Samsung, SK Hynix và Micron bị kiện vì nghi vấn thao túng giá DRAM tăng 700%

Ba nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới gồm Samsung, SK Hynix và Micron đang trở thành tâm điểm của một vụ kiện tập thể quy mô lớn tại Mỹ. Theo đơn kiện được đệ trình lên Tòa án Liên bang Khu vực Bắc California vào ngày 25/06/2026, các doanh nghiệp này bị cáo buộc phối hợp cắt giảm nguồn cung RAM phổ thông nhằm đẩy giá thị trường lên cao một cách bất thường.

Chiến thuật chuyển dịch nguồn cung sang phân khúc AI

Đơn kiện do hãng luật Bathaee Dunne LLP đại diện cho người tiêu dùng và các nhà bán lẻ truyền thống cáo buộc ba doanh nghiệp đã có hành vi thông đồng hạn chế cạnh tranh từ năm 2022. Cụ thể, các luật sư cho rằng Samsung, SK Hynix và Micron đã thống nhất cắt giảm sản lượng DDR3 và DDR4 - những chuẩn bộ nhớ vốn đang phổ biến trên thị trường máy tính cá nhân (PC).

Mục đích của việc cắt giảm này là để tập trung nguồn lực và dây chuyền sang sản xuất High Bandwidth Memory (HBM). Đây là loại bộ nhớ băng thông cao, có hiệu năng cực lớn và là thành phần không thể thiếu trong các bộ xử lý đồ họa (GPU) phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu. Việc đồng loạt rút lui khỏi thị trường DRAM tiêu dùng đã tạo ra sự khan hiếm giả tạo, đẩy giá bộ nhớ tăng vọt.

Giá DRAM tăng 700% và sự bất thường của thị trường

Các số liệu trong đơn kiện chỉ ra rằng giá DRAM đã tăng khoảng 700% trong vòng 4 năm qua. Các luật sư lập luận rằng trong một thị trường cạnh tranh lành mạnh, khi giá tăng mạnh, ít nhất một nhà sản xuất sẽ mở rộng quy mô để chiếm lĩnh thị phần từ đối thủ. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy cả ba "ông lớn" này đều cùng lúc thu hẹp sản xuất, cho thấy dấu hiệu của sự thỏa thuận ngầm.

Sự bùng nổ của làn sóng AI đã tạo ra nhu cầu khổng lồ về HBM, khiến Samsung, SK Hynix và Micron ký kết nhiều hợp đồng cung ứng dài hạn cho các hệ thống AI quy mô lớn. Hệ quả là năng lực sản xuất dành cho bộ nhớ DRAM và NAND tiêu dùng bị thu hẹp đáng kể, dẫn đến tình trạng giá bán liên tục leo thang đối với người dùng cuối.

Hệ lụy dây chuyền đến ngành công nghiệp phần cứng

Không chỉ thị trường PC, ngành công nghiệp game cũng chịu tác động nặng nề. Các tập đoàn như Sony, Microsoft, Nintendo và Valve đều đã phải điều chỉnh tăng giá phần cứng hoặc đối mặt với chi phí sản xuất tăng cao. Valve từng thừa nhận mẫu Steam Machine thế hệ mới có giá thành cao hơn dự kiến do ảnh hưởng trực tiếp từ cơn sốt linh kiện phục vụ AI.

Dưới đây là bảng tóm tắt các tác động chính từ hành vi bị cáo buộc:

Rào cản gia nhập thị trường và tiền lệ lịch sử

Một trong những điểm mấu chốt của vụ kiện là vị thế độc quyền nhóm của ba doanh nghiệp này. Hiện tại, Samsung, SK Hynix và Micron nắm giữ gần như toàn bộ thị phần DRAM toàn cầu. Để xây dựng một nhà máy sản xuất chip nhớ mới, doanh nghiệp cần khoản đầu tư khổng lồ từ 15 đến 20 tỷ USD và mất nhiều năm để vận hành. Điều này khiến các đối thủ nhỏ hơn không thể gia nhập thị trường để cân bằng lại nguồn cung.

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu tiên các hãng này bị nghi ngờ thao túng giá. Đơn kiện nhắc lại giai đoạn 1998–2002, khi các công ty này từng bị kết luận tham gia vào âm mưu tương tự. Hiện tại, cả ba tập đoàn vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức. Nếu các cáo buộc được chứng minh là đúng, đây sẽ là một trong những vụ kiện chống độc quyền lớn nhất lịch sử ngành bán dẫn, làm thay đổi cách thức cung ứng linh kiện trong kỷ nguyên AI.