Tập đoàn UAC thử nghiệm mô hình AI GigaChat hỗ trợ thiết kế máy bay quân sự và dân dụng của Nga

Tập đoàn Nga UAC đang thử nghiệm mô hình AI nội địa GigaChat để hỗ trợ phát triển các mẫu máy bay quân sự và dân dụng trong tương lai. Do dự án còn ở giai đoạn thử nghiệm, UAC chưa công bố lộ trình phát triển và chưa xác định mẫu máy bay nào tham gia sáng kiến.

Sáng kiến này được cho là hữu ích với nỗ lực thiết kế, chế tạo chiến đấu cơ tiên tiến của Nga trong bối cảnh phương Tây ngăn chặn việc tiếp cận công nghệ hàng không hiện đại.

GigaChat được dùng để làm gì trong thiết kế máy bay

Theo kế hoạch, GigaChat sẽ khám phá các cấu hình phương tiện khả thi trước khi đội ngũ phụ trách bắt đầu công tác thiết kế kỹ thuật chi tiết. Kỹ sư thậm chí có thể dùng mô hình này để đánh giá độ bền kết cấu hay tính toán khí động học, dù các tính năng đó không nằm trong giai đoạn thử nghiệm hiện nay.

Mô hình AI không thay thế các phương pháp kỹ thuật truyền thống. Vai trò của nó tập trung vào việc xem xét cấu hình tiềm năng và xử lý thông tin, những công việc vốn đòi hỏi phân tích chuyên sâu, tốn nhiều thời gian và công sức.

Quan điểm của UAC về ứng dụng AI

UAC sản xuất hai dòng chiến đấu cơ Su-57 và Su-35, đồng thời triển khai nhiều chương trình hàng không dân sự, trong đó có máy bay chở khách MC-21 đang trải qua quá trình thay thế linh kiện quy mô lớn.

Tổng thiết kế sư Sergey Korotkov ủng hộ việc tìm cách ứng dụng trí tuệ nhân tạo ở những trường hợp yêu cầu kỹ thuật thực tế đòi hỏi bổ sung công cụ tính toán. Đội ngũ chuyên gia của công ty cho rằng: “Công nghệ kỹ thuật số cho phép chúng tôi xử lý tập dữ liệu lớn hơn cũng như hiểu sâu sắc vấn đề hơn”.

Tuy nhiên, UAC giữ quan điểm dùng AI có chọn lọc. Yêu cầu kỹ thuật cụ thể sẽ quyết định việc triển khai mô hình trí tuệ nhân tạo có thực sự mang lại hiệu quả hay không.

Đặc điểm kỹ thuật của GigaChat

GigaChat do tập đoàn tài chính - công nghệ SberBank phát triển, dựa trên kiến trúc NeONKA tích hợp nhiều mạng neuron chuyên biệt. Mô hình được huấn luyện trên siêu máy tính Christofari Neo và sử dụng kỹ thuật học tăng cường từ phản hồi con người (RLHF) để cải thiện độ chính xác lẫn tính đạo đức.

SberBank đã phát hành nhiều phiên bản phục vụ các nhu cầu riêng biệt:

Bên cạnh vai trò chatbot, GigaChat còn là công cụ phát triển. Trợ lý GigaCode dành cho lập trình viên, hỗ trợ hơn 35 ngôn ngữ lập trình. GigaChain, phiên bản chuyển thể của thư viện LangChain dành riêng cho tiếng Nga, giúp nhà phát triển xây dựng ứng dụng AI qua API của GigaChat.

Trừng phạt thúc đẩy tự chủ công nghệ

Sau khi xung đột Ukraine nổ ra, nhiều nhà cung cấp phần mềm kỹ thuật lớn của phương Tây như Dassault Systèmes, Siemens, Autodesk, vốn hỗ trợ ngành hàng không Nga suốt hàng thập kỷ, đã “đóng băng” hoạt động và gây gián đoạn nghiêm trọng.

Để khắc phục, UAC triển khai các giải pháp thay thế tự phát triển trên khoảng 4.000 máy tính kỹ thuật tại các cơ sở thiết kế máy bay. Công ty cũng nâng cấp 9 module thiết yếu, đảm nhận việc quản lý thông tin phát triển máy bay xuyên suốt các giai đoạn sản xuất và bảo dưỡng.

Gần đây, UAC cho biết giải pháp kỹ thuật số đã giúp giảm đáng kể thời gian thực hiện một số tính toán liên quan đến hệ thống thủy lực và nhiệt độ khoang máy bay. Những nhiệm vụ từng cần hàng tháng nay chỉ mất vài ngày.

Chương trình MC-21 vẫn chịu sức ép tiến độ

Hiện chưa rõ sáng kiến dùng GigaChat có giúp tăng tốc chương trình MC-21 hay không. Chương trình này đang gặp khó khăn do chuyển sang dùng linh kiện nội địa.

Hồi tháng 6, Tổng thống Nga Vladimir Putin xác nhận chương trình chậm tiến độ gần 2 năm, trong đó các vấn đề liên quan đến phần cánh máy bay là nguyên nhân chính. Phó thủ tướng Denis Manturov ấn định đến cuối năm 2027 phải cấp chứng nhận cho phiên bản máy bay dùng toàn bộ linh kiện tự sản xuất.