Quy hoạch 3 tuyến đường sắt kết nối sân bay Long Thành: Phương án bố trí nhà ga

Để phục vụ kết nối giao thông cho sân bay Long Thành khi đưa vào khai thác, hiện có 3 dự án đường sắt và metro đang được triển khai các thủ tục đầu tư xây dựng. Điểm nhấn quan trọng trong quy hoạch là đề xuất bố trí cụm nhà ga theo nguyên tắc so le tại nhà ga hành khách T1 (Terminal T1) nhằm đảm bảo tính độc lập và hiệu quả vận hành.

Phương án bố trí nhà ga so le tại Terminal T1

UBND Đồng Nai đã đề xuất phương án bố trí các nhà ga đường sắt và metro trong hành lang đường tiếp cận Terminal T1. Theo phương án này, các nhà ga sẽ được tổ chức so le nhau trên mặt bằng thay vì tập trung tại một điểm, do không gian phía trước Terminal T1 bị khống chế bởi hệ thống cầu cạn, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật hiện hữu.

Cụ thể, nhà ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ được bố trí lệch về phía Đông Bắc so với trục Terminal T1, đóng vai trò công trình trung tâm kết nối. Trong khi đó, hai ga metro thuộc tuyến Thủ Thiêm - Long Thành và tuyến kéo dài metro Bến Thành - Suối Tiên được bố trí song song, đối xứng qua tim tuyến đường sắt tốc độ cao và lệch về phía Tây Nam.

Việc phân tách này giúp từng tuyến có thể triển khai đầu tư, thi công và vận hành độc lập về kết cấu, công nghệ, hệ thống tín hiệu và điều khiển. Điều này cũng giúp hạn chế rủi ro giao diện kỹ thuật giữa các tuyến có tiêu chuẩn khác nhau.

Chi tiết 3 tuyến đường sắt kết nối trọng điểm

Hệ thống đường sắt kết nối sân bay Long Thành bao gồm ba dự án chiến lược với tổng chiều dài và quy mô đầu tư lớn, tạo thành mạng lưới giao thông liên vùng hoàn chỉnh.

1. Tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành

Dự án có chiều dài gần 48km, trong đó đoạn qua TP.HCM dài 11,5km và qua Đồng Nai dài hơn 36km. Tuyến bắt đầu từ ga Thủ Thiêm, đi trên cao qua Phường Bình Trưng và Phường Long Trường (TP.HCM), sau đó vượt sông Đồng Nai để tiến vào địa phận các xã, phường tại Đồng Nai như Phường Nhơn Trạch, Phường Long Thành và Xã Long Phước.

Tuyến được thiết kế với 18 nhà ga (2 ga ngầm, 16 ga trên cao). Trong giai đoạn đầu, dự án sẽ ưu tiên triển khai 14 nhà ga để tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả đầu tư. Khi tiếp cận ranh giới sân bay Long Thành, hướng tuyến sẽ chuyển xuống đi ngầm để kết nối trực tiếp vào khu vực quy hoạch.

2. Kéo dài metro Bến Thành - Suối Tiên

Dự án kéo dài tuyến metro số 1 đến sân bay Long Thành có tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 65.500 tỷ đồng, sử dụng khoảng 192,5ha đất. Tuyến đi qua các khu vực như Phường Biên Hòa, Phường Trấn Biên, Phường Phước Tân, Phường Tam Phước và Phường Long Thành (Đồng Nai).

Theo lộ trình, công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng sẽ được đẩy mạnh trong nửa cuối năm 2026 để kịp tiến độ khởi công. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến sân bay Long Thành kỳ vọng rút ngắn xuống còn khoảng 30 phút.

3. Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Đoạn qua Đồng Nai của tuyến đường sắt tốc độ cao có chiều dài khoảng 81km, đi qua 12 phường, xã như Xã Xuân Hòa, Xã Xuân Lộc, Xã Cẩm Mỹ và Phường Long Thành. Một nhà ga quan trọng sẽ được bố trí ngay tại sân bay Long Thành cùng một trạm bảo dưỡng tại Xã Xuân Đường.

Thách thức kỹ thuật và giải pháp thi công

Việc thi công cụm ga ngầm trong lòng sân bay Long Thành đối mặt với nhiều thách thức kỹ thuật lớn. Do hành lang công trình ngầm bị khống chế bởi các công trình cầu cạn và hạ tầng hiện hữu, khoảng cách giữa các hầm tuyến và móng công trình phải được tính toán ở mức tối thiểu.

Phó Chủ tịch UBND Đồng Nai Hồ Văn Hà cho biết, phương án bố trí so le nhưng kết nối tập trung là giải pháp phù hợp để tăng khả năng triển khai độc lập theo từng dự án. Tuy nhiên, công tác thi công yêu cầu kiểm soát chặt chẽ về địa chất, thủy văn và biến dạng công trình lân cận để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho vận hành sân bay.

Thông tin quy hoạch và tiến độ các tuyến đường sắt có thể thay đổi theo quyết định điều chỉnh của cơ quan chức năng.