VinFuture: Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ khoa học thế giới
Sau 5 năm, Giải thưởng VinFuture đã vinh danh các công nghệ đột phá như vaccine mRNA và pin lithium-ion, khẳng định sứ mệnh khoa học phụng sự nhân loại từ Việt Nam.
Trải qua 5 năm hình thành và phát triển, Giải thưởng VinFuture đã khẳng định vị thế là một trong những giải thưởng khoa học công nghệ uy tín toàn cầu, xuất phát từ Việt Nam. Với sứ mệnh vinh danh những công trình có tác động lớn đến đời sống con người, VinFuture đã trở thành điểm hội tụ của tri thức, truyền cảm hứng đổi mới vì một tương lai bền vững.
Sứ mệnh khác biệt: Khoa học vì cuộc sống
Ra đời sau nhiều giải thưởng khoa học danh tiếng, VinFuture mang trong mình sứ mệnh riêng biệt: tôn vinh những phát minh không chỉ có tầm ảnh hưởng học thuật mà còn chạm đến nhu cầu thiết yếu của hàng tỷ người. Các công trình được vinh danh bao trùm nhiều lĩnh vực trọng yếu như sức khỏe, năng lượng, môi trường và nông nghiệp.
Giáo sư Kostya S. Novoselov, thành viên Hội đồng Giải thưởng, cho biết: "Giải thưởng VinFuture thực sự nổi bật với một ý tưởng độc đáo: nó sẽ được trao cho những phát minh đã thay đổi và cách mạng hóa cách chúng ta sống. Đây là một ý tưởng rất đặc biệt".
Quỹ VinFuture được thành lập ngày 20/12/2020 với kinh phí hoạt động ban đầu cam kết là 2.000 tỷ đồng (tương đương 100 triệu USD tại thời điểm đó), hoạt động dựa trên các giá trị cốt lõi: Công bằng, Toàn cầu, Bền vững và Tiên phong.
Hội đồng uy tín và những người đặt niềm tin
Sự thành công của VinFuture có dấu ấn đậm nét của Hội đồng Giải thưởng và Hội đồng Sơ khảo, quy tụ những nhà khoa học danh tiếng thế giới, trong đó có nhiều chủ nhân giải Nobel. Họ là những người thẩm định và lựa chọn các công trình xứng đáng nhất từ hàng nghìn đề cử.
Giáo sư Sir Richard Henry Friend, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng, nhấn mạnh: "5 năm trước, chúng tôi bước vào một hành trình lớn... Tôi nghĩ chúng tôi đã xây dựng được một hình ảnh thương hiệu độc đáo và riêng biệt".
Ngay từ những ngày đầu, ý tưởng về giải thưởng đã nhận được sự ủng hộ của Giáo sư Michael Porter, người được xem là "cha đẻ" của lý thuyết cạnh tranh hiện đại, góp phần đặt nền móng quan trọng cho sự hình thành của Quỹ.
Những công trình thay đổi thế giới được vinh danh
Qua các mùa giải, VinFuture đã tôn vinh những công nghệ mang tính cách mạng, cứu sống hàng tỷ sinh mạng và cải thiện chất lượng sống trên toàn cầu.
Đột phá trong y tế
Nổi bật là công nghệ vaccine mRNA, nền tảng chống lại đại dịch COVID-19, được trao cho GS. Katalin Karikó và TS. Drew Weissman trong mùa giải đầu tiên. Bên cạnh đó là liệu pháp CAR-T trong điều trị ung thư, phát hiện hormone GLP-1 giúp điều trị tiểu đường và béo phì, cùng những đột phá trong phòng chống HIV/AIDS.
Nông nghiệp và môi trường bền vững
Trong lĩnh vực nông nghiệp, các giống lúa như Sub1A chịu ngập lụt hay IR36, IR64 giúp đảm bảo an ninh lương thực cho hàng triệu nông dân châu Á đã được ghi nhận. Công nghệ lọc nước nhiễm asen với chi phí thấp của Giáo sư Thalappil Pradeep cũng là một ví dụ điển hình về khoa học phục vụ cộng đồng.
Năng lượng của tương lai
Công nghệ pin mặt trời PERC, hiện chiếm 60% thị phần toàn cầu, và pin lithium-ion, nền tảng của kỷ nguyên xe điện, cũng nằm trong số những phát minh được VinFuture tôn vinh. Giáo sư Rachid Yazami, một trong những người nhận Giải thưởng Chính VinFuture 2023, chia sẻ về hành trình gần 35 năm từ khi phát minh ra anode than chì cho đến khi công nghệ tạo ra tác động thực sự cho nhân loại.
Lan tỏa tri thức và kết nối toàn cầu
Không chỉ dừng lại ở việc trao giải, VinFuture còn xây dựng một hệ sinh thái khoa học thông qua các chuỗi sự kiện như "Tuần lễ Khoa học và Công nghệ VinFuture", tọa đàm "InnovaTalk" và sáng kiến "InnovaConnect". Các hoạt động này đã thu hút hàng nghìn chuyên gia, kết nối 20 viện, trường đại học Việt Nam và quy tụ 26 diễn giả kiệt xuất toàn cầu.
TS. Lê Thái Hà, Giám đốc Điều hành Quỹ VinFuture, cho biết qua 5 mùa giải, quỹ đã tiếp nhận hơn 6.000 đề cử từ hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ. Điều này cho thấy khoa học có thể kết nối con người bằng niềm tin và tri thức, những giá trị không biên giới.
Với hành trình 5 năm đầy tự hào, VinFuture đã và đang truyền cảm hứng mạnh mẽ, góp phần quan trọng đưa Việt Nam lên bản đồ khoa học thế giới, khẳng định vai trò của khoa học trong việc phụng sự nhân loại.
