Toà án nhân dân hai cấp Lâm Đồng nâng cao chất lượng giải quyết án

Theo sát từng hồ sơ, tháo gỡ từng vướng mắc

Những ngày này, công việc tại TAND tỉnh Lâm Đồng diễn ra khẩn trương. Ở các phòng chuyên môn, Thẩm phán, Thư ký tập trung nghiên cứu hồ sơ, hoàn tất thủ tục và chuẩn bị những vụ án đủ điều kiện đưa ra xét xử. Nhiều cán bộ tiếp tục làm việc sau giờ hành chính để theo kịp tiến độ.

Số vụ, việc TAND hai cấp tỉnh Lâm Đồng thụ lý tiếp tục tăng qua các tháng. Đến ngày 30/6/2026, toàn hệ thống giải quyết 19.160 trong tổng số 29.469 vụ, việc, đạt 65%. Một tháng sau, số án đã giải quyết tăng lên 22.044 trong tổng số 31.864 vụ, việc, đạt 69,2%. Đến ngày 31/8, các đơn vị giải quyết 25.021 trong tổng số 33.261 vụ, việc, đạt 75,2%, còn 8.240 vụ, việc.

Việc kiểm soát tiến độ không chỉ dựa vào số vụ án đã giải quyết. Văn phòng TAND tỉnh còn tổng hợp các phiên tòa bị hoãn, ngừng và nguyên nhân cụ thể để lãnh đạo phụ trách xem xét, xử lý. Thẩm phán được yêu cầu thường xuyên cập nhật tình trạng hồ sơ, khẩn trương nghiên cứu án tồn, không để án quá hạn do nguyên nhân chủ quan.

“Để duy trì tiến độ trong khi số vụ, việc thụ lý tăng, TAND tỉnh yêu cầu các đơn vị theo dõi sát từng vụ việc, nhất là những hồ sơ có nguy cơ kéo dài. Kết quả giải quyết được đưa vào các cuộc họp giao ban để lãnh đạo kịp thời đôn đốc, hỗ trợ”, ông Nguyễn Văn Thanh, Chánh án TAND tỉnh cho biết.

Cùng với việc rà soát công việc nội bộ, TAND tỉnh chú trọng phối hợp với các cơ quan liên quan để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao. TAND tỉnh Lâm Đồng, VKSND tỉnh và UBND tỉnh đã ký kết quy chế phối hợp. 17/17 TAND khu vực cũng hoàn tất việc ký kết quy chế phối hợp với các cơ quan cùng cấp. Nội dung phối hợp tập trung vào những khâu có ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian giải quyết án như cung cấp chứng cứ, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản và chuyển giao tài liệu, giấy tờ.

Tăng tốc từ những khâu trước phiên tòa

Mỗi loại án có những khó khăn riêng, đòi hỏi cách tổ chức công việc phù hợp. Với án hình sự, ngay khi được phân công, Thẩm phán phải phân loại án sơ thẩm, phúc thẩm và đánh giá mức độ phức tạp để lập kế hoạch giải quyết.

Vụ án đơn giản, đủ điều kiện được đưa ra xét xử sớm. Đối với vụ án có nhiều bị cáo hoặc tính chất phức tạp, Thẩm phán tập trung nghiên cứu chứng cứ, lời khai, xác định các vấn đề cần chứng minh và chủ động phối hợp với những cơ quan tiến hành tố tụng khi cần thiết.

Ở lĩnh vực dân sự, tiến độ vụ án thường phụ thuộc vào các công việc trước phiên tòa. Nếu văn bản tố tụng chưa được tống đạt hợp lệ, vụ án chưa thể đưa ra xét xử dù Thẩm phán đã nghiên cứu xong nội dung. Việc đo đạc, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản hoặc thu thập chứng cứ cũng có thể kéo dài, đặc biệt đối với tranh chấp đất đai, tài sản.

Để hạn chế tình trạng một khâu chậm làm đình trệ cả hồ sơ, Thẩm phán phải xác định sớm những công việc cần phối hợp thực hiện. Trong thời gian chờ kết quả đo đạc, định giá hoặc cung cấp tài liệu, các nội dung khác của vụ án vẫn tiếp tục được nghiên cứu. TAND tỉnh cũng phối hợp với chính quyền địa phương, công an, thừa phát lại và bưu chính trong công tác tống đạt, dù nguồn lực dành cho phần việc này còn hạn chế.

Khó khăn còn phát sinh khi Tòa án cần hồ sơ từ các cơ quan hành chính Nhà nước. Có trường hợp tài liệu được cung cấp chậm; hồ sơ lưu trữ qua nhiều thời kỳ thiếu đồng bộ. Tại một số nơi, quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng khiến việc tiếp cận hồ sơ của chính quyền trước đây và xác định việc kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng còn lúng túng.

Đối với án hành chính, có trường hợp người bị kiện không tham gia quá trình giải quyết, không trả lời về căn cứ của quyết định hoặc hành vi hành chính bị kiện, không tham gia đối thoại hay cung cấp chưa đầy đủ hồ sơ. Bên cạnh việc đôn đốc cung cấp tài liệu, Tòa Hành chính chú trọng tổ chức đối thoại để các bên làm rõ vấn đề còn khác nhau, tạo điều kiện giải quyết vụ án trên cơ sở bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.

Trong từng vụ án, công việc của Thư ký cũng có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ. Việc xác minh địa chỉ đương sự, theo dõi kết quả tống đạt, tổng hợp chứng cứ và chuẩn bị phiên tòa phải được thực hiện đầy đủ, đúng thủ tục. Chỉ một văn bản chưa được tống đạt hợp lệ cũng có thể khiến phiên tòa phải lùi lại.

Để bảo đảm mục tiêu về tỷ lệ giải quyết án, TAND hai cấp tỉnh Lâm Đồng tiếp tục rà soát từng hồ sơ, đôn đốc các khâu còn chậm và chủ động phối hợp tháo gỡ vướng mắc để đưa vụ án ra xét xử khi đủ điều kiện.

Yêu cầu đặt ra là đẩy nhanh tiến độ nhưng vẫn tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục tố tụng. Mỗi vụ việc phải được xem xét thận trọng, trên cơ sở chứng cứ được thu thập hợp pháp; mỗi bản án, quyết định phải đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.