Ngành sữa Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 14% mỗi năm và tự chủ 65% nguyên liệu

Ngành sữa Việt Nam đang đặt ra mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng bình quân từ 12-14,0%/năm đến năm 2030. Với sản lượng sữa lỏng chế biến dự kiến chạm mốc 4.200 triệu lít/năm, chiến lược trọng tâm là xây dựng ngành công nghiệp hiện đại, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trên bản đồ thế giới.

Dư địa tăng trưởng từ mức tiêu thụ nội địa thấp

Dù có tốc độ phát triển nhanh, mức tiêu thụ sữa bình quân đầu người tại Việt Nam hiện mới đạt khoảng 36kg/năm. Chỉ số này thấp hơn rất nhiều so với các quốc gia như Đan Mạch (394kg), Pháp (251kg), Mỹ (228kg) hay Nhật Bản (61kg). Thực tế này cho thấy thị trường nội địa còn rất nhiều tiềm năng, nhất là khi thu nhập và nhận thức về dinh dưỡng của người dân ngày càng cải thiện.

Sự chuyển dịch mạnh mẽ sang xu hướng sữa tươi

Cơ cấu ngành sữa Việt Nam đã có sự chuyển biến rõ rệt trong hơn 15 năm qua. Tỷ lệ sữa nước chế biến từ sữa bột hoàn nguyên đã giảm mạnh từ mức 92% vào năm 2008 xuống còn 32,3% vào năm 2023. Ngược lại, tỷ lệ sử dụng sữa tươi trong chế biến đã tăng lên 67,7%.

Sự dịch chuyển này chứng minh người tiêu dùng trong nước ngày càng ưu tiên các sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao và minh bạch về nguồn gốc. Tuy nhiên, nguồn cung sữa tươi nguyên liệu nội địa hiện mới đáp ứng khoảng 40% nhu cầu, khiến Việt Nam phải chi hơn 1 tỷ USD mỗi năm để nhập khẩu sữa và các sản phẩm từ sữa.

Lộ trình tự chủ nguyên liệu đến năm 2045

Để giải bài toán phụ thuộc nhập khẩu, Chiến lược phát triển ngành sữa đến năm 2030 đặt mục tiêu nâng tỷ lệ đáp ứng nhu cầu nguyên liệu nội địa lên mức 60-65%. Tầm nhìn đến năm 2045, sản lượng sữa lỏng chế biến dự kiến đạt khoảng 9.700 triệu lít, đảm bảo tự chủ từ 80-85% nhu cầu trong nước và nâng mức tiêu thụ bình quân lên 100 lít/người/năm.

Tiến sỹ Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, nhận định mục tiêu này hoàn toàn khả thi. Việc thúc đẩy dịch chuyển sang sữa tươi sạch không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe cộng đồng mà còn kiến tạo nền nông nghiệp tự chủ.

Giải pháp từ các doanh nghiệp đầu ngành

Ông Ngô Minh Hải, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn TH, khẳng định Việt Nam có đủ điều kiện tự chủ nguồn nguyên liệu. Theo tính toán, để đáp ứng 70% nhu cầu vào năm 2035, Việt Nam cần quy mô đàn khoảng 700.000 con bò nếu nuôi theo mô hình công nghệ cao tập trung.

Bà Bùi Thị Thu Hoài, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển Vinamilk, bổ sung rằng doanh nghiệp cần nhạy bén nắm bắt các xu hướng tiêu dùng lành mạnh và thân thiện môi trường. Các chuyên gia cũng kiến nghị nhiều chính sách đột phá như áp dụng thuế VAT 0% cho sữa tươi nguyên liệu nội địa và hỗ trợ tích tụ ruộng đất để hình thành các vùng chăn nuôi tập trung quy mô lớn.