Trách nhiệm chủ đầu tư công trình xây dựng: Loạt quy định mới áp dụng từ 01/07/2026

Từ ngày 01/07/2026, hoạt động thi công xây dựng công trình sẽ chịu sự điều chỉnh của các quy định mới tại Nghị định 207/2026. Trong đó, Điều 16 của Nghị định này đã chi tiết hóa trách nhiệm của chủ đầu tư, không chỉ dừng lại ở việc quản lý tiến độ và chất lượng mà còn mở rộng sang công tác an toàn, bảo vệ môi trường và số hóa dữ liệu công trình.

Thiết lập hệ thống quản lý và nhân sự chuyên trách

Theo quy định mới, chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức và quản lý toàn diện quá trình thi công. Cụ thể, đơn vị phải thực hiện bàn giao mặt bằng cho nhà thầu theo đúng tiến độ cam kết trong hợp đồng. Việc thiết lập hệ thống quản lý thi công xây dựng phải được thực hiện bài bản, kèm theo thông báo rõ ràng về nhiệm vụ và quyền hạn của từng cá nhân trong bộ máy quản lý cho các nhà thầu liên quan.

Đáng chú ý, chủ đầu tư bắt buộc phải bố trí đủ nhân sự có năng lực để thực hiện giám sát thi công và quản lý an toàn lao động. Đối với người phụ trách quản lý an toàn, yêu cầu chuyên môn được siết chặt: phải được đào tạo chuyên ngành về an toàn lao động hoặc kỹ thuật xây dựng, đồng thời đáp ứng đầy đủ các điều kiện hành nghề theo quy định pháp luật hiện hành.

Kiểm soát chặt chẽ tiến độ và chất lượng kỹ thuật

Chủ đầu tư đóng vai trò then chốt trong việc phê duyệt tiến độ tổng thể và chi tiết cho từng hạng mục. Việc kiểm tra này nhằm đảm bảo tính khả thi của kế hoạch thi công và các biện pháp an toàn đi kèm. Trong trường hợp cần thiết, việc điều chỉnh tiến độ phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản trong hợp đồng xây dựng đã ký kết.

Bên cạnh đó, công tác kiểm soát khối lượng và sự phù hợp về thiết kế cũng được nhấn mạnh. Chủ đầu tư phải xác nhận khối lượng nghiệm thu, khối lượng phát sinh và đánh giá sự tương thích giữa thực tế thi công với hồ sơ thiết kế đã được thẩm định. Đối với các loại vật tư, thiết bị do chủ đầu tư cung cấp, đơn vị phải chịu hoàn toàn trách nhiệm của bên giao thầu về chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Quyền đình chỉ thi công và trách nhiệm báo cáo cơ quan chức năng

Nghị định 207/2026 trao quyền chủ động cho chủ đầu tư trong việc tạm dừng hoặc đình chỉ thi công nếu phát hiện nhà thầu vi phạm các tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc không đảm bảo an toàn lao động. Khi xảy ra sự cố công trình, chủ đầu tư là đơn vị chủ trì phối hợp xử lý, khắc phục hậu quả và thực hiện khai báo theo đúng quy trình pháp lý.

Về công tác nghiệm thu và báo cáo, sau khi hoàn thành công trình, chủ đầu tư phải lập hồ sơ hoàn công và gửi báo cáo đến các cơ quan có thẩm quyền:

• Đối với công trình thông thường: Gửi báo cáo đến cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc UBND cấp xã nơi xây dựng công trình.
• Đối với công trình đặc thù: Gửi đến Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế tương ứng.

Số hóa dữ liệu và trách nhiệm pháp lý cuối cùng

Một trong những điểm mới quan trọng là yêu cầu cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng. Chủ đầu tư phải đảm bảo các thay đổi về thông tin công trình và nhà thầu được cập nhật kịp thời, đồng bộ. Đồng thời, đối với các công trình yêu cầu quan trắc phục vụ bảo trì, dữ liệu phải được thu thập liên tục ngay từ giai đoạn thi công.

Mặc dù Nghị định cho phép chủ đầu tư thuê các đơn vị tư vấn để thực hiện giám sát, kiểm định hoặc nghiệm thu, nhưng trách nhiệm pháp lý cuối cùng vẫn thuộc về chủ đầu tư. Đơn vị phải có nghĩa vụ kiểm tra, giám sát việc thực hiện của tư vấn và chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi quyết định trong quá trình triển khai dự án.

* Thông tin quy định có thể được cập nhật theo các văn bản hướng dẫn thi hành mới nhất từ cơ quan chức năng.