Niềm vui khi trời hừng đông
Trời hừng đông, cũng là lúc hàng ngàn người kết thúc đợt gom mủ trong đêm, đem bán cho tư thương, các đơn vị thu mua và... “lượm tiền”. Giá mủ cao su đang ở mức 52 - 54 triệu đồng/tấn, tăng từ 11 - 13 triệu đồng/tấn so với cuối vụ 2025. Đồng thời đây là giá mủ cao su “lập đỉnh” sau 11 năm nên dân trồng cao su rất phấn khởi...
Đêm sáng đèn...
Từ 10 giờ đêm đến 5 giờ sáng trên các nẻo đường vào “vương quốc” cao su, xe cộ tấp nập người đi cạo mủ, trút mủ và xe vận chuyển mủ đến các điểm thu mua hay chở mủ về các nhà máy chế biến. “Vương quốc” cao su thuộc khu vực từ xã Suối Kiết - Tánh Linh đến Trà Tân. Sở dĩ nhiều người gọi khu vực này là vương quốc cao su bởi có 2 yếu tố, thứ nhất là trên địa bàn có rừng cao su lâu đời của Công ty TNHH MTV Cao su Bình Thuận, được trồng từ trước giải phóng miền Nam. Thứ hai, đây là vùng trồng cao su tập trung lớn nhất tỉnh, ước hơn 25.000 ha/khoảng 75.000 ha của toàn tỉnh. Từ đây hình thành vùng cây công nghiệp có các nhà máy sơ chế bài bản. Tạo công ăn việc làm cho lao động phổ thông vùng nông thôn với hàng ngàn người từ chăm sóc vườn, bón phân đến cạo mủ và hệ thống “chân rết” mua bán mủ từ vườn đem đến nhà máy chế biến.
Đang dừng xe máy trên tuyến đường Gia Huynh đi Trà Tân để vào vườn trút mủ, anh Nguyễn Cường ở thôn Lạc Tánh cho biết: “Nhà có 6 ha cao su đang vào mùa cạo mủ, năm nay đầu vụ giá 52 triệu đồng/tấn nên hầu hết dân trồng cao su đều tập trung chăm vườn để mong có mùa mủ bội thu”.
Đứng nói chuyện với anh Cường giữa đêm nhưng mắt tôi bị “chói” liên tục bởi hàng trăm ánh sáng từ đèn pin của “đội quân” đi cạo mủ lia ngược lia xuôi trên đường đi. Anh Cường bảo, mấy hôm nay mưa lớn nên nhiều vườn ngưng cạo, vì khi cây cao su ra mủ gặp mưa sẽ hỏng, chất lượng xấu nên giá thành chỉ bằng 1/3 giá thị trường. Vì vậy, người đi cạo mủ phải canh thời tiết. Nếu buổi chiều tối có mưa nhưng đến 8 - 9 giờ tối ngưng hẳn thì từ 10 giờ đêm đến 3 giờ sáng phải tranh thủ cạo và đi trút mủ để từ 5 - 7 sáng đem mủ đi bán. Tôi hỏi: Vì sao không cạo ban ngày mà phải cạo ban đêm cho cực? Anh Nguyễn Sơn đứng cạnh bên, nhanh nhảu trả lời: “Theo kinh nghiệm của nông dân, cây cao su ban đêm cho mủ nhiều hơn. Nhất là canh từ 7 giờ tối đến 3 giờ sáng, khi mặt trời lên, cạo mủ sẽ không có, nhiều người đã thử nghiệm cạo ban ngày nhưng thất bại...”. Anh Sơn tính toán: “Mỗi năm cạo mủ khoảng 6 - 6,5 tháng, mỗi tháng 1,3 - 1,7 tấn/ha, mỗi tấn nếu được giá khoảng 50 - 52 triệu đồng, tương đương một mùa doanh thu khoảng 350 - 450 triệu đồng (tùy giống cao su, trong đó loại cao su RRIV cho năng suất và chất lượng cao nhất), sau khi trừ chi phí mỗi ha cao su có lãi từ 250 - 350 triệu đồng. Trao đổi với chúng tôi về việc năm nay “vương quốc” cao su có nhiều hộ trồng trúng đậm, ông Nguyễn Hữu Phước - Phó Chủ tịch UBND xã Suối Kiết không giấu được niềm vui cho biết: “Xã có khoảng 14.000 ha, cao su tăng giá nên người trồng rất phấn khởi, bản thân tôi rất mừng cho người dân khi có thu nhập tốt...”.
Niềm vui của người vùng cao
6 giờ sáng ở La Dạ. Xã miền núi nhưng thời điểm này khá rộn ràng. Các quán ăn sáng, quán cà phê đều đông người tụ tập đi hái sầu riêng... Và còn rộn ràng hơn là hàng trăm người đem mủ cao su đến bán ở các điểm thu mua ở thôn La Ngà. Anh Bờ Đam Khâm, người K’ho đang chờ đến lượt bán mủ cao su cho biết: “Gia đình tôi có hơn 6 ha, giá cao su đang ở mức 52 triệu đồng/tấn nên 1 ngày tranh thủ cạo cũng có thu nhập từ vài triệu đồng”. Bên cạnh anh Khâm, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) cũng đi bán mủ rôm rả trò chuyện xoay quanh độ đạm đo được từ số lượng mủ cạo được. Nhiều người còn bàn đến việc năm nay có thu nhập tốt nên sửa sang lại nhà, mua thêm bò để chăn nuôi hay có người khoe vừa mua được xe máy SH hơn 100 triệu đồng... Ở La Dạ, Đông Giang và một số xã có đồng bào DTTS sinh sống như: Suối Kiết, Đồng Kho... đa phần bà con có vườn cao su là nhờ được đầu tư từ chính sách dân tộc miền núi. Nhiều hộ đồng bào DTTS ban đầu còn chưa biết cây cao su là cây gì và cách khai thác. Nhờ công tác khuyến nông, các hộ DTTS được tập huấn cách trồng, chăm sóc và kỹ thuật cạo mủ nên giờ ai cũng thành thạo. Và mùa vụ cao mủ này, ai cũng mừng.
Một cán bộ Công ty Cao su Bình Thuận cho biết: “Việc mủ cao su tăng giá cao gần gấp đôi so với 3 năm trước và “lập đỉnh” mới là do các nước như: Thái Lan, Malaysia, Indonesia... phá bỏ nhiều diện tích cao su để trồng sầu riêng và các loại cây khác. Mặt khác, do tình hình thời tiết không thuận lợi và một số diện tích cao su giống cũ năng suất thấp nên mủ cao su giảm, một số cải tạo lại vườn dẫn đến nguồn cung không đáp ứng đủ nhu cầu cầu cho thị trường. Ngoài ra nhu cầu tiêu thụ mủ cao su trên thị trường thế giới tăng mạnh. Năm 2026, Việt Nam nhận được nhiều đơn hàng xuất khẩu mặt hàng cao su nên ngay đầu vụ các đơn vị đã tăng cường thu mua để đủ lượng hàng xuất khẩu...”.
Ông Trần Trung Hải, Chủ tịch UBND xã La Dạ cho biết: “Ở xã, đồng bào DTTS có các nguồn thu từ bảo vệ rừng, từ làm lúa nước, cây điều... nhưng nguồn thu cao nhất vẫn là sầu riêng và cao su. Mủ cao su năm nay được giá nên bà con có thu nhập tốt. Cây cao su đang là một trong những cây trồng chủ lực ở La Dạ, giúp người dân, nhất là đồng bào DTTS có thu nhập tốt, ổn định cuộc sống...
Giá cao su tăng cao, ở các vùng đồng bào DTTS hay những nơi có trồng cao su, không chỉ hộ trồng cao su đang có lãi cao mà nhiều lao động làm thuê liên quan đến cây cao su như: mở miệng thân cây cao su (đợt cạo đầu tiên), cạo mủ, trút mủ hằng ngày, chăm sóc vườn... cũng có thêm thu nhập tốt. Giá công cạo mủ hiện nay là 500 - 700 đồng/cây, nếu chịu khó từ 10 giờ đêm đi cạo mủ và buổi sáng 3 - 7 giờ đi lấy mủ, tiền công cũng được từ 500.000 - 800.000 đồng/người. Đây là thu nhập cao ở vùng nông thôn. Và khi hừng đông cả chủ vườn và người làm thuê cạo mủ có niềm vui khi bán được mủ cao su giá cao...