Radar AN/TPY-2 của hệ thống THAAD Mỹ bị UAV Iran phá hủy tại Jordan

Hệ thống radar AN/TPY-2, thành phần cốt lõi của tổ hợp phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của quân đội Mỹ, đã bị phá hủy trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) từ phía Iran. Sự cố xảy ra tại căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan, một mắt xích chiến lược trong mạng lưới an ninh của Mỹ tại khu vực.

Các hình ảnh vệ tinh và dữ liệu thực địa xuất hiện ngày 7/3 đã xác nhận thiệt hại nghiêm trọng tại vị trí triển khai radar. Trước đó, công ty Trung Quốc MizarVision từng công bố hình ảnh vệ tinh xác nhận sự hiện diện của hệ thống THAAD tại căn cứ này từ giữa tháng 2, nhằm chuẩn bị cho các hoạt động quân sự liên quan đến Iran.

Lỗ hổng từ thiết kế 'một radar duy nhất'

Đáng chú ý, hệ thống THAAD của Mỹ có đặc điểm kỹ thuật khác biệt so với các tổ hợp phòng không đa tầng như S-400 của Nga. Trong khi S-400 sử dụng nhiều loại radar khác nhau để tạo mạng lưới cảm biến dày đặc, mỗi khẩu đội THAAD chỉ dựa vào một radar AN/TPY-2 duy nhất để phát hiện và theo dõi mục tiêu.

Việc radar này bị vô hiệu hóa đồng nghĩa với việc toàn bộ khẩu đội THAAD mất khả năng tự vận hành hiệu quả. Mặc dù hệ thống vẫn có thể nhận dữ liệu từ các cảm biến bên ngoài để phóng tên lửa đánh chặn, nhưng phạm vi và độ chính xác của mạng lưới phòng thủ sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.

Phân tích kỹ thuật và áp lực chi phí

Radar AN/TPY-2 là radar băng tần X công suất lớn, được thiết kế để theo dõi tên lửa đạn đạo ở khoảng cách cực xa. Đây là một trong những thiết bị quân sự đắt đỏ nhất hiện nay với mức giá dao động từ 550 triệu đến 1 tỷ USD mỗi bộ. Ngược lại, các UAV cảm tử như Shahed-136 của Iran chỉ có giá từ 20.000 đến 60.000 USD.

Sự chênh lệch về chi phí này tạo ra bài toán nan giải cho quân đội Mỹ. Những hệ thống phòng thủ trị giá hàng tỷ USD có thể bị đe dọa bởi các vũ khí giá rẻ, gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng và ngân sách quốc phòng.

Thách thức về kho dự trữ tên lửa đánh chặn

Bên cạnh thiệt hại về radar, quân đội Mỹ còn đối mặt với tình trạng cạn kiệt tên lửa đánh chặn. Trong cuộc xung đột giữa Israel và Iran vào tháng 6/2025, Mỹ đã phóng hơn 150 tên lửa THAAD, tiêu tốn hơn 25% tổng kho dự trữ toàn cầu của loại tên lửa này. Mỗi quả tên lửa đánh chặn THAAD có giá khoảng 15,5 triệu USD.

Tính đến hiện tại, Mỹ chỉ sở hữu khoảng 8 hệ thống THAAD trên toàn thế giới. Việc các radar quan trọng liên tiếp bị nhắm mục tiêu tại Trung Đông, bao gồm cả radar cảnh báo sớm AN/FPS-132 tại Qatar trước đó, đang tạo ra những lỗ hổng an ninh khó bù đắp trong ngắn hạn.

Giới chuyên gia quân sự nhận định, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sẽ tiếp tục tập trung phá hủy các mắt xích radar của đối phương để vô hiệu hóa khả năng đánh chặn trước khi thực hiện các đợt tấn công tên lửa quy mô lớn hơn.