Phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm tái diễn

Tăng cường kiểm soát sau xử phạt

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong quý III/2026, cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý 8 trường hợp vi phạm pháp luật về môi trường, với tổng số tiền phạt 626,5 triệu đồng. Các tổ chức, cá nhân vi phạm được yêu cầu khắc phục tồn tại, thực hiện đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường. Trong đó, riêng trong tháng 8/2026, toàn tỉnh đã ghi nhận 5 trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính do xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật ra môi trường, với tổng số tiền hơn 581 triệu đồng.

Cùng với quyết định xử phạt, cơ quan chức năng yêu cầu các cơ sở vi phạm khắc phục hậu quả, thực hiện đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường. Việc tiếp tục đẩy mạnh hậu kiểm là cần thiết để kiểm tra mức độ khắc phục, bảo đảm các yêu cầu được thực hiện đầy đủ, đúng quy định, đồng thời kịp thời phát hiện và xử lý trường hợp không chấp hành hoặc để vi phạm tái diễn.

Trước yêu cầu bức thiết trong công tác bảo vệ môi trường, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành và chính quyền địa phương tăng cường phòng ngừa, xử lý nghiêm vi phạm pháp luật về môi trường. Trong đó, ngoài việc chủ động phát hiện, đấu tranh với các hành vi vi phạm, các cấp, ngành còn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phối hợp kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật trên địa bàn.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc tổ chức thi hành pháp luật vẫn còn nhiều khó khăn, công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm ở một số lĩnh vực chưa thật kịp thời, hiệu quả. Đây là vấn đề cần được quan tâm trong quá trình nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về môi trường.

Cần phát hiện vi phạm từ sớm

Để nâng cao hiệu quả quản lý, việc kiểm tra được ngành chức năng tập trung vào một số khu vực có nguy cơ phát sinh ô nhiễm, đồng thời chú trọng theo dõi các yêu cầu khắc phục sau xử phạt. Việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và quá trình vận hành hệ thống xử lý chất thải sẽ góp phần hạn chế tình trạng vi phạm kéo dài, ngăn chặn nguy cơ ô nhiễm trước khi hậu quả lan rộng.

Cùng với kiểm tra trực tiếp, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang nghiên cứu, thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ mới trong quản lý, điều hành, thực thi công vụ. Các giải pháp này được định hướng hỗ trợ phân tích dữ liệu, dự báo, cảnh báo và phục vụ quá trình ra quyết định.

Một hướng triển khai khác là xây dựng cơ sở dữ liệu không gian địa lý dùng chung, trong đó các lớp dữ liệu chuyên ngành được rà soát, chuẩn hóa để tích hợp, kết nối và chia sẻ. Việc số hóa hồ sơ, hoàn thiện dữ liệu có thể hỗ trợ cơ quan quản lý tra cứu, đối chiếu thông tin và xác định khu vực cần ưu tiên kiểm tra. Tuy nhiên, hiệu quả của các giải pháp này còn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu và khả năng đưa thông tin vào hoạt động quản lý thực tế.

Theo ông Trần Văn Diêu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian tới, Sở xác định tiếp tục tăng cường kiểm tra, theo dõi việc thi hành pháp luật; nâng cao chất lượng công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm, đồng thời, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới.

Đối với lĩnh vực môi trường, yêu cầu đặt ra là gắn kiểm tra với hậu kiểm, gắn xử phạt với khắc phục hậu quả và theo dõi việc chấp hành. Khi nguồn thải được kiểm soát thường xuyên, những tồn tại được xử lý kịp thời và nguy cơ ô nhiễm được phát hiện sớm, công tác bảo vệ môi trường mới có thể chuyển mạnh từ xử lý vi phạm sang chủ động phòng ngừa.