Vành đai 4 TP. HCM: Giải phóng hàng nghìn ha đất để hoàn thành tuyến đường lớn nhất Đông Nam Bộ

Vành đai 4 TP. HCM là dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, đóng vai trò "xương sống" cho sự phát triển của vùng Đông Nam Bộ. Với tổng chiều dài khoảng 207km, dự án không chỉ mở rộng không gian đô thị mà còn kết nối các trung tâm công nghiệp, cảng biển và hàng không quan trọng.

Theo báo cáo mới nhất từ Sở Xây dựng TP. HCM gửi Cục Đường bộ Việt Nam, tiến độ chuẩn bị đầu tư đang đạt những cột mốc quan trọng. Đến nay, 8 trên 10 dự án thành phần đã hoàn tất phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, tạo tiền đề cho việc triển khai xây dựng đồng loạt nhằm đáp ứng mục tiêu hoàn thành toàn tuyến vào năm 2029.

Cấu trúc dự án và mô hình đầu tư

Toàn bộ dự án Vành đai 4 TP. HCM được chia thành 10 dự án thành phần để tối ưu hóa nguồn lực và quản lý. Trong đó, 5 dự án thực hiện theo hình thức đầu tư công, tập trung vào công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường gom. 5 dự án còn lại là xây dựng tuyến cao tốc chính theo phương thức đối tác công - tư (PPP).

Hiện tại, toàn bộ 5 dự án đầu tư công và 3 dự án PPP đã hoàn tất phê duyệt hồ sơ pháp lý cần thiết. Hai dự án PPP còn lại đang được các cơ quan chức năng thẩm định rốt ráo. Việc phân chia này giúp các địa phương chủ động hơn trong việc huy động vốn và triển khai giải phóng mặt bằng tại chỗ.

TP. HCM tập trung thu hồi 438ha đất

Sau khi điều chỉnh quy hoạch và sắp xếp đơn vị hành chính, chiều dài tuyến Vành đai 4 đi qua địa bàn TP. HCM đã tăng mạnh từ 17km lên gần 83km. Điều này biến TP. HCM trở thành địa phương có khối lượng công việc lớn nhất trong toàn dự án. Để đảm bảo tiến độ, thành phố đã chia nhỏ thành 3 dự án thành phần và đã phê duyệt phương án bồi thường cho tổng diện tích khoảng 438ha.

Tại khu vực phía Nam, đoạn từ ranh giới Tây Ninh đến Cảng Hiệp Phước dự kiến sẽ ảnh hưởng đến nhiều hộ dân. Địa phương đã chuẩn bị sẵn phương án bố trí tái định cư tại khu T30, xã Nhà Bè cho khoảng 40 trường hợp. Trong khi đó, đoạn từ sông Sài Gòn đến kênh Thầy Cai sẽ bố trí khoảng 249 hộ dân vào khu tái định cư phục vụ chung với dự án cao tốc TP. HCM - Mộc Bài.

Tiến độ triển khai tại Đồng Nai và Tây Ninh

Tại Đồng Nai, địa phương này đã thể hiện quyết tâm cao khi là nơi đầu tiên tổ chức khởi công dự án xây dựng thuộc Vành đai 4 vào ngày 30/6/2026. Đến nay, Đồng Nai đã bàn giao được khoảng 31% diện tích mặt bằng và đang tiếp tục chi trả bồi thường cho người dân để đảm bảo thiết kế bản vẽ thi công được triển khai đúng hạn.

Tại Tây Ninh, tuyến đường đi qua 15 xã với tổng diện tích cần thu hồi lên tới hơn 373ha. Địa phương đã hoàn thành chi trả bồi thường cho gần 3.300 trường hợp, đạt khoảng 48% khối lượng giải phóng mặt bằng. Để đảm bảo đời sống cho người dân, 6 khu tái định cư đã được quy hoạch và triển khai đồng bộ. Tây Ninh cũng đang kiến nghị Trung ương bổ sung thêm khoảng 2.500 tỷ đồng vốn ngân sách năm 2026 để đẩy nhanh tiến độ bồi thường.

Thách thức và động lực phát triển vùng

Mặc dù các cơ chế đặc thù đã giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị, nhưng thực tế triển khai vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Sở Xây dựng TP. HCM nhận định tiến độ giải ngân vốn và bàn giao mặt bằng tại một số khu vực vẫn chưa đạt kỳ vọng. Các địa phương đang nỗ lực giải quyết các bài toán về xác định giá đất, di dời hạ tầng kỹ thuật và đặc biệt là đảm bảo nguồn vật liệu xây dựng cho đại công trường này.

Khi hoàn thành vào năm 2029, Vành đai 4 TP. HCM sẽ là tuyến đường cao tốc 4 làn xe hiện đại, kết hợp hệ thống đường gom song hành. Tuyến đường sẽ tạo ra một hành lang logistics chiến lược, kết nối trực tiếp các khu công nghiệp với Cảng Hiệp Phước và sân bay Long Thành. Điều này không chỉ giảm tải áp lực giao thông cho nội đô TP. HCM mà còn mở ra không gian phát triển kinh tế mới cho toàn bộ vùng Đông Nam Bộ.

Lưu ý: Thông tin dự án có thể thay đổi theo điều chỉnh quy hoạch của cơ quan chức năng. Người dân và nhà đầu tư cần xác minh pháp lý tại địa phương trước khi thực hiện các giao dịch liên quan.