Tiềm năng du lịch từ mạng lưới hồ thủy lợi

Sự bố trí thú vị

Sau những bỡ ngỡ ban đầu, bây giờ đường từ khu vực Lâm Đồng biển xanh lên Lâm Đồng ngàn hoa, tức trung tâm hành chính tỉnh đã được khám phá đến mức thân thuộc. Điều mà mọi người nhận ra, các tuyến đi lên ấy đều được qua những hồ thủy lợi, hồ thủy điện đẹp cứ như có sắp bày của thiên nhiên và theo thời gian con người đã biến điều đó thành hiện thực. Nổi nhất, tuyến đường được chọn đi nhiều là tuyến 28B thì ven tuyến có hồ Sông Lũy, được xem là kho dự trữ nước cho khu vực phía Bắc của tỉnh Bình Thuận trước đây. Hồ với gần 100 triệu khối nước này là thành tựu rực rỡ, hoàn thiện nhất của công cuộc nối mạng thủy lợi hay nói cách khác là công cuộc trị hạn của khu vực phía Đông của tỉnh tại khu vực được xếp là khô nhất, nhì của cả nước từ những năm sau giải phóng. Thế nên, từ đây có cả hệ thống kênh mương chuyển nước lưu vực, tiếp nước liên huyện được xây dựng, chia nước ra các ngả về những vùng đồng rộng lớn, tạo ra 3 vụ lúa ăn chắc cùng việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng mạnh mẽ, làm trù phú 1 vùng khô hạn cùng sự xuất hiện hàng loạt sản phẩm OCOP.

“

Từ một địa phương “đồng khô, cỏ cháy, nước chờ mong”, đến nay, công cuộc “trị hạn” với sáng kiến nối mạng thủy lợi của tỉnh Bình Thuận (cũ) đã đạt được nhiều thành quả to lớn, mở lối cho ngành nông nghiệp của tỉnh phát triển, tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị và có mặt ở khắp các thị trường khó tính trên toàn cầu.

Trích phát biểu của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ
Nguyễn Hòa Bình tại Lễ kỷ niệm 50 năm giải phóng Bình Thuận.

Nếu chuyển nước về hướng Nam là tiếp nước cho hồ Sông Quao thì chuyển nước về hướng Bắc là cho hồ Lòng Sông. Về hướng Bắc này là tuyến đường liên huyện dọc kênh chính qua các huyện Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình, Tuy Phong, với tổng chiều dài đường giao thông hơn 66 km, trong đó hơn 42 km là tuyến kênh chuyển nước mới hoàn thành trong năm 2024. Điều đáng chú ý, thời gian gần đây, nhiều người đi lên Lâm Đồng ngàn hoa mới phát hiện 1 đoạn của tuyến đường này nối từ Phan Thiết theo quốc lộ 28 tới cầu Trại bò trước khi hòa vào quốc lộ 28B rồi gặp ngay hồ Sông Lũy. Đường rất êm, băng qua những đoạn, tuyến kênh; những đầm vại hoang dã; nhiều cây cầu ngắn, dài; những vườn tược với bộ “sưu tập” cây trái phong phú rất thanh bình với khung cảnh 2 bên bờ không nơi nào có được. Vẻ đẹp khiến ai cũng nghĩ đến mở tour du lịch sẽ hút khách.

Chưa hết, nếu tiếp tục theo tuyến kênh bắt đầu từ hồ Cà Giây, sẽ bắt đầu đi theo tuyến kênh chuyển nước dài 42 km có tên Tà Mú - Suối Măng - Cây Cà chênh vênh bên sườn núi, tiếp nước vào đầu 2 tuyến kênh của hồ Lòng Sông. Trong hành trình trên cao này, có đoạn tuyến hiện ra đẹp như tranh vẽ và “chạm mặt” song song với quốc lộ 1A, cao tốc đường bộ Bắc - Nam, lẫn đường sắt, hội tụ rõ nhất tại địa phận xã Phong Phú cũ (giờ thuộc xã Tuy Phong).

Trên địa bàn xã Tuy Phong này, về phía trên núi thì có hồ Phan Dũng, có nhiệm vụ tiếp nước cho 2 hồ Lòng Sông, Đá Bạc dưới đồng bằng nhiều năm nay. Đó cũng là một điểm hấp dẫn, thu hút du khách phượt tìm đến nghỉ ngơi, ngắm không gian hùng vĩ miễn phí nhiều năm nay trong hành trình băng rừng từ vùng Tà Năng xuống đồng bằng ra biển. Đường mà dân du lịch thích phượt tự mở lối đi cũng là tuyến đường có tên Phan Dũng - Tà Năng đã được huyện Tuy Phong cũ kiến nghị xây dựng từ hơn 10 năm qua, nhưng vì nhiều lý do chưa xúc tiến đầu tư được...

Những kết nối tạo thế mạnh phát triển du lịch

Trong nhiều lý do thì việc đụng đến rừng có lẽ là lý do chính khiến tuyến đường Phan Dũng - Tà Năng chậm triển khai. Điều đó cũng tương tự tuyến đường Mỹ Thạnh - Đông Giang hơn 10 năm qua chưa khởi động. Nhưng thời điểm này, khi tỷ lệ rừng bao phủ đã tăng cao, sau sáp nhập 3 tỉnh, tuyến đường trên đang được cơ quan chức năng điều chỉnh chủ trương đầu tư để bắt đầu triển khai, sau khi hồ Ka Pét kề bên khởi công vào cuối năm nay. Từ đây cũng hình thành một tuyến đường có thể hình thành một tour du lịch rất đặc sắc.

Đó là từ Lâm Đồng ngàn hoa qua quốc lộ 55 ngắm 2 hồ Hàm Thuận, Đa Mi, vào ĐT714 qua Khu căn cứ Tỉnh ủy cách mạng Sa Lôn rồi đến hồ Ka Pét, trước khi lên cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết về km14 Hàm Kiệm để xuôi ra biển. Ở góc độ khác, từ hồ Ka Pét, theo đường ven kênh liên huyện phía Nam, sẽ gặp hàng loạt hồ thủy lợi lớn nhỏ: Ba Bàu, Sông Móng, Đu Đủ, Tân Lập, Núi Đất, Sông Dinh 3, Sông Phan rồi ra quốc lộ 55 lên Lâm Đồng ngàn hoa.

Tuyến đường nào hiện tại từ vùng ngàn hoa xuống biển xanh hay ngược lại cũng đi qua những hồ thủy lợi. Vì ở vùng khát nên hồ thủy lợi nào xuất hiện cũng tạo ra vẻ đẹp rất lạ. Phía Bắc khu vực Lâm Đồng biển xanh với hồ trung tâm Sông Lũy đẹp mê hoặc với không gian hùng vĩ, những đảo nhỏ kỳ bí, chứa đựng bao yếu tố lịch sử ở vùng vốn dĩ là giáp ranh giữa rừng và biển của thuở xưa. Điều đáng nói, có nhiều nhà đầu tư đã có đơn xin đầu tư du lịch trên hồ này. Còn những hồ khác đều nằm ở vị trí như được định vị cho một tour tham quan các hồ thủy lợi mà ngay trong nó đã ghi lại lịch sử đổi thay về đời sống người dân lẫn sự trỗi dậy của từng vùng đất.

Trong khi đó, phía Nam khu vực Lâm Đồng biển xanh, việc nối mạng thủy lợi chưa hoàn chỉnh. Vì chưa xây dựng hồ La Ngà 3, là hồ lưu giữ nước xả sau thủy điện Hàm Thuận, Đa Mi như hồ Sông Lũy; chưa nâng cấp hồ trung chuyển Biển Lạc; chưa xây dựng kênh chuyển nước Hàm Tân - Hàm Thuận Nam nên dù đã có các hồ như Sông Dinh 3, Núi Đất... nhưng việc cung cấp nước vẫn chưa thuận lợi. Thế nhưng, đó chỉ là góc độ dùng nước cho phát triển kinh tế. Còn với du lịch, ngay từng hồ thủy lợi ở đây cũng đã có sức thu hút riêng.

Đó là lý do từ năm ngoái, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Bình Thuận cũ, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bình Thuận đã có báo cáo kế hoạch phát triển hồ thủy lợi đa mục tiêu, đã lấy xong ý kiến các sở, ngành, các huyện. Sắp tới, UBND tỉnh Lâm Đồng thống nhất chủ trương thì sẽ triển khai các mục tiêu trên các hồ thủy lợi như nuôi trồng thủy sản; hoạt động du lịch, dịch vụ vui chơi, nghỉ dưỡng; sản xuất nông nghiệp kinh tế cao; kết hợp thủy điện nhỏ; kết hợp năng lượng tái tạo (điện mặt trời)... Đây là khởi sắc mới của riêng Lâm Đồng mà không nơi nào có thể có được.