phức tạp hoặc phát sinh hành vi vi phạm pháp luật.
Tại Công an tỉnh Lâm Đồng, yêu cầu trên được cụ thể hóa bằng việc tăng cường trách nhiệm của công an các đơn vị, địa phương trong phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự. Trong đó, lực lượng công an địa phương đã chủ động nắm chắc tình hình từ cơ sở, kịp thời phát hiện, giải quyết những vấn đề phát sinh, không để bị động, bất ngờ. Các đơn vị nghiệp vụ của công an tỉnh đã phát huy chức năng hướng dẫn, phối hợp, xử lý theo thẩm quyền.
Trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm về trật tự xã hội, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lâm Đồng giữ vai trò quan trọng trong tham mưu, triển khai các biện pháp nghiệp vụ và phối hợp với công an cơ sở.
Đại tá Trần Văn Trà, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh cho biết: Đối với những mâu thuẫn có nguy cơ chuyển thành hành vi bạo lực, yêu cầu đặt ra là phải đánh giá đúng tính chất, mức độ và dấu hiệu nguy hiểm của từng vụ việc. Trên cơ sở đó, lực lượng cảnh sát hình sự chủ động phối hợp với công an địa phương xác minh, ngăn chặn hành vi vi phạm; đồng thời, xử lý nghiêm các trường hợp có dấu hiệu tội phạm theo quy định của pháp luật.
Công tác phòng ngừa xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ cũng phải được triển khai gắn kết. Một mặt, lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, vận động người dân giải quyết bất đồng bằng đối thoại. Mặt khác, không chủ quan trước những biểu hiện đe dọa, chuẩn bị hung khí hoặc tụ tập có nguy cơ gây mất an ninh, trật tự.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Phòng Cảnh sát hình sự đã chủ trì, phối hợp triển khai gần 60 kế hoạch, chuyên đề về phòng ngừa tội phạm; phát hiện, ngăn chặn, xử lý, giải quyết 116 vụ việc mâu thuẫn, xung đột có nguy cơ phát sinh bạo lực.
Đơn vị cũng phối hợp công an cấp xã rà soát, xác minh hơn 200 trường hợp, nhóm đối tượng phục vụ công tác phòng ngừa. Tình hình tội phạm về trật tự xã hội trên địa bàn tỉnh giảm 16,20% so với cùng kỳ năm 2025.
Không để mất kiểm soát dẫn đến hậu quả đau lòng
Hiệu quả của việc chủ động nắm tình hình, tuần tra địa bàn và tiếp nhận thông tin từ Nhân dân được thể hiện qua nhiều vụ việc được công an cơ sở phát hiện, ngăn chặn kịp thời.
Trong quá trình tuần tra ngày 11/7, lực lượng Công an xã Đạ Tẻh 3 phát hiện một nhóm thanh thiếu niên có biểu hiện tụ tập, nghi vấn chuẩn bị giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực. Nhận thấy nguy cơ có thể dẫn đến đánh nhau, gây mất an ninh, trật tự, tổ công tác đã nhanh chóng tiếp cận, ổn định tình hình và đưa các thanh thiếu niên cùng phương tiện về trụ sở công an xã để làm rõ.
Qua làm việc, lực lượng công an xác định nguyên nhân vụ việc xuất phát từ những mâu thuẫn bộc phát trong quá trình giao tiếp, trao đổi trên mạng xã hội. Nhờ được phát hiện và can thiệp kịp thời, vụ việc được giải quyết ngay từ khi mới manh nha, không để xảy ra xô xát, gây thương tích hoặc phát sinh hành vi vi phạm pháp luật.
Cũng từ nguồn tin do người dân cung cấp, ngày 8/10/2026, Công an xã Cát Tiên đã kịp thời nắm tình hình, ngăn chặn 2 nhóm học sinh trên địa bàn có dấu hiệu chuẩn bị đánh nhau, qua đó phòng ngừa nguy cơ xảy ra bạo lực học đường.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Công an xã Cát Tiên nhanh chóng xác minh, mời các học sinh có liên quan về trụ sở làm việc, làm rõ nguyên nhân mâu thuẫn; đồng thời, tuyên truyền, giáo dục và yêu cầu từng học sinh cam kết không tụ tập, đánh nhau hoặc thực hiện hành vi gây mất an ninh, trật tự.
Sau buổi làm việc, công an xã đã thông báo kết quả đến Ban Giám hiệu nhà trường để phối hợp quản lý, giáo dục học sinh; tiếp tục nắm tình hình, phòng ngừa những mâu thuẫn có thể dẫn đến bạo lực học đường.
Hai vụ việc cho thấy, khi lực lượng công an bám sát địa bàn, duy trì tuần tra và phát huy hiệu quả nguồn tin từ Nhân dân, những nguy cơ gây mất an ninh, trật tự có thể được phát hiện, xử lý trước khi chuyển thành hành vi bạo lực. Đây cũng là minh chứng về vai trò của sự phối hợp giữa lực lượng chức năng, gia đình, nhà trường và cộng đồng trong quản lý, giáo dục thanh thiếu niên.
Từ thực tế này, Đại tá Trần Văn Trà nhấn mạnh công tác tuyên truyền cần đi vào những tình huống người dân thường gặp trong đời sống, giúp mỗi người nhận biết thời điểm tranh cãi có nguy cơ vượt khỏi giới hạn an toàn, biết cách dừng xung đột và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết. Tuyên truyền pháp luật chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân hiểu được hậu quả của hành vi bạo lực và biết lựa chọn cách ứng xử phù hợp trước từng tình huống.
Cùng với lực lượng công an, gia đình, tổ hòa giải, người có uy tín, chính quyền địa phương và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở có vai trò thiết thực trong phát hiện, hòa giải những bất đồng có thể giải quyết bằng đối thoại. Việc chủ động quan tâm, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và những mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng sẽ góp phần không để vụ việc âm ỉ, kéo dài hoặc diễn biến thành xung đột phức tạp.
Công an tỉnh Lâm Đồng khuyến cáo, khi phát sinh tranh cãi, các bên cần bình tĩnh, dừng đối thoại nếu nhận thấy tình hình căng thẳng; không kích động, thách thức hoặc tiếp tục xô xát; tuyệt đối không sử dụng các vật dụng làm hung khí để đe dọa, tấn công người khác.
Nếu không thể tự tháo gỡ mâu thuẫn, người dân cần tìm đến người có uy tín, tổ hòa giải hoặc chính quyền địa phương để được hỗ trợ. Khi phát hiện nguy cơ xảy ra bạo lực, hành vi đe dọa hoặc sử dụng hung khí, cần kịp thời thông báo cho cơ quan công an để can thiệp, không để mâu thuẫn đời thường trở thành hành vi phạm tội.
