Trung Quốc lắp laser LY-1 lên tàu đổ bộ Type 071 Qilianshan

Theo dữ liệu do tài khoản phân tích quân sự Sugar_wsnbn công bố ngày 15.11, tàu đổ bộ cỡ lớn Type 071 Qilianshan xuất hiện với cấu trúc bảo vệ hình chữ nhật đặt tại vị trí được cho là nơi lắp hệ thống laser năng lượng cao LY-1. Nếu được xác nhận, đây là tàu Type 071 thứ hai mang LY-1, sau Simingshan, cho thấy quá trình tích hợp laser trên hải quân Trung Quốc đang dịch chuyển từ thử nghiệm sang triển khai thực tế. Diễn biến này diễn ra chỉ vài tháng sau khi phiên bản mặt đất của LY-1 được trình diễn trên khung gầm xe quân sự 8x8 tại lễ duyệt binh tháng 9.

LY-1 – thông số kỹ thuật và vai trò phòng thủ tầm gần

LY-1 (Liaoyuan-1) là hệ thống vũ khí laser năng lượng cao, hướng tới tiêu diệt mục tiêu bay tầm thấp ở cự ly ngắn như UAV cỡ nhỏ, đạn lượn, trực thăng và tên lửa hành trình tốc độ thấp. Trong cấu trúc phòng thủ nhiều tầng, LY-1 đóng vai trò lớp bảo vệ trong cùng, bổ trợ cho các tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa HHQ-9C, tầm trung HQ-16C và tầm gần HQ-10A. Ở cự ly rất ngắn, chùm laser có thể gây hỏng cảm biến, biến dạng cấu trúc hoặc làm vô hiệu bộ phận then chốt của mục tiêu sau vài giây chiếu, giúp giảm tiêu hao tên lửa khi đối phó các đợt tập kích đông mục tiêu giá rẻ.

Tàu Type 071 – nền tảng phù hợp cho laser công suất cao

Laser công suất cao đòi hỏi nguồn điện ổn định và tản nhiệt mạnh để duy trì chiếu liên tục. Type 071 (lớp Yuzhao) đáp ứng tốt các yêu cầu này nhờ không gian lớn và hệ thống điện mạnh. Hai tàu Qilianshan (985) và Simingshan (986) cùng thuộc lớp với lượng giãn nước khoảng 20.000 tấn, dài khoảng 210m, rộng 28m. Tàu có khoang đổ bộ cho xuồng đệm khí hoặc xuồng đổ bộ, boong sau cho trực thăng cỡ trung và nhà chứa rộng rãi, phù hợp nhiệm vụ viễn chinh, tác chiến gần bờ – môi trường có rủi ro cao từ UAV trinh sát, đạn lượn và tên lửa bay thấp.

Công nghệ: laser sợi quang, ghép phổ và quang học thích ứng

LY-1 được đánh giá sử dụng cấu hình laser sợi quang, ghép nhiều mô-đun công suất nhỏ thành một chùm tia duy nhất thông qua kỹ thuật ghép phổ, cho hiệu suất điện–quang cao và giảm tải nhiệt so với laser hóa học. Hệ thống tích hợp quang học thích ứng để bù rung lắc thân tàu và nhiễu động khí quyển, duy trì độ hội tụ của tia trong quá trình chiếu. Khẩu độ tháp pháo lớn, được cho là gần gấp đôi khẩu độ của HELIOS, giúp chùm tia giữ độ hội tụ tốt hơn ở cự ly xa. LY-1 sử dụng chung một khẩu độ chính để phát và thu ánh sáng phản xạ, tăng độ chính xác khi theo dõi và khóa bám.

Giới hạn tác chiến và cách sử dụng

Hiệu quả của laser phụ thuộc điều kiện thời tiết (mưa, sương, ẩm, aerosol) và ổn định nền tảng. Vì vậy, LY-1 được xem là lớp bổ trợ, không thay thế các hệ thống đánh chặn truyền thống, mà nhằm tăng năng lực xử lý mục tiêu số lượng lớn, chi phí thấp – xu hướng phổ biến trên chiến trường hiện đại.

Khác biệt vỏ bảo vệ: dấu hiệu tinh chỉnh cấu hình

Qilianshan xuất hiện với khối vỏ cứng hình chữ nhật, khác với vòm che mềm từng thấy trên Simingshan. Sự khác biệt cho thấy cấu hình bảo vệ của LY-1 đang được tinh chỉnh, có thể hướng tới tăng độ bền trong môi trường biển hoặc cải thiện bảo trì. Đây là dấu hiệu tích hợp đã bước sang giai đoạn hoàn thiện hơn trên Type 071.

Ý nghĩa chiến lược và bối cảnh

Việc lắp đặt LY-1 liên tiếp trên hai tàu Type 071 cho thấy chuyển dịch từ thử nghiệm sang triển khai thực tế vũ khí năng lượng định hướng trong hải quân Trung Quốc. Nhu cầu phòng thủ tầm gần trước UAV, đạn lượn và tên lửa bay thấp – với ưu thế phản ứng tức thời và không tiêu hao đạn – là động lực chính, đồng thời giảm tải cho tên lửa phòng không có chi phí cao và lượng đạn hữu hạn. Type 071 được chọn trước nhờ lợi thế không gian, nguồn điện và tản nhiệt; bước đi này có thể là nền tảng để hoàn thiện thiết kế, tiến tới triển khai trên tàu mặt nước lớn hơn như Type 055. Xu hướng của Trung Quốc phù hợp với hướng đi của các cường quốc khác, như Mỹ với HELIOS hay Israel với Iron Beam; một số hải quân trong khu vực, bao gồm Pakistan, cũng bày tỏ quan tâm.