Sức bật mới từ kinh tế nông thôn Lâm Đồng

Mở hướng mới cho kinh tế nông thôn

Trên những vùng đất từng được xem là xa trung tâm như Đam Rông, Cát Tiên 2 hay Cát Tiên 3, những mô hình sản xuất mới đang mở ra sinh kế bền vững cho người dân.

Từ cây ăn trái, cà phê, chăn nuôi đến du lịch cộng đồng, kinh tế nông thôn đang có những bước chuyển mạnh mẽ, trở thành nền tảng quan trọng cho mục tiêu phát triển bao trùm.

Ở vùng Cát Tiên, nơi được biết đến là vùng sản xuất lúa trọng điểm với thương hiệu gạo Cát Tiên, người dân đang tìm thêm những hướng đi mới để nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích. Bên cạnh cây ăn trái, chăn nuôi bò sữa đang từng bước hình thành một hướng sản xuất đáng chú ý.

Toàn vùng Cát Tiên hiện có tổng đàn bò sữa hơn 500 con; trong đó, xã Cát Tiên 3 có 89 con, Cát Tiên 2 có 195 con và Cát Tiên 239 con. Năng suất sữa bình quân đạt khoảng 22 lít/con/ngày, tương đương 6.700 kg/bò sữa/chu kỳ vắt sữa, cao hơn mức bình quân chung của cả nước.

Dám nghĩ, dám làm, anh Trần Huy Rin, xã Cát Tiên 2, là một trong những thanh niên tiên phong phát triển mô hình này. Với quyết tâm khởi nghiệp ngay trên quê hương, anh đầu tư gần 2,1 tỷ đồng xây dựng chuồng trại rộng 400 m2, trồng 2 ha cỏ, mua sắm máy móc và dự trữ thức ăn. Trong đó, khoảng 700 triệu đồng là vốn tự có, phần còn lại từ nguồn vay ưu đãi và tín dụng.

Năm 2022, anh Rin nhập 30 con bò sữa giống từ trang trại TH ở Nghệ An. Nhờ chú trọng chăm sóc, phòng ngừa dịch bệnh và tuân thủ quy trình kỹ thuật, đàn bò phát triển nhanh.

Sau gần một năm, tổng đàn tăng lên 58 con, trong đó 25 con cho sữa. Đến nay, anh đã hoàn thành việc trả vốn vay ngân hàng, thu hồi được nguồn vốn đầu tư ban đầu.

Điều đáng nói, sản phẩm làm ra đã có đầu ra ổn định. Các hộ chăn nuôi ký hợp đồng bao tiêu với Công ty Cổ phần Sữa Đà Lạt, giá thu mua 15.000 đồng/kg và được thưởng thêm 1.000 đồng/kg vào cuối năm tùy theo chất lượng. Doanh nghiệp cũng đầu tư xây dựng các trạm thu mua sữa ngay tại địa phương, giúp người dân thuận lợi trong tiêu thụ sản phẩm.

Từ một vùng đất vốn quen với cây lúa, mô hình chăn nuôi bò sữa đang mở thêm một hướng sản xuất hàng hóa, tạo thu nhập ổn định và góp phần giữ chân lao động trẻ ở lại quê hương.

Khi nông sản bước vào chuỗi liên kết

Nếu Cát Tiên đang từng bước đa dạng hóa sản xuất thì tại vùng Đạ Huoai, sầu riêng đã trở thành một trong những động lực quan trọng của kinh tế nông thôn.

Toàn tỉnh hiện có khoảng 45.297 ha sầu riêng, trong đó diện tích trồng mới khoảng 1.013 ha. Từ những vườn cây ăn trái truyền thống, nhiều địa phương đang chuyển mạnh sang sản xuất theo tiêu chuẩn, xây dựng mã số vùng trồng, hình thành các chuỗi liên kết với doanh nghiệp, từng bước đưa nông sản vào những thị trường có yêu cầu cao.

Tại xã Đạ Huoai 3, ông Nguyễn Văn Trinh, Chủ tịch UBND xã, cho biết địa phương có khoảng 1.450 ha sầu riêng, trong đó hơn 800 ha đang cho thu hoạch. Đây là một trong những cây trồng chủ lực, giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập, trong đó có không ít hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Còn tại xã Đạ Huoai 2, quy mô sản xuất sầu riêng lên tới khoảng 3.419 ha. Địa phương đã có 466,6 ha được chứng nhận sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP; 22 mã số vùng trồng sầu riêng đang có hiệu lực và 3 chuỗi liên kết với tổng diện tích 538,3 ha.

Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Đạ M’ri, xã Đạ Huoai 2, nông thôn hôm nay không còn đứng ngoài thị trường. Liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp, sản xuất gắn với truy xuất nguồn gốc và quản lý tốt mã số vùng trồng đang giúp nông dân mạnh dạn đầu tư, nâng cao chất lượng sản phẩm và chủ động hơn trước yêu cầu của thị trường.

Đó cũng là một thay đổi đáng kể trong tư duy sản xuất. Người nông dân không chỉ quan tâm đến năng suất mà ngày càng chú trọng chất lượng, tiêu chuẩn, nguồn gốc và đầu ra. Từ những hộ sản xuất riêng lẻ, các vùng nguyên liệu đang từng bước được tổ chức lại, kết nối với doanh nghiệp và thị trường.

Từ vùng khó đến vùng hàng hóa

Câu chuyện tương tự đang diễn ra ở Đam Rông - địa phương từng thuộc danh sách 62 huyện nghèo của cả nước trong Chương trình 30a. Trên những sườn đồi năm nào còn nhiều khó khăn, những vườn sầu riêng xanh tốt đang mở ra một diện mạo mới cho sản xuất nông nghiệp.

Những năm gần đây, diện tích sầu riêng trên địa bàn Đam Rông không ngừng mở rộng. Toàn địa bàn hiện có hơn 3.000 ha, trong đó gần 1.400 ha đang cho thu hoạch, sản lượng hằng năm đạt trên 30.000 tấn.

Riêng xã Đam Rông 2 có khoảng 1.500 ha sầu riêng, hơn 700 ha đang cho thu hoạch, sản lượng khoảng 15.000 tấn/năm. Những con số ấy cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ của một vùng đất từng gặp nhiều khó khăn trong phát triển sản xuất nông nghiệp.

Ông Trương Văn Sáng, Chủ tịch UBND xã Đam Rông 2, cho biết sầu riêng đang trở thành cây trồng chủ lực, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế nông nghiệp và nâng cao đời sống người dân trên địa bàn.

Từ Cát Tiên đến Đạ Huoai, Đam Rông, những câu chuyện khác nhau đang cùng cho thấy một chuyển động chung: kinh tế nông thôn Lâm Đồng đang từng bước vượt khỏi mô hình sản xuất nhỏ lẻ để hướng đến sản xuất hàng hóa, liên kết và thị trường.

Đằng sau những con số về diện tích, sản lượng hay giá trị nông sản là sự thay đổi trong cách nghĩ, cách làm của người dân. Đó là khi người trẻ mạnh dạn khởi nghiệp ngay trên quê hương; khi những hộ nông dân liên kết thành hợp tác xã; khi sản phẩm được chuẩn hóa, truy xuất nguồn gốc và tìm được đầu ra ổn định.

Trong không gian phát triển mới của Lâm Đồng, nông thôn không còn là vùng sản xuất đứng phía sau đô thị. Những miền quê đang trở thành những mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị, tạo việc làm, nâng thu nhập và mở rộng dư địa tăng trưởng.

Từ vùng khó đến vùng hàng hóa, hành trình ấy vẫn đang tiếp diễn. Nhưng những đổi thay trên từng cánh đồng, trang trại và vườn cây đã cho thấy một sức bật mới - sức bật được tạo nên từ nội lực của người dân, từ sự liên kết và khát vọng vươn lên. Đó cũng là nền tảng để kinh tế nông thôn Lâm Đồng đóng góp ngày càng rõ nét vào hành trình xây dựng một tỉnh phát triển xanh, hiện đại và bền vững trong giai đoạn mới.