Windows 11 sau 3 năm: Các vấn đề thiết kế cốt lõi vẫn chưa được giải quyết

Những kỳ vọng chưa được đáp ứng sau ba năm

Kể từ khi ra mắt, Windows 11 đã trải qua hơn ba năm phát triển. Mặc dù Microsoft đã thực hiện một số cải tiến đáng kể, như khôi phục giây trên đồng hồ thanh tác vụ hay tùy chọn không gộp các ứng dụng, nhiều vấn đề cố hữu về thiết kế và trải nghiệm người dùng vẫn chưa được giải quyết triệt để. Điều này gây ra không ít phiền toái cho người dùng lâu năm và làm giảm tính nhất quán của hệ điều hành.

Thanh tác vụ và Menu Start: Giới hạn không cần thiết

Một trong những thay đổi gây tranh cãi nhất trên Windows 11 là việc loại bỏ khả năng di chuyển hoặc thay đổi kích thước thanh tác vụ. Người dùng không còn có thể đặt thanh tác vụ ở cạnh trên hoặc hai bên màn hình như các phiên bản trước. Mặc dù có các ứng dụng bên thứ ba như Start11 hay Windhawk có thể khắc phục điều này, việc thiếu đi tùy chỉnh gốc từ Microsoft là một bước lùi về tính linh hoạt.

Tương tự, mục "Đề xuất" (Recommended) trong menu Start vẫn là một điểm trừ lớn. Ngay cả khi người dùng tắt tính năng đề xuất tệp và ứng dụng, khu vực này vẫn tồn tại và chiếm một khoảng không gian trống vô ích. Phần không gian này hoàn toàn có thể được sử dụng để hiển thị thêm các ứng dụng được ghim, giúp truy cập nhanh chóng và hiệu quả hơn.

File Explorer: Tính năng tab chưa hoàn thiện

Việc bổ sung tab cho File Explorer trong phiên bản 22H2 là một cải tiến được mong đợi, giúp quản lý nhiều thư mục cùng lúc dễ dàng hơn. Tuy nhiên, cách triển khai tính năng này lại chưa tối ưu. Khi người dùng mở một thư mục từ một ứng dụng bên ngoài, chẳng hạn như Windows Search hay trình duyệt web, hệ thống sẽ mở một cửa sổ File Explorer mới thay vì một tab mới trong cửa sổ hiện có. Điều này làm giảm đáng kể sự tiện lợi và mục đích ban đầu của tính năng tab.

Sự thiếu nhất quán trong giao diện người dùng

Một trong những vấn đề tồn tại dai dẳng từ Windows 10 là chế độ tối (Dark Mode) không được áp dụng đồng bộ trên toàn hệ thống. Trên Windows 11, tình trạng này vẫn tiếp diễn. Nhiều thành phần quan trọng như Control Panel, Device Manager, và các hộp thoại thuộc tính của File Explorer vẫn giữ giao diện sáng, tạo ra một trải nghiệm thị giác không nhất quán và gây khó chịu cho mắt khi sử dụng trong môi trường thiếu sáng.

Vấn đề này liên quan trực tiếp đến việc Microsoft vẫn giữ lại quá nhiều yếu tố giao diện người dùng cũ. Các công cụ như Disk Management hay Task Manager (dù đã được làm mới một phần) vẫn chứa đựng những ngôn ngữ thiết kế từ nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ trước. Sự chắp vá này làm cho Windows 11 thiếu đi sự đồng bộ và cảm giác hoàn thiện của một hệ điều hành hiện đại.

Những phiền toái trong quá trình thiết lập và sử dụng

Microsoft đang ngày càng tích cực quảng bá các dịch vụ của mình trong Windows 11. Ngay từ quá trình cài đặt, người dùng liên tục nhận được các đề nghị sử dụng Game Pass, Microsoft 365, Phone Link và đặc biệt là sao lưu OneDrive. Ngay cả khi người dùng từ chối, hệ thống vẫn có thể hiển thị lại các thông báo này sau các bản cập nhật, tạo ra một trải nghiệm gây gián đoạn và không tôn trọng lựa chọn của người dùng.

Thách thức trên thị trường thiết bị chơi game cầm tay

Sự bùng nổ của các thiết bị chơi game PC cầm tay như Steam Deck đã đặt ra một thách thức lớn cho Windows. Mặc dù là hệ điều hành phổ biến trên các thiết bị này, giao diện của Windows vốn được thiết kế cho máy tính để bàn lại không phù hợp với màn hình nhỏ và điều khiển bằng tay cầm. Microsoft đã có một số cải tiến cho ứng dụng Xbox, nhưng về cơ bản, trải nghiệm vẫn chưa mượt mà. Các nhà sản xuất thường phải tự phát triển các trình khởi chạy riêng để khắc phục, dẫn đến sự thiếu nhất quán giữa các thiết bị.

Kết luận: Trọng tâm cần được điều chỉnh

Mặc dù Windows 11 mang đến một diện mạo mới mẻ, các vấn đề cốt lõi về thiết kế và trải nghiệm người dùng vẫn còn đó sau ba năm. Việc Microsoft dường như đang tập trung nhiều hơn vào các tính năng AI như Copilot+ thay vì hoàn thiện những yếu tố nền tảng khiến nhiều người dùng thất vọng. Để Windows 11 thực sự trở thành một hệ điều hành hoàn thiện, Microsoft cần lắng nghe cộng đồng và ưu tiên giải quyết những bất cập đã tồn tại từ lâu.