Tân Hải - Đất thiêng, tình biển

Nơi người xa tìm về

Với thông điệp “Kết nối sắc màu văn hóa Lâm Đồng”, Lễ hội Văn hóa - Du lịch Dinh Thầy Thím năm 2026 diễn ra trong không khí ấm áp, nghĩa tình. Những nét đẹp xưa vẫn được gìn giữ; những lời ca thành kính lại ngân lên, thay lời tri ân của bao thế hệ người dân Tam Tân hôm qua và hôm nay.

Đêm hội rộn ràng, hàng ngàn người dân và du khách cùng tìm về trong tiếng nhạc, giữa không khí náo nức của ngày hội. Từ TP Hồ Chí Minh đến Cà Mau, Tây Ninh, Khánh Hòa... từng đoàn xe nối nhau về với dinh. Họ trở về như những người con xa quê tìm lại mái nhà chung, nơi luôn rộng lòng đón đợi.

Dưới ánh trăng 14 âm lịch, gió biển từ vùng Ngảnh Tam Tân khẽ thoảng qua, mang theo vị mặn mòi của biển cả. Trong dòng người đông vui, gia đình anh Nguyễn Duy Thanh đến từ TP Hồ Chí Minh không giấu được sự bất ngờ.

“Đây là lần đầu tiên tôi đến dinh. Tôi không nghĩ ở đây đông vui đến vậy. Lúc đầu, theo bản đồ, tôi đi lạc, mãi đến chiều mới tới nơi. Thấy không khí náo nhiệt nên gia đình quyết định ở lại”, anh Thanh chia sẻ.

Còn bà Đỗ Thị Thanh, người từng sinh sống tại Sóc Trăng cho biết, mỗi năm, bà thường về dinh 2 lần. Năm nay, đúng dịp lễ hội, bà có dịp theo dõi Lễ Nghinh thần, rước các sắc phong và cảm nhận rõ hơn những giá trị văn hóa truyền thống được người dân địa phương gìn giữ.

“Thường mỗi năm tôi đi 2 lần, nhưng lần này đúng dịp lễ hội, được xem Lễ Nghinh thần, rước các sắc phong, tôi mới thấy ở đây còn lưu giữ được nhiều giá trị văn hóa hay, rất riêng biệt”, bà Thanh bày tỏ.

Nếu đêm khai mạc mang không khí trang trọng, thành kính thì các trò chơi dân gian lại đưa người dân vùng Ngảnh Tam Tân trở về với ký ức làng chài thân thuộc. Hình ảnh những thiếu nữ gánh cá, thu hoạch thanh long; những đôi tay thoăn thoắt đan lưới, làm bánh cúng dâng Thầy Thím; tiếng reo hò trong các trò chơi dân gian… tái hiện đời sống lao động mộc mạc, gần gũi, đậm tình quê.

Bên cạnh các nghi lễ truyền thống và trò chơi dân gian, lễ hội diễn ra từ ngày 14 đến 16 tháng 9 âm lịch còn có các cuộc thi cờ người và những gian hàng trưng bày, giới thiệu sản vật địa phương, góp phần làm phong phú trải nghiệm của người dân và du khách.

Ông Nguyễn Văn Hai, Trưởng Ban Quản lý di tích cho biết, lễ hội năm nay diễn ra vào dịp cuối tuần nên lượng khách tăng cao. Để bảo đảm an toàn, các lực lượng chức năng được huy động, phối hợp hỗ trợ xuyên suốt thời gian diễn ra lễ hội.

Đằng sau sự đông vui ấy là nỗ lực của địa phương trong việc gìn giữ một không gian văn hóa tâm linh đã gắn bó với đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Ông Lưu Xuân Trường, Chủ tịch UBND xã Tân Hải, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội nhấn mạnh, Dinh Thầy Thím từ lâu đã trở thành dấu ấn văn hóa tâm linh đặc sắc của vùng đất Tân Hải. Trong ký ức cộng đồng, sự tích Thầy Thím được lưu truyền qua nhiều thế hệ như một truyền thuyết dân gian đề cao lòng nhân ái, đạo nghĩa và tinh thần tương thân tương ái.

Những câu chuyện về Thầy Thím bốc thuốc chữa bệnh, giúp dân đóng thuyền, hỗ trợ người dân trong lao động và cuộc sống gửi gắm những bài học sâu sắc về tình thương, sự sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng.

Không chỉ là dịp tưởng nhớ công đức Thầy Thím, lễ hội còn góp phần vun đắp tinh thần đoàn kết, nâng cao ý thức về cội nguồn, gìn giữ những giá trị đạo đức và bản sắc văn hóa dân tộc. Qua đó, tình làng nghĩa xóm thêm gắn bó, những nét đẹp trong đời sống văn hóa địa phương tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ.

Giữ hồn xưa, mở lối du lịch

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Tân Hải được giao nhiệm vụ tổ chức Lễ hội Dinh Thầy Thím với phương châm: “Bảo tồn, phát huy giá trị của Lễ hội Dinh Thầy Thím phục vụ phát triển du lịch địa phương”.

Trên cơ sở kế thừa những giá trị truyền thống, địa phương tiếp tục duy trì các nghi lễ cổ truyền. Đồng thời, tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật tại khu vực biển Ngảnh Tam Tân và trong khuôn viên Dinh Thầy Thím. Sự kết hợp giữa không gian tâm linh, cảnh quan biển và những sinh hoạt văn hóa bản địa tạo nên sức hấp dẫn riêng cho lễ hội.

Bởi những giá trị làm nên sức sống của lễ hội không chỉ nằm trong nghi thức hay những câu chuyện được lưu truyền, mà còn hiện hữu trong đời sống thường ngày của người dân. Đó là dáng người cần mẫn bên những mẻ lưới, nhịp lao động trên những vườn thanh long, là cách người dân nâng niu phong tục và cùng nhau gìn giữ di sản của quê hương.

Từ những điều bình dị ấy, Tân Hải đang từng bước mở ra hướng phát triển du lịch gắn với bản sắc địa phương. Di sản văn hóa tâm linh, đời sống làng chài, sản vật quê nhà và cảnh sắc biển cả có thể trở thành những điểm nhấn bổ trợ cho nhau, tạo nên trải nghiệm gần gũi, chân thực đối với du khách.

Trong thời gian tới, xã Tân Hải tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị Lễ hội Dinh Thầy Thím, gắn trải nghiệm văn hóa với cảnh quan biển, ẩm thực và đời sống lao động của người dân. Khuyến khích phát triển các sản phẩm, dịch vụ du lịch mang bản sắc địa phương, bảo đảm chất lượng và trách nhiệm. Qua đó, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.

Để rồi mỗi mùa lễ hội đi qua, điều còn đọng lại không chỉ là tiếng trống hội, những nghi thức trang nghiêm hay dòng người đông vui tìm về dinh. Đó còn là tình người ấm áp, là niềm tin được gìn giữ qua bao thế hệ, là dáng hình một vùng đất hướng ra biển lớn nhưng vẫn nâng niu những giá trị từ cội nguồn.

Tân Hải - vùng đất thiêng giữa miền biển mặn, nơi người đi xa vẫn muốn trở về, nơi hồn xưa hòa cùng nhịp sống hôm nay, để tình đất, tình người tiếp tục bay xa.