Người giữ lửa nghĩa tình ở làng Chăm Vĩnh Hanh

Gỡ từng “nút thắt” bằng tình làng nghĩa xóm

Cẩn thận lật từng trang cuốn sổ ghi chép các vụ hòa giải, bà Bệ nhớ rõ từng câu chuyện. Gần đây nhất là vụ tranh chấp đất đai giữa hai hộ dân ở xóm 2. Hai gia đình vốn từng thân thiết, nhưng từ những mâu thuẫn liên quan phần đất mua bán bằng giấy tay và lối đi chung, quan hệ hàng xóm dần trở nên căng thẳng. Cả hai bên đều nóng giận, không ai chịu nhường ai và nhất quyết làm đơn gửi lên cấp trên.

Thay vì mời hai bên trao đổi ngay, bà tìm hiểu sự việc, đến nhà gặp riêng từng gia đình để nghe hết những bức xúc. “Phải để họ nói hết những uất ức trong lòng. Khi bình tĩnh hơn, mình mới phân tích cái đúng, cái sai và đặt vấn đề tình làng nghĩa xóm để mọi người cùng suy nghĩ”, bà nói.

Sau nhiều lần gặp gỡ, bà cùng tổ hòa giải phân tích sự việc bằng cả lý và tình. Diện tích đất tranh chấp không lớn, nhưng vì nóng giận khiến mâu thuẫn ngày càng phức tạp. Cuối cùng, hai bên thống nhất phần đất đã có giấy tờ chuyển nhượng vẫn giữ nguyên; hộ còn lại tìm hướng đi khác, đổ đất mở lối bên hông nhà. Mâu thuẫn được tháo gỡ, hai bên không còn tranh chấp.

Đó chỉ là một trong hàng trăm vụ việc bà Bệ từng tham gia hòa giải. Việc đơn giản, bà mời các bên đến nhà văn hóa; vụ việc phức tạp, bà đến tận nhà lắng nghe, khuyên giải. Với những tranh chấp có đơn thư, bà phối hợp Ban điều hành thôn, Mặt trận và các đoàn thể cùng tìm hướng tháo gỡ. Theo bà, hòa giải không phải để phân định thắng, thua mà giúp các bên hiểu nhau, tìm được tiếng nói chung.

Chính sự thẳng thắn nhưng mềm mỏng ấy khiến bà trở thành người mà bà con tìm đến mỗi khi có chuyện. Từ vợ chồng lục đục, họ hàng bất hòa, tranh chấp đất đai, lối đi đến những vụ việc liên quan con cháu vi phạm giao thông… bà đều sẵn sàng tham gia. “Chuyện gì bà con cũng kêu”, bà cười chia sẻ. Dù công việc không lương, có vụ phải mất cả ngày, nhiều lần đi lại giữa các gia đình. Nhưng bà vẫn kiên trì, bởi với bà, một mâu thuẫn nhỏ được tháo gỡ sớm sẽ tránh được những hệ lụy lớn hơn, giữ sự bình yên cho xóm làng, dòng tộc.

“

Người hòa giải phải công tâm, không thiên vị; dùng tình cảm, đạo lý nhưng cũng phải nói rõ quy định pháp luật. Quan trọng nhất là để người dân hiểu và tự nguyện thống nhất.

Bà Lưu Thị Bệ - người uy tín, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Vĩnh Hanh.

Tiếng nói kết nối cộng đồng làng Chăm

Thôn Vĩnh Hanh hiện có 652 hộ với hơn 3.000 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào Chăm theo đạo Hồi giáo Bàni, sinh sống chủ yếu bằng nghề trồng lúa, hoa màu và chăn nuôi bò. Trong thôn, bà Lưu Thị Bệ không chỉ là người uy tín mà còn là cầu nối đưa chủ trương, chính sách đến gần người dân. Nhiều năm gắn bó với công tác Hội Phụ nữ, Ban điều hành thôn và Tổ hòa giải giúp bà hiểu rõ hoàn cảnh, tâm tư của từng gia đình.

Trong các cuộc họp thôn, bà thường lồng ghép những câu chuyện gần gũi để tuyên truyền pháp luật, vận động người dân giữ gìn vệ sinh môi trường, phòng chống bạo lực gia đình, xây dựng đời sống văn hóa, tham gia các lớp tập huấn phát triển kinh tế. Tiếng nói của bà thường nhận được sự đồng thuận của bà con bởi sự chân thành và cách truyền đạt mộc mạc. Bên cạnh đó, bà còn là gương mặt quen thuộc trong các hoạt động văn hóa của làng Chăm. Vào mùa lễ Ramưwan hay những dịp giao lưu văn hóa, lễ hội truyền thống của đồng bào Chăm, bà tham gia tổ chức văn nghệ, trò chơi dân gian, vận động thanh niên tìm hiểu và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Bà Đàng Thị Ngọc Nết - Trưởng thôn Vĩnh Hanh, đánh giá bà Lưu Thị Bệ là người gần gũi, gương mẫu, trách nhiệm và có sức thuyết phục trong cộng đồng làng Chăm. “Bà Bệ luôn lắng nghe, kịp thời vận động bà con chấp hành chủ trương, chính sách, giữ gìn đoàn kết và tích cực tham gia các phong trào của thôn”, bà Nết cho biết.

Bà Bệ còn được người dân trong thôn quý mến bởi sự sẻ chia. Mỗi dịp tết, ngày hội hay khi biết trong thôn có học sinh nghèo, người già neo đơn, hộ cận nghèo gặp khó khăn, bà lại vận động người thân, bạn bè cùng chung tay trao những phần quà, động viên bà con vươn lên.