Thêm điểm hẹn văn hóa cho đồng bào dân tộc thiểu số
Từ chợ phiên xã Quảng Hòa đến Làng văn hóa bon Bu N’Drung ở xã Đức An, những điểm hẹn văn hóa mới đang góp phần kết nối cộng đồng, gìn giữ và lan tỏa bản sắc truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng.

Khi chợ phiên trở thành nơi gặp gỡ văn hóa
Trong Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc vừa qua tại xã Quảng Hòa đã tổ chức khai mạc thí điểm Chợ phiên Quảng Hòa năm 2026. Ngay từ sáng sớm, đông đảo người dân phấn khởi tập trung về khu chợ, mang theo nông sản, sản vật địa phương, hàng hóa truyền thống và những món ăn đặc trưng của quê hương.
Với diện tích khoảng 3 ha, chợ phiên được quy hoạch thành không gian vừa trao đổi hàng hóa, vừa tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao. Bước đầu, xã bố trí khoảng hơn 100 gian hàng.
Ông Vi Văn Thuộc - Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Hòa cho biết, địa phương có 11 dân tộc cùng sinh sống, phần lớn là đồng bào từ các tỉnh phía Bắc đến lập nghiệp. Nhiều năm qua, bà con mong muốn có một nơi giao lưu, mua bán và giới thiệu nét văn hóa quê hương. Từ nguyện vọng đó, xã đã xây dựng phương án tổ chức chợ phiên, vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, vừa góp phần bảo tồn các giá trị truyền thống.

Địa phương hỗ trợ khoảng 150 triệu đồng xây dựng các hạng mục thiết yếu như sân khấu, khu tập kết rác và hệ thống điện... vận động người dân góp công, hoàn thiện gian hàng, cải tạo cảnh quan. Sự chung tay của cộng đồng, từ việc dựng gian hàng đến mang cây xanh, hoa đến trồng, đã góp phần tạo nên diện mạo cho phiên chợ.
Anh Dương Văn Hoạt, người Tày quê ở Cao Bằng vào Quảng Hòa sinh sống từ năm 2000 cho biết: “Trước đây, muốn đi chợ phiên, bà con phải sang địa bàn xã khác hoặc mua bán tại những điểm tự phát. Vì vậy, sự xuất hiện của phiên chợ ngay tại địa phương khiến những người xa quê như tôi rất phấn khởi. Tôi mở gian hàng giới thiệu các món ăn truyền thống của đồng bào phía Bắc như: thắng cố, khâu nhục, heo quay, lạp xưởng... để chia sẻ hương vị quê nhà với mọi người”.

Tạo không gian để văn hóa được trao truyền
Cùng hướng đến mục tiêu bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, tại xã Đức An, Làng văn hóa bon Bu N’Drung được kỳ vọng trở thành không gian để đồng bào M’nông duy trì, thực hành và trao truyền những giá trị truyền thống. Đây không chỉ là nơi tổ chức các hoạt động cộng đồng mà còn tạo điều kiện để những nét đẹp về kiến trúc, cồng chiêng, thổ cẩm, ẩm thực và phong tục tập quán tiếp tục hiện diện trong đời sống, được các thế hệ gìn giữ và phát huy.
Dự kiến khánh thành vào ngày 20/11, Làng văn hóa bon Bu N’Drung có diện tích khoảng 2.000 m², được xây dựng theo phong cách gần gũi với không gian truyền thống của người địa phương, với hình ảnh nhà dài và hơn 10 nhà nấm phục vụ các hoạt động cộng đồng.
Bà Phạm Thị Thúy - Phó Bí thư Đảng ủy xã Đức An cho biết: “Công trình được xây dựng nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của người M’nông, đồng thời tạo địa điểm để tổ chức các sự kiện, hoạt động truyền thống và tăng cường sự gắn kết giữa người dân. Sau khi đi vào hoạt động, nơi đây sẽ được định hướng tổ chức các phiên chợ, hoạt động dệt thổ cẩm, trình diễn cồng chiêng, giới thiệu ẩm thực...”.
Từ Quảng Hòa đến Đức An, những mô hình này cho thấy việc bảo tồn văn hóa sẽ thiết thực hơn khi người dân có không gian để cùng thực hành, giao lưu và trao truyền các giá trị truyền thống. Khi cộng đồng trực tiếp tham gia, mỗi người vừa là chủ thể gìn giữ, vừa là người giới thiệu, lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc mình. Đây cũng là nền tảng để những nét đẹp truyền thống không chỉ được lưu giữ trong các dịp lễ hội mà tiếp tục sống trong sinh hoạt thường ngày, được trao truyền qua nhiều thế hệ.