Thi đánh cồng chiêng ở Lang Biang

Mai một các giá trị văn hóa truyền thống trên bước đường phát triển xã hội luôn được coi như một quy luật tất yếu. Nhiều giá trị văn hóa tốt đẹp trong quá khứ đã phải lùi lại để nhường chỗ cho những tiện ích của thời đại. Cồng chiêng của người K’ho ở cao nguyên Lang Biang cũng nằm trong quy luật chung ấy - sự mai một.

Nhận ra tầm quan trọng của khí nhạc cồng chiêng trong đời sống nghi lễ người K’ho, Giáo xứ Lang Biang (phường Lang Biang - Đà Lạt) đã đưa âm nhạc cồng chiêng của người K’ho vào sinh hoạt tôn giáo, một mặt tạo cảm giác gần gũi cho giáo dân, mặt khác thể hiện sự tôn trọng các giá trị văn hóa bản địa. Từ năm 2013, vào dịp học sinh được nghỉ hè, Giáo xứ Lang Biang đều duy trì việc tổ chức các lớp truyền dạy kỹ thuật diễn tấu cồng chiêng cho thiếu nhi người K’ho. Bên cạnh việc học diễn tấu chiêng, thiếu nhi người K’ho còn được nghe già làng và nghệ nhân truyền đạt những kiến thức về nghi lễ vòng đời, các câu ca dao, tục ngữ, phong tục, tập quán - những nét văn hóa đã tạo nên sự cố kết cộng đồng của người K’ho bền bỉ qua năm tháng rộng dài. Tính riêng trong năm 2026, Giáo xứ Lang Biang đã tổ chức được 5 lớp truyền dạy kỹ thuật diễn tấu cồng chiêng cho thiếu nhi người K’ho. Mỗi lớp học kỹ thuật diễn tấu cồng chiêng có gần 50 em tham gia.

Các lớp học này, ngoài việc giữ cho những kỹ thuật diễn tấu cồng chiêng không bị mai một, còn góp phần khơi dậy niềm tự hào văn hóa địa phương, lan tỏa tình yêu văn hóa truyền thống của người K’ho đến thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của buôn làng. Những thiếu nhi người K’ho đang nỗ lực học từng điệu cồng chiêng hôm nay, mai này sẽ là người tiếp nối công việc trao truyền các giá trị văn hóa cồng chiêng cho những thế hệ kế cận để âm thanh cồng chiêng mãi vang ngân, nói tiếng nói của cộng đồng. Trước khi kết thúc khóa học, Giáo xứ Lang Biang tổ chức cuộc thi đánh cồng chiêng. Mỗi lớp chọn ra 6 người xuất sắc nhất để tham gia thi đánh cồng chiêng. Cuộc thi là sân chơi của những người trẻ K’ho, cũng là nơi để những thế hệ người K’ho đi trước gặp gỡ thế hệ trẻ, trao lại cho các em niềm tự hào về văn hóa của dân tộc mình, khích lệ thiếu nhi người K’ho tiếp nối những thanh âm của núi rừng cao nguyên.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi những nhạc cụ phương Tây như piano, organ... đang tỏ rõ sự lấn át các nhạc khí cổ truyền phương Đông bởi đặc tính vượt trội trong khả năng truyền tải ngôn ngữ âm nhạc, thế nhưng cồng chiêng của người K’ho vẫn được những bàn tay của thiếu nhi người K’ho tấu lên. Nó không chỉ đơn thuần là kỹ thuật diễn tấu - tấu sao cho tiếng cồng chiêng hay, tấu sao cho tiếng cồng chiêng vang ngân mà còn là cách tỏ bày một phần hồn của buôn làng do những người trẻ K’ho giữ gìn và tiếp nối. Tiếng cồng chiêng còn vang ngân nghĩa là tiếng nói của cội nguồn, những giá trị văn hóa truyền thống vẫn đang được trao truyền cho thế hệ tương lai.