Thiết giáp XTC-03 của Việt Nam: pháo tự động 30mm, giáp chuẩn STANAG 4569 và nhiều lớp phòng vệ
XTC-03 là mẫu thiết giáp nội địa đầu tiên của Việt Nam mang pháo tự động 30mm, động cơ đặt phía trước, cửa sau cho bộ binh và nhiều lớp phòng vệ trước UAV.
Xe thiết giáp chở quân bánh lốp XTC-03 của Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng (TCCNQP) là mẫu thiết giáp nội địa đầu tiên của Việt Nam trang bị pháo tự động bắn nhanh cỡ nòng 30mm. Theo các trang thông tin quốc phòng, xe có bố cục động cơ phía trước, cửa lên xuống phía sau, hệ thống cảnh báo chiếu xạ laser và lớp giáp theo chuẩn STANAG 4569 của NATO. Xe vừa xuất hiện trong video thử nghiệm chạy tốc độ cao do TCCNQP công bố.
Bối cảnh: từ BTR-60, BMP-1 đến thiết giáp tự chủ thiết kế
Trong nhiều thập kỷ, lực lượng bộ binh cơ giới Quân đội nhân dân Việt Nam chủ yếu dựa vào các dòng xe thiết giáp từ thập niên 1960 như BTR-60 hay BMP-1. Sau thời gian dài khai thác, những mẫu xe này bộc lộ hạn chế về công nghệ và gây khó khăn cho công tác bảo đảm kỹ thuật.
Những năm gần đây, công nghiệp quốc phòng Việt Nam đã chế tạo một số mẫu thiết giáp nội địa như xe chiến đấu bộ binh XCB-01 (phát triển từ BMP-1), pháo tự hành PTH-01 và xe thiết giáp chở quân XTC-02. Điểm chung của các xe này là vẫn kế thừa khung gầm và bố cục từ khí tài quen thuộc, đồng thời tích hợp thêm công nghệ phù hợp với điều kiện tác chiến trong nước.
XTC-03 được xem là bước chuyển khác biệt. Thay vì cải tiến trên nền tảng có sẵn, xe tham khảo các chuẩn mực thiết giáp hiện đại trên thế giới để tạo ra một cấu hình hoàn toàn mới.
Thiết kế khác biệt so với thiết giáp kiểu Liên Xô
XTC-03 có kíp lái 3 người ngồi phía trước, khoang sau chở 8 bộ binh. Động cơ đặt phía trước, khác với dòng BTR của Liên Xô (Nga ngày nay) có động cơ đặt phía sau.
Xe BTR-60 không có cửa lên xuống, người lính phải chui qua cửa sổ trên nóc hoặc hai bên hông. BTR-80 có cửa lên xuống nhưng là dạng cửa hẹp bên hông xe, dễ gây vướng và che chắn kém khi xe bị hỏa lực nhắm tới. Đây là sự đánh đổi do động cơ đặt phía sau.
Ở XTC-03, động cơ nằm phía trên, bên phải lái xe. Cách bố trí này giải phóng toàn bộ khoang sau để làm cửa lên xuống phía đuôi, tương tự đa số thiết giáp hiện đại. Nhờ vậy, bộ binh được che chắn tốt hơn, còn cửa rộng giúp bộ đội lên xuống dễ dàng khi mang nhiều trang bị hoặc khi vận tải thương binh.
Thông số kỹ thuật được công bố
| Hạng mục | Thông tin |
|---|---|
| Kíp lái | 3 người |
| Sức chở | 8 bộ binh |
| Khối lượng | Khoảng 16 tấn |
| Công suất động cơ | Khoảng 351 mã lực |
| Tốc độ tối đa trên bộ | 80-85 km/h (được cho là) |
| Cơ cấu bơi | Hai cơ cấu đẩy ở phía đuôi |
| Vũ khí | Pháo tự động 30mm, súng máy đồng trục 7,62mm |
Hỏa lực: pháo tự động 30mm
Hỏa lực là điểm được bàn luận nhiều nhất. XTC-03 mang pháo tự động 30mm, được cho là dựa trên mẫu 2A42 của Liên Xô. Tại Việt Nam, loại pháo này chỉ xuất hiện trên xe chiến đấu bộ binh BMP-2 mà lục quân có một số ít.
Như vậy, XTC-03 là mẫu thiết giáp nội địa đầu tiên dùng pháo tự động bắn nhanh 30mm, thay vì pháo nòng trơn 73mm trên XCB-01 hay súng máy phòng không 12,7mm trên XTC-02.
Tham chiếu theo BMP-2, pháo 2A42 có cơ số đạn lên tới 500 viên, gồm đạn nổ phá mảnh và xuyên giáp. Xạ thủ chuyển đổi giữa các loại đạn bằng một cần gạt. Pháo có chế độ bắn chậm để tăng độ chính xác hoặc bắn nhanh để chống mục tiêu bay thấp.
Trên XTC-03, pháo 30mm được nâng cấp lên chuẩn hiện đại nhờ kính ngắm quang điện tử ngày - đêm. Để tăng khả năng phát hiện mục tiêu, xe còn có kính ngắm toàn cảnh ngày - đêm ở vị trí cao nhất trên tháp pháo. Cùng với camera cho lái xe và hệ kính tiềm vọng cho toàn bộ tổ lái và hành khách, XTC-03 có năng lực quan sát vượt trội so với các mẫu xe cũ trong biên chế.
Phòng vệ nhiều lớp
Theo thông tin đã công khai, XTC-03 có thiết bị cảnh báo chiếu xạ laser, tự động kích hoạt đạn khói để che mắt đối phương. Đây là hệ thống phòng thủ chủ động dạng mềm, giúp bảo vệ cả xe lẫn bộ binh đi kèm.
Một số hình ảnh còn cho thấy xe có thể mang hệ thống gây nhiễu chống UAV trên cột phía đuôi. Hệ thống này tạo vòm bảo vệ chống các loại UAV tấn công cảm tử điều khiển bằng sóng vô tuyến.
Về giáp, XTC-03 có vỏ giáp theo chuẩn STANAG 4569 của NATO:
- Mặt trước thân xe đạt mức 4, tương đương chống được đạn xuyên giáp 14,5mm từ khoảng cách 200m.
- Mặt trước tháp pháo đạt mức 3, các phần còn lại đạt mức 2.
- Khả năng chống mìn được nêu là mức 2, tương đương chịu được 6kg TNT nổ dưới gầm xe.
Ngoài giáp thép, xe có thể mang thêm giáp lồng che chắn xung quanh và trên nóc. Lớp giáp này làm vướng hoặc kích nổ sớm đầu đạn xuyên lõm, loại thường dùng trên vũ khí chống tăng hoặc trang bị trên UAV cảm tử.
Hướng phát triển giáp module
Công nghiệp quốc phòng Việt Nam cũng đang nghiên cứu các loại giáp module hóa. Nhà máy Z113 (TCCNQP) đã ra mắt module giáp gốm có khả năng chống đạn 12,7mm. Module này gắn bên ngoài lớp giáp sẵn có, có thể giúp thiết giáp chống đạn xuyên giáp từ cự ly gần, thậm chí chống được các loại đạn pháo tự động.
Một lựa chọn khác là giáp phản ứng nổ lượng thấp, vừa chống đạn xuyên lõm vừa giảm nguy hiểm cho bộ binh đi kèm. XCB-01 đã được phát hiện thử nghiệm với các module giáp này.
Đánh giá chung
Sự xuất hiện của XTC-03 cho thấy bước chuyển từ sửa chữa, cải tiến trên nền tảng cũ sang tự chủ thiết kế và tích hợp công nghệ hiện đại. Mẫu xe này hướng đến yêu cầu tác chiến công nghệ cao, đặc biệt là khả năng chống UAV và bảo vệ bộ binh.
