Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm: Định hướng siêu đô thị đa cực và các mốc phát triển

Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai Quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025-2050 với tầm nhìn 100 năm, đánh dấu bước chuyển mình từ mô hình đô thị đơn tâm sang siêu đô thị đa cực, đa tâm và đa tầng. Chiến lược dài hạn này hướng tới mục tiêu biến TP.HCM thành đô thị toàn cầu thông minh, hiện đại, đóng vai trò trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Chuyển đổi mô hình không gian và dự báo quy mô dân số

Theo phương án quy hoạch, TP.HCM sẽ tổ chức không gian phát triển dựa trên cấu trúc đa cực, lấy con người làm trung tâm, tối ưu hóa hạ tầng giao thông và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Cấu trúc mới giúp giảm tải cho khu vực trung tâm hiện hữu, đồng thời bảo tồn hệ sinh thái sông nước và di sản văn hóa đặc trưng Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định.

Về chỉ tiêu đất đai, diện tích đất xây dựng toàn thành phố dự kiến tăng từ 280.000 - 290.000 ha (năm 2030) lên 355.000 - 365.000 ha vào năm 2050. Bình quân diện tích đất xây dựng trên đầu người có xu hướng giảm xuống còn 125-130 m²/người, phản ánh định hướng phát triển đô thị nén, tiết kiệm và hiệu quả sử dụng đất.

Dự báo quy mô dân số qua các giai đoạn cụ thể như sau:

• Năm 2030: Dân số thường trú đạt 15,5 - 16 triệu người.
• Năm 2035: Dân số thường trú đạt 17 - 18 triệu người.
• Năm 2045: Dân số thường trú đạt 20 - 21 triệu người.
• Năm 2050: Dân số thường trú đạt 22 - 23 triệu người. Nếu tính cả lực lượng lao động tạm trú, du khách và người giao thương, dân số quy đổi có thể đạt 27,8 triệu người.

Các mốc tăng trưởng kinh tế và hạ tầng chiến lược

Đồ án quy hoạch đặt ra hệ thống chỉ tiêu kinh tế - xã hội chi tiết cho từng cột mốc phát triển nhằm duy trì vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước:

Giai đoạn đến năm 2030: Thành phố mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm, GRDP bình quân đầu người đạt ít nhất 14.000 USD và kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP. Trọng tâm giai đoạn này là tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, hoàn thành khoảng 200 km đường sắt đô thị, xử lý ô nhiễm môi trường, ngập úng và ùn tắc giao thông.

Giai đoạn đến năm 2035: Tốc độ tăng trưởng GRDP tiếp tục giữ mức tối thiểu 10%/năm, GRDP bình quân đầu người đạt 25.000 USD, đóng góp của kinh tế số nâng lên 60% GRDP. Chỉ số phát triển con người (HDI) duy trì từ 0,9 trở lên. Các cụm kinh tế quy mô lớn và không gian đô thị đa trung tâm bắt đầu hình thành rõ nét.

Giai đoạn đến năm 2045: TP.HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm tài chính, thương mại, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á. GRDP bình quân đầu người đạt 75.000 USD. Thành phố dự kiến hoàn thiện toàn bộ mạng lưới đường sắt đô thị và hướng tới mức phát thải ròng bằng "0" (Net Zero).

Tầm nhìn sau năm 2075: Hướng tới vị thế đô thị toàn cầu với GRDP bình quân đầu người đạt 100.000 USD, duy trì tốc độ tăng trưởng xanh ổn định khoảng 6%/năm. Quản trị đô thị dựa trên dữ liệu số, đồng thời đảm bảo chất lượng sống cao cho mọi tầng lớp nhân dân.

Tác động đối với thị trường và hạ tầng khu vực

Mô hình phát triển đa cực được kỳ vọng sẽ phân bổ lại nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng, tạo động lực tăng trưởng mới cho các vùng ven và các tỉnh lân cận thuộc vùng Đông Nam Bộ. Việc tập trung nguồn vốn vào hệ thống giao thông kết nối, đường sắt đô thị và hạ tầng kỹ thuật số giúp tối ưu hóa chi phí logistics, gia tăng sức thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế.

Bên cạnh phát triển kinh tế, quy hoạch nhấn mạnh yêu cầu đảm bảo an sinh xã hội, gia tăng khả năng tiếp cận nhà ở, y tế và giáo dục cho người lao động, tạo cơ sở cho phát triển đô thị bền vững.

Lưu ý: Các thông tin và chỉ tiêu trong đồ án quy hoạch tổng thể có thể được điều chỉnh, cập nhật theo các quyết định phê duyệt chính thức của cơ quan quản lý nhà nước ở từng giai đoạn triển khai thực tế.