Vật liệu xây dựng Lâm Đồng: Khó “kết nối” bởi địa hình?

Bài 1: Đắt hàng trong mùa khô

Không chỉ đường bộ, vật liệu xây dựng như: đá xây dựng, vữa khô trộn sẵn ở vùng Lâm Đồng biển xanh còn được vận chuyển theo đường biển. Hình ảnh này nói lên nhiều điều trong bối cảnh xăng, dầu tăng giá…

Thêm đường biển

Đầu tháng 4, nắng như đổ lửa cũng là đang cao điểm của mùa xây dựng. Tại các mỏ đá ở khu vực Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình, Tuy Phong cũ, quang cảnh sản xuất nhộn nhịp chưa từng thấy. Rõ nhất như mỏ đá ở một dãy núi thuộc xã Vĩnh Hảo, nơi mà lưu thông trên quốc lộ 1A cũng có thể thấy cảnh hối hả của sản xuất lẫn cảnh xe cộ chở sản phẩm tập kết tại Cảng quốc tế Vĩnh Tân. Đây được xem là mỏ có cự ly gần với Cảng biển Vĩnh Tân nhất nên việc chuyên chở sản phẩm ra cảng thuận lợi hơn. Tại khu vực cảng, những đống vật liệu từ đá như: đá 1x2, đá 4x6… nối hàng, đang được các cần cẩu cạp, xúc đổ xuống lòng tàu liên hồi.

Khung cảnh ít nhiều phản ánh vật liệu xây dựng ở khu vực Đông Nam tỉnh cung cấp cho thị trường ngoài tỉnh như: TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai và các tỉnh miền Tây đang hút hàng, khi đã mở ra một lối vận chuyển khác là theo đường biển. Trong khi đó, vận chuyển đường bộ, nhờ có các tuyến cao tốc như: Phan Thiết - Dầu Giây, Phan Thiết Vĩnh Hảo… đã rút ngắn thời gian nên cũng thuận lợi trong chuyên chở đến các công trình. Bất chấp giá xăng, dầu “nhảy múa” liên tục theo hướng tăng nhiều hơn giảm, thị trường vật liệu xây dựng tại khu vực Đông Nam tỉnh, cụ thể là các mặt hàng sản xuất từ mỏ đá đang “nóng” trên nhiều mặt. Nổi bật nhất là về giá, đã tăng từ 10 - 25% so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, đá 1x2 đang được giao dịch phổ biến ở mức từ 300.000 - 350.000 đồng/m³; đá 4x6 thấp nhất từ 280.000 đồng/m³; đá 0x4 và đá base nền đường phổ biến trong khoảng 210.000 - 320.000 đồng/m³, tùy vị trí và khoảng cách vận chuyển.

“

Chính nhờ chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ khai thác, chế biến đến vận chuyển và tiêu thụ, trong đó có cảng biển đã góp phần quyết định cho khu vực Đông Nam tỉnh mở rộng thị trường ở các tỉnh miền Tây, trong đó có cả đặc khu Phú Quốc, nơi đang tập trung xây dựng nhiều công trình để chào đón sự kiện APEC vào năm 2027…

Theo một số công ty có mỏ đá ở khu vực Đông Nam tỉnh, nguyên nhân của việc tăng giá này, trước hết do chi phí xăng, dầu và vận tải chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành khai thác và phân phối. Bên cạnh đó là chi phí nổ mìn, nhân công, chi phí môi trường và nghĩa vụ tài chính liên quan đến cấp quyền khai thác khoáng sản ngày càng gia tăng. Một yếu tố đáng lưu ý khác là khoảng cách vận chuyển có xu hướng dài hơn khi các mỏ gần dần cạn kiệt, làm gia tăng chi phí logistics. Đồng thời, việc cấp phép mỏ mới ngày càng chặt chẽ cũng khiến nguồn cung có dấu hiệu bị siết lại, tạo áp lực tăng giá trong trung và dài hạn.

Cũng theo một số công ty có mỏ đá ở khu vực Đông Nam tỉnh, từ giữa năm 2025 đến nay, khi vùng kinh tế trọng điểm phía Nam như: TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai… và cả các tỉnh miền Tây đẩy mạnh thi công nhiều công trình trọng điểm quốc gia, các dự án hạ tầng giao thông, khu công nghiệp và đô thị thì nhu cầu cần vật liệu xây dựng, nhất là các sản phẩm từ mỏ đá tăng đột biến. Không chỉ lớn, nhu cầu này mang tính ổn định và liên tục. Điều đáng nói là vật liệu xây dựng tại khu vực này cung ứng ngay lập tức cho các dự án, không phải trải qua độ trễ về thủ tục hay đầu tư ban đầu như tại nhiều địa phương khác.

Thêm sản phẩm xanh

Nếu đá xây dựng đã vươn ra ngoài tỉnh, cung ứng ồ ạt cho thị trường trọng điểm phía Nam thì thời điểm này, sản phẩm vật liệu xây dựng sản xuất từ tro xỉ Trung tâm nhiệt điện Vĩnh Tân tại nhà máy ở xã Vĩnh Hảo của Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường cũng đang hút hàng.

Trong các dòng sản phẩm như: vữa xây dựng, keo dán, bê tông khí chưng áp và các sản phẩm phục vụ xây dựng dân dụng, công nghiệp sản xuất tại nhà máy thì sản phẩm vữa khô trộn sẵn nhãn hiệu SCL MORTAR đang được các nhà thầu chú ý. Vì sản phẩm đáp ứng yêu cầu đặt ra trong bối cảnh xây dựng hiện tại, là tối ưu chất lượng, tiến độ thi công và kiểm soát được chi phí, khi thay thế vữa xây dựng trộn thủ công truyền thống. Điều đó cũng có nghĩa khắc phục được tình trạng chất lượng không đồng đều, hao hụt vật liệu lớn, gây bụi bẩn, ô nhiễm môi trường và cũng không còn phụ thuộc vào tay nghề của công nhân, vốn thường hay xảy ra khi trộn thủ công tại công trường với cát, xi măng và nước.

Vữa khô trộn sẵn SCL Mortar được sản xuất từ các nguyên liệu chọn lọc như: xi măng chất lượng cao, cát khô sấy sạch, cùng hệ phụ gia chuyên dụng từ tro xỉ. Tất cả được phối trộn theo tỷ lệ tối ưu bằng dây chuyền công nghệ hiện đại, bảo đảm mỗi bao sản phẩm đều đạt tiêu chuẩn đồng nhất. Khi sử dụng, chỉ cần pha nước theo tỷ lệ khuyến cáo.

Theo ông Đào Xuân Quỳnh - Phó Tổng Giám đốc, phụ trách tại Nhà máy sản xuất của Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường ở Vĩnh Hảo, hiện tại, sản phẩm được các đơn vị đặt hàng và nhà máy đang sản xuất hết công suất để đáp ứng nhu cầu cao trong mùa xây dựng. Như tại dự án Vinhomes Hậu Nghĩa - Long An, chủ đầu tư đặt 660 tấn vữa/ngày, tương ứng với 20 xe vận chuyển theo đường bộ mỗi ngày. Hay Vinhomes Cần Giờ, nhà máy đã cung cấp 818 tấn vữa qua đường thủy, tàu chạy từ Cảng quốc tế Vĩnh Tân đến Cần Giờ. Dự kiến khi vào cao điểm, dự án Vinhomes Cần Giờ cần khoảng 1.000 - 2.000 tấn vữa khô trộn sẵn/ngày. Ngoài ra, nhà máy cũng đã cung cấp sản phẩm cho các đối tác, đơn vị ở nhiều địa phương khác và đang xây dựng hệ thống phân phối tại TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh. Phấn đấu năm 2026, nhà máy cung cấp ra thị trường 750.000 tấn vữa khô trộn sẵn. Đây là giải pháp thay thế cho vật liệu vữa truyền thống, vừa xử lý được lượng tro xỉ, vừa giải quyết bài toán môi trường, vừa tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế, góp phần ổn định giá nguyên vật liệu đang tăng nóng.

Hơn thế, với sản phẩm đóng gói như vữa khô trộn sẵn còn mở ra giải pháp có thể vận chuyển thuận lợi lên khu vực Lâm Đồng ngàn hoa hay đại ngàn, điều mà vật liệu xây dựng thông thường ở khu vực Lâm Đồng biển xanh khó di chuyển, với lý do cho rằng địa hình khó đi lại. “Những ngày qua, công ty họp tính các phương án để di chuyển vật liệu xây dựng cung ứng cho các nơi thiếu trong tỉnh Lâm Đồng nhưng khó quá”, Giám đốc một công ty vật liệu xây dựng than thở vậy. Trong khi đó, để ứng phó với giá xăng, dầu tăng cao, công ty này có nhiều phương án…

Bài 2: Nguồn cung chiến lược cho vùng Đông Nam Bộ