Su-35S mang Kh-31P/PM, Mỹ - Anh nâng cấp Trident D5

Ba diễn biến đáng chú ý về công nghệ và chiến thuật: Bộ Quốc phòng Nga công bố video Su-35S mang hai tên lửa chống radar Kh-31P/PM để chế áp phòng không Ukraine; Mỹ - Anh khởi động gói nâng cấp Increment 8 cho Trident II D5 từ tháng 10.2026; Ukraine đề nghị châu Âu cho vay 25 tổ hợp Patriot theo mô hình vay - thay thế.

Su-35S và nhiệm vụ chế áp phòng không với Kh-31P/PM

Bộ Quốc phòng Nga công bố hình ảnh Su-35S tuần tra và yểm trợ không kích ở miền nam Ukraine với cấu hình hiếm thấy: hai tên lửa chống radar Kh-31P/PM dưới cánh đi cùng R-77 và R-37M. Đây là dấu hiệu Moscow mở rộng nhiệm vụ chế áp phòng không cho tiêm kích tuyến đầu, không chỉ dành cho cường kích Su-34.

Kh-31P là tên lửa chống radar siêu thanh dùng động cơ phản lực dòng thẳng, tầm bắn khoảng 110 km; phiên bản Kh-31PM hiện đại đạt tới 240 km, dùng đầu dò đa băng tần giúp bám bắt nhiều loại radar và tăng khả năng sống sót khi đối phương tắt sóng né tránh. Việc Su-35S mang hai quả cho phép tấn công liên tiếp hoặc đồng thời nhiều nguồn phát, rút ngắn thời gian phản ứng và tăng xác suất tiêu diệt.

Về triết lý thiết kế, Kh-31PM khác AGM-88E AARGM của Mỹ: Nga ưu tiên tốc độ và khả năng xuyên phá nhanh, trong khi Mỹ chú trọng độ chính xác và khả năng tấn công khi radar tắt sóng. Trang bị Kh-31P/PM trên Su-35S giúp máy bay vừa bảo vệ biên đội không kích, vừa chủ động chế áp radar, gia tăng tính linh hoạt tác chiến.

Về chiến thuật, việc phân tán nhiệm vụ chế áp phòng không cho nhiều đơn vị không quân giúp gây sức ép liên tục lên mạng lưới radar Ukraine, rút ngắn chuỗi tiêu diệt và nâng hiệu quả không kích trong giai đoạn chiến sự tiêu hao.

Mỹ - Anh nâng cấp Trident II D5: tập trung dẫn đường và điều khiển

Từ tháng 10.2026, hải quân Mỹ và Anh triển khai gói hiện đại hóa Trident II D5 Increment 8 trị giá 3 tỉ USD do Lockheed Martin chủ trì. Mục tiêu là nâng cấp hệ thống dẫn đường và điều khiển trên các tàu ngầm hạt nhân chiến lược Ohio, Columbia (Mỹ) và Vanguard, Dreadnought (Anh), duy trì năng lực răn đe hạt nhân trên biển đến những năm 2080.

Increment 8 tập trung thay mới hệ thống định vị, cảm biến và phần mềm điều khiển hỏa lực, giúp duy trì độ chính xác trong các chuyến tuần tra dài ngày, tăng khả năng tự căn chỉnh sai số, rút ngắn thời gian bảo dưỡng và nâng cao khả năng chống nhiễu điện tử.

Trident II D5 là SLBM ba tầng, nhiên liệu rắn, dài hơn 13 m, nặng khoảng 59 tấn, mang nhiều đầu đạn phân hướng (MIRV), tầm bắn khoảng 12.000 km, sai số khoảng 90 m. Hệ thống điều khiển kết hợp dẫn đường quán tính với tham chiếu sao, bảo đảm khả năng tấn công chính xác khi tàu ngầm ở vị trí bí mật. Một vụ phóng thử từ tàu ngầm lớp Ohio hồi tháng 9 trước đó đã xác nhận độ tin cậy của phiên bản D5 được kéo dài vòng đời.

Hợp tác Mỹ - Anh bắt đầu từ Hiệp định Polaris (1963), cho phép chia sẻ hệ thống tên lửa, dữ liệu và chuẩn kỹ thuật chung. Increment 8 tiếp tục duy trì nền tảng chung, giảm chi phí và rủi ro tích hợp, đồng thời không ảnh hưởng nhiệm vụ trực chiến khi lồng ghép với lịch bảo dưỡng tàu ngầm.

Ukraine đề nghị vay 25 Patriot: mô hình vay - thay thế

Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đã đề xuất mua 25 tổ hợp phòng không Patriot theo mô hình “vay - thay thế” với sự phối hợp của các nước châu Âu: đồng minh tạm thời chuyển giao Patriot cho Ukraine, sau đó nhận hệ thống mới khi Mỹ tăng sản xuất. Ông nói: “Chúng tôi không thể chờ đợi thêm, chúng tôi cần chúng ngay bây giờ”.

Hiện Mỹ chưa phê duyệt thương vụ bán Patriot hoàn chỉnh cho Ukraine, dù tiếp tục hỗ trợ duy tu, cung cấp đạn và thiết bị. Vì vậy, đề xuất 25 tổ hợp mang tính kêu gọi chính trị - tài chính hơn là đơn hàng chính thức. Ước tính tổng nhu cầu nằm trong gói 3,5 - 3,6 tỉ USD mà Ukraine đang đàm phán qua quỹ ưu tiên của NATO, gồm tên lửa Patriot và đạn cho HIMARS.

Hệ thống Patriot tiêu chuẩn gồm radar AN/MPQ-65, trạm điều khiển MSQ-104 và bệ phóng M903 mang 4 tên lửa PAC-2 GEM-T hoặc 12 PAC-3 MSE, đủ sức đánh chặn tên lửa đạn đạo và hành trình. Biến thể radar LTAMDS cho khả năng quan sát 360 độ, hữu hiệu trước chiến thuật tấn công đa hướng. Ukraine từng chứng minh Patriot có thể bắn hạ tên lửa siêu vượt âm Kinzhal.

Đức đã viện trợ vài hệ thống và cam kết gửi thêm; các nước sở hữu Patriot khác gồm Hà Lan, Tây Ban Nha, Ba Lan, Romania, Thụy Điển và Hy Lạp. Lockheed Martin và RTX mở rộng sản xuất hơn 600 tên lửa PAC-3 MSE mỗi năm, tạo cơ sở để “bổ sung lại” kho cho các nước viện trợ. Tuy nhiên, kế hoạch cần phê duyệt của quốc hội Mỹ và đồng thuận NATO về chuyển giao tạm thời. Với giá hơn 1 tỉ USD mỗi tổ hợp và khoảng 4 triệu USD mỗi tên lửa đánh chặn, Patriot là khoản đầu tư lớn nhưng được xem như “lá chắn vàng” cho Ukraine trước các đợt tấn công tên lửa.