Những nét chữ nối dài mạch nguồn văn hóa Chăm

Giữ hồn Chăm

Trong khuôn khổ các hoạt động văn hóa đặc sắc của Lễ hội Katê năm 2026, tại Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm thuộc Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng (thôn Phan Hiệp, xã Bắc Bình), Hội thi viết chữ Chăm truyền thống luôn là hoạt động được mong đợi nhất.

Thời gian qua, tỉnh Lâm Đồng đã chú trọng tổ chức dạy và học tiếng Chăm cho học sinh tại các cơ sở giáo dục có đông học sinh người Chăm. Hoạt động này góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, giúp học sinh tiếp cận bài học thuận lợi hơn, tự tin trong giao tiếp, đồng thời bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, ngôn ngữ truyền thống của đồng bào Chăm.

Những năm qua, nội dung thi viết chữ Chăm luôn được Ban Tổ chức Lễ hội Katê duy trì như một phần hoạt động chính, nhằm thu hút các em học sinh ở các trường tiểu học đang được dạy tiếng Chăm thuộc xã Bắc Bình và xã Hồng Thái.

Ngay từ sáng sớm, các thí sinh nhí trong trang phục truyền thống Chăm đã có mặt tại Trung tâm trưng bày văn hóa Chăm. Các em hào hứng tham gia hội thi viết chữ Chăm, đồng thời trải nghiệm những hoạt động văn hóa đặc sắc trong ngày hội Katê.

Hội thi năm nay thu hút 30 học sinh lớp 5 đến từ 4 trường của 2 xã Hồng Thái và Bắc Bình. Trong suốt 60 phút làm bài, các em tập trung cao độ, những bàn tay nhỏ nhắn nắn nót từng nét cong, nét móc tinh tế để tạo nên những tác phẩm chữ Chăm truyền thống hoàn hảo nhất.

Em Kim Nữ Hoàng Trinh, lớp 5B Trường Tiểu học Phan Thanh xuất sắc giành giải Nhất chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên em tham gia hội thi nên khá hồi hộp, nhưng được thầy cô ở trường động viên, ôn tập, rèn luyện nên em nắm được các chữ khó và làm bài tốt. Em sẽ tiếp tục dành thời gian luyện viết ở nhà để chữ viết đẹp hơn, bởi em rất yêu chữ viết và ngôn ngữ mẹ đẻ của mình”.

Đối với đội ngũ giáo viên giảng dạy, mong muốn lớn nhất là học sinh biết sử dụng, gìn giữ chữ viết dân tộc Chăm, hình thành ý thức trân trọng giá trị tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình. Nhiều thầy cô kỳ vọng học sinh sẽ có thêm môi trường, sân chơi để thể hiện tình yêu với chữ viết dân tộc, nhất là trong các dịp lễ hội truyền thống của đồng bào Chăm.

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Chăm

Ông Kinh Duy Trịnh, thành viên Ban Biên soạn sách giáo khoa tiếng Chăm, Chủ tịch Hội đồng thẩm định Hội thi viết chữ Chăm chia sẻ: “Hội thi viết chữ Chăm truyền thống được tổ chức thường niên, nhằm củng cố kiến thức cho các em học sinh đang học tiếng Chăm tại các trường tiểu học có đông đồng bào Chăm trong tỉnh. Từ đó, giúp thầy cô có sự điều chỉnh cách giảng dạy cho phù hợp".

Theo ông Trịnh, đây là sân chơi có ý nghĩa giúp thế hệ trẻ rèn luyện kỹ năng, trau dồi vốn hiểu biết về ngôn ngữ mẹ đẻ, từ đó khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm trong việc bảo tồn di sản. Đây cũng là dịp đề cao vai trò của gia đình, nhà trường và cộng đồng trong công tác trao truyền tiếng nói, chữ viết Chăm cho thế hệ tương lai.

Theo Hội đồng thẩm định cuộc thi, qua mỗi năm các em tham gia hội thi có chiều hướng phát triển tốt hơn, nhất là phần thi viết chính tả, nghe đọc tốt hơn. Riêng hội thi năm nay, Ban Tổ chức đánh giá cao chất lượng các bài thi, các em viết chữ Chăm rất đẹp, các nét chữ thể hiện sự rèn luyện nghiêm túc, sự quý trọng của các em đối với ngôn ngữ mẹ đẻ.

Sự thành công của hội thi cũng đề cao mối liên kết chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng trong công tác giáo dục, trao truyền ngôn ngữ dân tộc Chăm trước dòng chảy của cuộc sống hiện đại.

Bà Lư Thái Tuyên, Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng cho biết, từ khi thành lập Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm vào năm 2010 đến nay, đơn vị đã duy trì Hội thi viết chữ Chăm truyền thống, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Chăm.

Theo bà Tuyên, bên cạnh các hoạt động đặc sắc của Lễ hội Katê như: biểu diễn dân ca dân vũ, trình diễn nghề dệt, nghề gốm, trải nghiệm làm bánh gừng truyền thống, triển lãm chuyên đề “Sắc màu văn hóa Chăm”, Hội thi viết chữ Chăm được xem là hoạt động quan trọng, được thầy cô và các em học sinh háo hức tham gia.

Không chỉ dành cho học sinh tiểu học đang học tiếng Chăm như hiện nay, thời gian tới, Bảo tàng sẽ luân phiên tổ chức hội thi hằng năm, mở rộng đối tượng tham gia đến đồng bào Chăm biết chữ viết. Qua đó, đơn vị mong muốn lan tỏa rộng rãi hơn giá trị của chữ viết Chăm trong cộng đồng.

“

Việc viết và đọc rõ chữ Chăm sẽ giúp các em dễ dàng nắm bắt bài học, mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp và sinh hoạt hằng ngày. Sau này, chính các em sẽ là những người “tiếp lửa”, bảo tồn ngôn ngữ mẹ đẻ; đồng thời đọc, dịch được nhiều loại văn bản thư tịch cổ tiếng Chăm.

Bà Lư Thái Tuyên, Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng

Cùng với các hoạt động đặc trưng của cộng đồng người Chăm và các trò chơi dân gian rộn ràng, Hội thi viết chữ Chăm đã góp phần tạo nên một bức tranh Katê 2026 toàn diện, đa sắc màu.

Sự kiện khẳng định sức sống trường tồn của văn hóa Chăm, đóng góp một phần quan trọng vào việc bảo tồn nguyên vẹn giá trị Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, làm phong phú thêm khối đại đoàn kết toàn dân tộc.