Tiêm kích NATO truy đuổi UAV Nga, Houthi tập kích nhà máy Aramco và Mỹ đầu tư hạ tầng hạt nhân

Tình hình an ninh và công nghệ quân sự thế giới ngày 26/7 ghi nhận ba diễn biến quan trọng: phòng không NATO phải huy động tới 4 tiêm kích để bắn hạ một thiết bị bay không người lái (UAV) xâm nhập không phận Romania; lực lượng Houthi tiếp tục nhắm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu tại Ả Rập Saudi; trong khi Hải quân Mỹ đầu tư 85 triệu USD nhằm hiện đại hóa quy trình kiểm định lò phản ứng hạt nhân hạm đội.

NATO huy động 4 tiêm kích đánh chặn UAV tầm xa tại Romania

Theo phân tích từ dữ liệu quân sự công bố ngày 25/7, chiếc UAV tầm xa của Nga xâm nhập không phận Romania hôm 24/7 đã di chuyển quãng đường hơn 350 km trước khi bị tiêm kích F-16 bắn hạ. Dù Bộ Quốc phòng Romania chưa công bố chủng loại chính thức, các thông số hành trình đã hé lộ nhiều chi tiết kỹ thuật đáng chú ý.

Chiếc UAV xuất hiện đầu tiên tại khu vực cửa sông Danube giáp biên giới Ukraine, sau đó bay hướng tây tới thành phố Braila với quãng đường hơn 130 km. Thiết bị tiếp tục chuyển hướng nam thêm 110 km đến vùng Feteşti – nơi đặt căn cứ không quân chủ lực của Romania và chỉ cách biên giới Bulgaria 40 km – trước khi ngoặt lên tây bắc và bị tiêu diệt gần thành phố Buzău.

Tổng thời gian thiết bị bay xuất hiện trong không phận Romania là khoảng 1 giờ 22 phút. Tính toán sơ bộ cho thấy tốc độ trung bình của UAV đạt trên 260 km/h. Mức vận tốc này vượt xa các dòng UAV dùng động cơ đốt trong thông thường như Shahed-136 hay Geran-2 (khoảng 180 km/h), nhưng tiệm cận tham số của các biến thể sử dụng động cơ phản lực như Geran-3 và Geran-4 (khoảng 300 km/h). Quãng đường thực tế của UAV có thể lên tới 400 km nếu tính thêm các thao tác cơ động tránh radar.

Đáng chú ý về mặt chiến thuật, lực lượng phòng không NATO đã phải huy động hai tiêm kích Eurofighter Typhoon của Italy cất cánh từ căn cứ Mihail Kogălniceanu nhưng không thể xử lý mục tiêu. Sau đó, hai tiêm kích F-16 của Romania tiếp tục tham gia truy đuổi và một chiếc đã bắn hạ UAV. Việc phải điều động 4 máy bay chiến đấu hiện đại để đối phó với một mục tiêu bay giá rẻ phản ánh thách thức lớn về chi phí bất cân xứng trong phòng không hiện đại.

Houthi tập kích nhà máy lọc dầu Aramco tại Jizan

Rạng sáng 25/7, lực lượng Houthi tại Yemen đã thực hiện cuộc tập kích bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa vào tổ hợp lọc dầu của tập đoàn Saudi Aramco tại thành phố Jizan, miền tây nam Ả Rập Saudi, gây ra hỏa hoạn trong khuôn viên nhà máy.

Dữ liệu từ hệ thống giám sát nhiệt FIRMS của NASA đã xác nhận các điểm nhiệt bất thường trùng khớp với vị trí tổ hợp Jizan. Đây là một trong những nhà máy lọc dầu hiện đại nhất Trung Đông, vận hành thương mại từ năm 2021 với công suất chế biến khoảng 400.000 thùng dầu/ngày.

Tuy quy mô thiệt hại chưa được phía Ả Rập Saudi công bố chính thức và nhỏ hơn nhiều so với vụ tấn công Abqaiq - Khurais năm 2019, hành động này cho thấy Houthi vẫn duy trì khả năng tiến công chính xác vào các mục tiêu kinh tế - năng lượng nằm sâu trong lãnh thổ đối phương. Cuộc tập kích diễn ra trong bối cảnh lực lượng này gia tăng đe dọa phong tỏa tuyến hàng hải qua eo biển Bab el-Mandeb, đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng khoảng 7% lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển của thế giới.

Mỹ chi 85 triệu USD nâng cấp hạ tầng động lực hạt nhân hải quân

Ở một diễn biến khác liên quan đến công nghệ quân sự chiến lược, Nhà thầu quốc phòng Amentum đã giành được hợp đồng trị giá 85 triệu USD kéo dài 3 năm nhằm hiện đại hóa hạ tầng trọng yếu thuộc Chương trình Động lực hạt nhân Hải quân Mỹ (NNPP).

Trọng tâm của dự án là thiết kế lại và nâng cao năng lực kiểm định nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng tại Cơ sở Lò phản ứng Hải quân ở bang Idaho. Mục tiêu là giúp các kỹ sư phân tích chuyên sâu lõi nhiên liệu đã cháy hết chu kỳ, từ đó đối chiếu dữ liệu vận hành thực tế với các mô hình tính toán lý thuyết.

Công nghệ hạt nhân hải quân hiện đại của Mỹ đặt trọng tâm vào mô hình "nạp nhiên liệu một lần". Cụ thể, lò phản ứng A1B trên tàu sân bay lớp Gerald R. Ford được thiết kế vận hành liên tục 50 năm, trong khi lò phản ứng trên các tàu ngầm tấn công lớp Virginia có tuổi thọ khoảng 30 năm mà không cần đại tu thay nhiên liệu giữa vòng đời. Việc mổ xẻ và kiểm tra kỹ thuật các lõi nhiên liệu đã qua sử dụng là bước hậu kiểm bắt buộc nhằm bảo đảm độ chính xác tuyệt đối cho các thiết kế thế hệ tiếp theo, đồng thời duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu cho hạm đội gồm 11 tàu sân bay và hơn 70 tàu ngầm hạt nhân.