Quy hoạch TP.HCM thành siêu đô thị đa trung tâm: Tầm nhìn chiến lược 100 năm

TP.HCM đang đứng trước bước ngoặt mang tính cấu trúc khi định hình lại toàn bộ không gian phát triển theo hướng tích hợp và liên kết vùng. Điểm mới của quy hoạch lần này là việc loại bỏ các giới hạn về ranh giới hành chính, tập trung vào logic kinh tế để đặt nền móng cho một siêu đô thị quy mô khu vực.

Từ đô thị đơn cực sang mạng lưới đa trung tâm

Theo Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM Võ Hoàng Ngân, quy hoạch hiện nay không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật mà là một cuộc tái cấu trúc toàn diện. Thay vì phát triển dàn trải, mỗi địa phương một kiểu, thành phố sẽ chuyển sang cấu trúc đa trung tâm với các phân vai rõ ràng cho từng khu vực.

Cụ thể, vùng lõi trung tâm tiếp tục giữ vai trò hạt nhân về tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo. Trong khi đó, các khu vực thuộc Bình Dương cũ được định vị là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, còn khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ trở thành cửa ngõ kinh tế biển và năng lượng. Riêng khu vực Côn Đảo sẽ tập trung phát triển du lịch sinh thái đặc thù.

Đáng chú ý, việc tổ chức không gian phát triển mới dựa trên lợi thế từng khu vực sẽ giải quyết bài toán quá tải cho khu vực trung tâm hiện hữu. Sự thay đổi này cho thấy tư duy quy hoạch đã chuyển dịch từ quản lý địa giới sang quản lý theo dòng chảy kinh tế và hạ tầng kết nối.

Hình thành các hành lang tăng trưởng chiến lược

Để tạo bộ khung cho siêu đô thị, TP.HCM định hình lại cấu trúc đô thị thông qua 4 hành lang phát triển chính. Hành lang phía Đông tập trung kết nối với Đồng Nai và sân bay Long Thành, tạo thành cực tăng trưởng về logistics. Hành lang phía Tây và Nam ưu tiên liên kết với Đồng bằng sông Cửu Long nhằm khai thác dư địa về đất đai.

Đặc biệt quan trọng là hành lang ven biển phía Nam kết nối Cần Giờ với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải và Hồ Tràm, được kỳ vọng trở thành động lực mới cho kinh tế biển. Song song đó, trục Bắc - Nam sẽ đóng vai trò là xương sống công nghiệp - đô thị - dịch vụ xuyên suốt toàn vùng.

Mô hình TOD: Chìa khóa tái cấu trúc thị trường bất động sản

Một trong những điểm đột phá trong quy hoạch mới là việc áp dụng mô hình TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng). Các khu đô thị mới sẽ được xây dựng xoay quanh các đầu mối giao thông lớn như hệ thống metro và đường sắt liên vùng, giúp tích hợp không gian sống và làm việc trong bán kính tiếp cận thuận tiện.

Hơn nữa, TOD được xem là công cụ hữu hiệu để phân bổ lại giá trị đất đai. Thay vì tập trung cục bộ vào lõi trung tâm, giá trị bất động sản sẽ dịch chuyển theo các trục giao thông, tạo điều kiện hình thành các trung tâm mới với mật độ cư dân hợp lý và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Vị thế đầu tàu kinh tế sau sáp nhập

Với quy mô kinh tế (GRDP) dẫn đầu cả nước, TP.HCM đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính. Năm 2025, tổng thu ngân sách trên địa bàn ước đạt 800.000 tỷ đồng, tăng trưởng GRDP đạt 8,03%.

Tầm nhìn đến năm 2045, TP.HCM hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế - công nghiệp - cảng biển lớn nhất cả nước và ghi danh vào danh sách 100 thành phố đáng sống nhất thế giới.