Trường Xuân huy động sức dân giữ rừng

Quản chặt diện tích rừng được giao

Tháng 6/2025, gia đình ông Dương Đình Khánh, ở xã Trường Xuân, được giao quản lý hơn 10 ha rừng trồng tại tiểu khu 1624. Trong đó có 6 ha rừng phòng hộ và hơn 4 ha rừng sản xuất. Trên diện tích này có hơn 2.500 cây, với trữ lượng hơn 1.160 m³ gỗ.

Sau khi được bàn giao diện tích rừng trên thực địa, gia đình ông Khánh bắt đầu thực hiện trách nhiệm quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Qua hơn một năm, theo đánh giá của chính quyền địa phương, diện tích rừng do gia đình ông quản lý được bảo vệ tốt, không để xảy ra vi phạm.

Cũng tại tiểu khu 1624, ông Huỳnh Xuân Hoàng được giao gần 7,2 ha rừng trồng, gồm rừng phòng hộ và rừng sản xuất. Diện tích này có gần 2.000 cây rừng, chủ yếu là thông, với trữ lượng khoảng 1.320 m³. Hai trường hợp cho thấy trách nhiệm quản lý, bảo vệ và phát triển rừng được đặt trực tiếp vào người nhận.

Các diện tích được giao đều có hồ sơ, bản đồ, được xác định ranh giới và bàn giao trên thực địa. Người nhận rừng có trách nhiệm quản lý, bảo vệ, phát triển và sử dụng đúng mục đích. Đây cũng là cơ sở để cơ quan chuyên môn theo dõi hiện trạng và kiểm tra việc thực hiện trách nhiệm của từng hộ.

Tại Trường Xuân, cách làm này đã được thực hiện trên quy mô rộng hơn. Qua rà soát các quyết định giao đất, giao rừng qua các thời kỳ, địa phương đã giao khoảng 249 ha rừng cho 65 hộ gia đình, cá nhân. Hiện trạng cập nhật cho thấy rừng trồng còn khoảng 211 ha, còn lại là đất chưa có rừng.

Sự thay đổi về hiện trạng đặt ra yêu cầu theo dõi chặt chẽ diện tích, ranh giới và tình trạng rừng sau giao. Đây cũng là vấn đề được địa phương quan tâm khi xây dựng kế hoạch giao, cho thuê thêm gần 580 ha tại 27 tiểu khu, trong đó dự kiến ưu tiên giao hơn 300 ha rừng phòng hộ và rừng sản xuất cho các cá nhân trên địa bàn.

Muốn dân giữ rừng, phải tháo gỡ vướng mắc

Cùng với giao rừng, UBND xã Trường Xuân tăng cường kiểm tra thực địa và tổ chức gặp gỡ, đối thoại với các hộ nhận giao khoán. Qua đó, chính quyền địa phương nắm rõ hơn những khó khăn phát sinh ngay trên diện tích người dân đang quản lý.

Tại buổi đối thoại, các hộ nhận khoán phản ánh một số bất cập tồn tại từ những năm trước. Trong đó, ranh giới, vị trí một số diện tích chưa được xác định rõ ngoài thực địa, dẫn đến tình trạng có nơi bị các hộ xung quanh lấn chiếm, trồng cây trong thời gian dài. Một số trường hợp cũng cho biết diện tích trên hồ sơ chưa hoàn toàn khớp với thực tế quản lý.

Việc xử lý cây rừng chết, phòng cháy, chữa cháy rừng trong mùa khô cũng là áp lực đối với các hộ nhận khoán. Chi phí bảo vệ rừng lớn, trong khi nguồn chi trả dịch vụ môi trường rừng còn hạn chế. Các hộ kinh doanh dọc Quốc lộ 14 mong muốn được hướng dẫn cụ thể về những điểm kinh doanh, dịch vụ phù hợp trên diện tích được giao khoán.

Theo Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Trường Xuân Đinh Văn Nam, những ý kiến tại buổi đối thoại cho thấy muốn người dân thực sự trở thành lực lượng giữ rừng thì trước hết phải giải quyết những vấn đề ngay trên diện tích họ được giao. Ranh giới cần rõ, trách nhiệm phải cụ thể và các quyền lợi, chính sách liên quan phải được hướng dẫn đầy đủ.

Tại buổi đối thoại, phòng Kinh tế xã Trường Xuân và lực lượng Kiểm lâm cũng giải đáp về trách nhiệm, nghĩa vụ của hộ nhận khoán và các chính sách liên quan.

Địa phương cũng định hướng một số mô hình kinh tế dưới tán rừng như trồng cây phù hợp, phát triển du lịch sinh thái, dịch vụ nghỉ dưỡng và các điểm kinh doanh dọc Quốc lộ 14 theo quy định. Định hướng này nhằm tạo thêm sinh kế, tăng thu nhập cho người dân nhưng vẫn gắn hoạt động sản xuất, kinh doanh với yêu cầu bảo vệ và phát triển rừng.

Chủ tịch UBND xã Trường Xuân Lê Xuân Thuận cho biết, địa phương sẽ đồng hành cùng các hộ nhận giao khoán, hỗ trợ trong phạm vi thẩm quyền để người dân ổn định sản xuất, phát triển kinh tế dưới tán rừng đúng quy định. Phòng Kinh tế và lực lượng Kiểm lâm sẽ là đầu mối hướng dẫn, hỗ trợ người dân tháo gỡ khó khăn trong quá trình quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Cùng với tạo điều kiện cho những hộ thực hiện tốt, địa phương cũng xác định rõ trách nhiệm của người nhận khoán. Những trường hợp không thực hiện đúng nghĩa vụ, để xảy ra mất rừng hoặc vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ rừng sẽ được xem xét, xử lý theo quy định.

Từ giao rừng đến đối thoại, Trường Xuân đang hướng tới việc gắn chặt hơn quyền lợi với trách nhiệm của người nhận khoán. Khi ranh giới được xác định rõ, trách nhiệm được hướng dẫn cụ thể và người dân có thêm cơ hội tạo sinh kế hợp pháp, việc giữ rừng sẽ có thêm động lực từ chính cộng đồng.

Đây cũng là hướng để công tác quản lý, bảo vệ rừng không chỉ dựa vào lực lượng chuyên trách mà phát huy vai trò của người dân tại cơ sở. Khi mỗi diện tích rừng có người quản lý và gắn với trách nhiệm cụ thể, sức dân sẽ trở thành một phần quan trọng trong công tác giữ rừng.