SIPRI: Doanh thu vũ khí 2024 lập kỷ lục 679 tỷ USD

Ngày 1-12, Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI) cho biết doanh thu của 100 doanh nghiệp sản xuất vũ khí lớn nhất thế giới trong năm 2024 đạt 679 tỷ USD, tăng 5,9% so với 2023. SIPRI nêu nguyên nhân chính đến từ xung đột tại Ukraine, dải Gaza, căng thẳng địa chính trị và xu hướng gia tăng chi tiêu quân sự. “Doanh thu vũ khí toàn cầu trong năm ngoái đạt mức cao nhất từng được SIPRI ghi nhận khi các nhà sản xuất tận dụng nhu cầu tăng cao”, chuyên gia Lorenzo Scarazzato của SIPRI nhấn mạnh.

Thống kê chính từ báo cáo SIPRI 2024

Tăng trưởng doanh thu tập trung chủ yếu ở các doanh nghiệp có trụ sở tại Mỹ và châu Âu. Nhiều tập đoàn lớn ghi nhận mức tăng mạnh, song các hạn chế về chi phí dự án và chuỗi cung ứng tiếp tục là yếu tố kìm hãm tốc độ mở rộng năng lực sản xuất.

Mỹ: quy mô dẫn đầu, chịu sức ép đội vốn

Trong năm 2024, 39 doanh nghiệp của Mỹ có mặt trong tốp 100 thu về 334 tỷ USD, tăng 3,8%. Các tập đoàn lớn gồm Lockheed Martin, Northrop Grumman, General Dynamics.

SIPRI lưu ý nhiều nhà sản xuất vũ khí tại Mỹ chịu ảnh hưởng từ tình trạng đội vốn ở các dự án quốc phòng hàng đầu của Washington như tiêm kích thế hệ 5 F-35, tàu ngầm lớp Columbia, tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) Sentinel. Theo SIPRI, điều này gây trở ngại cho phát triển, sản xuất và tiến độ bàn giao.

Châu Âu: tăng tốc năng lực, đối mặt vật liệu chiến lược

Tổng doanh thu của 26 doanh nghiệp châu Âu đạt 151 tỷ USD, tăng 13%. Czechoslovak Group của Cộng hòa Séc ghi nhận mức tăng 193% lên 3,6 tỷ USD, cao nhất trong tốp 100.

“Các doanh nghiệp sản xuất vũ khí châu Âu đang đầu tư vào năng lực sản xuất mới để đáp ứng nhu cầu gia tăng. Tuy nhiên, việc tìm kiếm nguồn cung vật liệu có thể trở thành một thách thức ngày càng lớn. Đặc biệt, việc phụ thuộc vào các loại khoáng sản quan trọng nhiều khả năng sẽ khiến kế hoạch tái vũ trang của châu Âu gặp khó”, chuyên gia Jade Guiberteau Ricard của SIPRI nhận định.

Nga: tăng nhờ hai tập đoàn lớn

Hai tập đoàn của Nga là Rostec và USC đạt tổng doanh thu 31,2 tỷ USD, tăng 23% trong năm 2024, theo SIPRI.

Trung Đông: lần đầu 9 doanh nghiệp vào tốp 100

Lần đầu tiên có 9 doanh nghiệp đặt trụ sở tại Trung Đông góp mặt trong tốp 100, với tổng doanh thu đạt 31 tỷ USD, tăng 14%. Cơ cấu gồm 3 doanh nghiệp của Israel (16,2 tỷ USD, tăng 16%), 5 doanh nghiệp của Thổ Nhĩ Kỳ (10,1 tỷ USD, tăng 11%) và tập đoàn EDGE của Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) (4,7 tỷ USD).

Châu Á-châu Đại Dương: tổng thể giảm, khác biệt theo quốc gia

Châu Á-châu Đại Dương là khu vực duy nhất trong tốp 100 ghi nhận mức giảm tổng doanh thu, đạt 130 tỷ USD, giảm 1,2% so với 2023. SIPRI nhấn mạnh có sự khác biệt lớn giữa các quốc gia.

Nhờ nhu cầu mạnh từ châu Âu và trong nước, 5 doanh nghiệp Nhật Bản đạt 13,3 tỷ USD, tăng 40%; 4 doanh nghiệp Hàn Quốc đạt 14,1 tỷ USD, tăng 31% (trong đó Hanwha tăng 42%, hơn một nửa đến từ xuất khẩu). Ba doanh nghiệp Ấn Độ đạt 7,5 tỷ USD, tăng 8,2%. DEFEND ID của Indonesia lần đầu vào tốp 100 với 1,1 tỷ USD, tăng 39%.

Hàm ý công nghiệp quốc phòng: năng lực, tiến độ và chuỗi cung ứng

Dữ liệu của SIPRI cho thấy nhu cầu tăng cao đang kéo doanh thu lập kỷ lục, song khả năng chuyển hóa nhu cầu thành sản lượng phụ thuộc vào hai yếu tố: kiểm soát chi phí dự án và bảo đảm vật liệu đầu vào. Tại Mỹ, việc đội vốn ở các chương trình lớn như F-35, lớp Columbia, ICBM Sentinel đã ảnh hưởng tới tiến độ triển khai. Ở châu Âu, rủi ro thiếu hụt các khoáng sản quan trọng có thể tác động trực tiếp đến kế hoạch mở rộng công suất và tái vũ trang, theo SIPRI.

Bảng tóm tắt doanh thu và tăng trưởng

Kết luận

SIPRI ghi nhận doanh thu vũ khí toàn cầu năm 2024 đạt đỉnh 679 tỷ USD, phản ánh nhu cầu tăng trong bối cảnh xung đột và căng thẳng địa chính trị. Mỹ và châu Âu dẫn dắt tăng trưởng, Trung Đông mở rộng hiện diện, trong khi châu Á-châu Đại Dương phân hóa mạnh giữa các quốc gia. Song song với cơ hội, các yếu tố đội vốn dự án và nguồn vật liệu quan trọng tiếp tục là điểm nghẽn đối với tiến độ sản xuất và mục tiêu tái vũ trang, theo đánh giá của SIPRI.