Tiêm kích Su-57 rộng cửa tại Ấn Độ khi thỏa thuận 114 máy bay Rafale gặp khó
Pháp từ chối chuyển giao mã nguồn cho Rafale, tạo điều kiện để tiêm kích Su-57 của Nga với ưu thế nội địa hóa vượt trội thu hút sự quan tâm từ Không quân Ấn Độ.
Việc Pháp từ chối chuyển giao các mã nguồn điều khiển then chốt và hạn chế quyền tự chủ vận hành đối với dòng tiêm kích Rafale đang khiến thỏa thuận mua 114 chiếc máy bay này của Ấn Độ có nguy cơ đình trệ. Ngược lại, Nga đang gia tăng sức hút cho dòng Su-57 thông qua các cam kết chia sẻ công nghệ toàn diện và hỗ trợ nội địa hóa sản xuất ở mức tối đa.
Rào cản công nghệ từ phía Pháp đối với hợp đồng Rafale
Các nguồn tin quân sự cho biết New Delhi đã bị từ chối quyền truy cập vào mã nguồn điều khiển các hệ thống điện tử chính và bộ phương tiện tác chiến điện tử SPECTRA trên tiêm kích Rafale. Đáng chú ý, rào cản này xuất hiện ngay trong bối cảnh các cuộc đàm phán cho hợp đồng 114 chiếc vẫn đang tiếp diễn.
Sự việc này gợi nhắc lại giai đoạn những năm 2010 khi Ấn Độ từng hủy bỏ thỏa thuận mua 126 chiếc Rafale cũng vì những giới hạn trong chuyển giao công nghệ. Những hạn chế hiện tại sẽ tác động trực tiếp đến quyền tự do vận hành của Không quân Ấn Độ (IAF). Cụ thể, IAF sẽ không thể tự sửa đổi, nâng cấp hoặc tích hợp các loại vũ khí nội địa vào máy bay mà không có sự phê duyệt từ các tập đoàn Pháp như Dassault Aviation hay Thales.
Mặc dù IAF đã chấp nhận các điều kiện này cho lô 36 chiếc đầu tiên, nhưng với quy mô 114 chiếc bổ sung, Rafale sẽ trở thành lực lượng chủ chốt thứ hai trong biên chế. Việc thiếu quyền tự chủ công nghệ trên một phi đội lớn như vậy đang gây ra nhiều lo ngại về tính chiến lược lâu dài.
Mô hình Su-30MKI và sự trỗi dậy của Su-57
Ngược lại với cách tiếp cận của Pháp, Nga từng rất thành công khi trao quyền tự chủ sâu rộng cho Ấn Độ trong dự án Su-30MKI. Đến nay, hơn 220 chiếc Su-30MKI đã được sản xuất theo giấy phép tại Ấn Độ, cho phép nước này tích hợp sâu rộng các vũ khí nội địa như tên lửa Astra, cũng như các thiết bị từ bên thứ ba như tên lửa AIM-132 của Anh và bom SPICE của Israel.
Trong bối cảnh đó, Su-57 đang trở thành phương án thay thế đầy tiềm năng. Vào tháng 6 năm 2025, Bộ Quốc phòng Nga được cho là đã đưa ra đề nghị chưa từng có: cung cấp toàn quyền truy cập vào mã nguồn của tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 trong khuôn khổ thỏa thuận sản xuất theo giấy phép. Điều này cho phép ngành quốc phòng Ấn Độ đồng sở hữu các công nghệ then chốt và tùy biến máy bay theo nhu cầu riêng biệt.
Triển vọng hợp tác quốc phòng Ấn Độ - Nga
Đến tháng 1 năm 2026, Bộ Quốc phòng Ấn Độ xác nhận các cuộc đàm phán về việc sản xuất Su-57 theo giấy phép đã tiến đến giai đoạn kỹ thuật chuyên sâu. Khả năng nội địa hóa tối đa cùng với sự chậm trễ trong chương trình tiêm kích nội địa AMCA đang khiến Su-57 trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết đối với giới chức quân sự New Delhi.
Sự tương phản giữa chính sách hạn chế của Pháp và cam kết mở của Nga đang đặt thương vụ Rafale vào thế khó. Nếu Pháp không đưa ra những nhượng bộ đáng kể về công nghệ, dòng tiền ngân sách quốc phòng của Ấn Độ nhiều khả năng sẽ dồn sang các đơn hàng Su-57 quy mô lớn để đảm bảo quyền tự chủ chiến lược trong tương lai.