Người K’ho giữ màu xanh đại ngàn

Dựa vào dân để giữ rừng

Trạm Quản lý bảo vệ rừng Đưng K’nớ (đóng tại thôn Lán Tranh, thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sêrêpốk) hiện quản lý hơn 13.200 ha rừng, được chia thành 14 tiểu khu, tương ứng với 14 tổ nhận khoán bảo vệ rừng. Việc tổ chức thành các tổ giúp đơn vị thuận lợi hơn trong quản lý địa bàn, phân công lịch tuần tra và kiểm soát diện tích rừng được giao.

Theo ông Phạm Trọng Ba - Phó Trạm trưởng Trạm Quản lý bảo vệ rừng Đưng K’nớ, hiện nay, bình quân mỗi ngày có khoảng 10 hộ dân thuộc các tổ cùng lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách của đơn vị tham gia tuần tra. Công việc chủ yếu là nắm bắt tình hình, ngăn chặn và tuyên truyền người dân không lấn chiếm, phá rừng lấy đất sản xuất.

Tại những khu vực giáp ranh với đất sản xuất của người dân, lực lượng nhận khoán thường xuyên theo dõi các dấu hiệu bất thường. Khi có thông tin người dân vào rừng lấy lan, lấy dớn hoặc xuất hiện tình trạng lấn chiếm đất rừng, các tổ có trách nhiệm kiểm tra, nắm tình hình và báo cáo đơn vị.

Địa bàn rộng, diện tích rừng lớn nên công tác quản lý, bảo vệ rừng phụ thuộc nhiều vào sự tham gia của người dân. Hiện mỗi hộ nhận khoán bình quân khoảng 24 - 28 ha rừng. Để duy trì hoạt động tuần tra, hằng tuần, trạm xây dựng kế hoạch và thông báo qua các nhóm Zalo. Các tổ báo cáo số lượng thành viên tham gia. Những hộ thường xuyên vắng mặt, không có lý do chính đáng sẽ bị xem xét chấm dứt hợp đồng nhận khoán.

Ở thôn Lán Tranh, nhiều hộ dân gắn bó với rừng qua nhiều thế hệ, am hiểu địa bàn và dễ nhận biết những thay đổi trong rừng. Khi quyền lợi gắn với trách nhiệm, người dân không chỉ tuần tra theo phân công mà còn chủ động gìn giữ diện tích rừng nhận khoán, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn rộng.

Những bước chân quen thuộc trong rừng

Anh Liêng Hot Đa Nhoel (thôn Lán Tranh) tham gia nhận khoán bảo vệ rừng từ năm 2016, tiếp nối công việc của cha. Từ những ngày theo cha vào rừng, anh dần quen thuộc với các lối mòn và diện tích cần bảo vệ. Theo anh, người nhận khoán phải nắm rõ địa bàn, xác định những vị trí cần chú ý và chủ động kiểm tra rừng.

Tổ nhận khoán của anh có 23 hộ, quản lý tiểu khu 61 với diện tích 816 ha. Riêng anh nhận khoán 26 ha. Mỗi tuần, các thành viên bố trí ít nhất 2 ngày tuần tra. “Từ tháng 1 đến tháng 6, các tổ tăng cường tuần tra do nguy cơ cháy rừng cao trong mùa khô. Mỗi chuyến đi, chúng tôi có thể di chuyển khoảng 20 km đường rừng”, anh Đa Nhoel cho biết.

Với người K’ho, rừng từ lâu đã gắn với đời sống. Rau trên rừng, cá dưới suối, rừng bao bọc, chở che con người. Ngày nay, các gia đình có thêm thu nhập từ công việc nhận khoán bảo vệ rừng. Dù không nhiều nhưng đó cũng là động lực để người dân tiếp tục đồng hành với lực lượng chuyên trách trong công tác bảo vệ rừng.

Ông Cil Ha Thu (SN 1980) là một trong những người gắn bó lâu năm với công việc nhận khoán bảo vệ rừng tại tiểu khu 61. Ông bắt đầu tham gia từ năm 2009. Hơn 17 năm qua, ông đã trải qua không biết bao nhiêu chuyến đi rừng. Từng vị trí, từng loại cây, từng lối mòn trong tiểu khu dần in dấu qua những bước chân của ông. Có những nơi trước đây chưa có đường đi, nay đã hình thành những lối mòn rộng.

Để sự gắn bó ấy bền lâu, công tác bảo vệ rừng cần đi cùng với việc tạo sinh kế ổn định, giúp người dân yên tâm lao động, cải thiện đời sống và tiếp tục gìn giữ những cánh rừng. Bởi với người dân nơi đây, bảo vệ rừng không chỉ là giữ màu xanh của núi rừng hôm nay mà còn là gìn giữ nguồn sống cho các thế hệ mai sau.