Xu hướng ghép súng cá nhân thành giá súng đa nòng phòng không chống drone giá rẻ ở Đông Nam Á
Tận dụng vũ khí dôi dư để tạo giá súng đa nòng là phương án phòng chống UAV giá rẻ, tạo thêm lớp phòng thủ tầm thấp hiệu quả tại Đông Nam Á và thế giới.
Phương án kết hợp nhiều súng trường cá nhân dôi dư thành giá súng phòng không đa nòng đang được lực lượng quân đội nhiều quốc gia Đông Nam Á triển khai nhằm đối phó hiệu quả với hiểm họa từ các loại thiết bị bay không người lái (drone) giá rẻ.
Sáng kiến giá súng phòng không tự chế tại Đông Nam Á
Một trong những mô hình thu hút sự chú ý là sáng kiến liên kết 6 khẩu súng trường AK trên khung xoay của lực lượng phòng không Quân đội Nhân dân Việt Nam. Hệ thống này sử dụng ống nhòm để quan sát mục tiêu và kích hoạt bóp cò chung, cho phép cả 6 nòng nhả đạn đồng loạt để gia tăng mật độ hỏa lực. Lực lượng dân quân tự vệ sau đó cũng áp dụng mô hình tương tự với cải tiến kẹp 8 khẩu súng, có thể tùy chọn bắn 4 hoặc toàn bộ 8 súng cùng lúc.
Bên cạnh Việt Nam, các quốc gia khác trong khu vực cũng ghi nhận giải pháp tương tự. Quân đội Thái Lan triển khai giá gắn 3 khẩu súng trường M16 phục vụ nhiệm vụ bảo vệ không phận sân bay trước sự xâm nhập của drone trái phép.
Tại Campuchia, hình ảnh về giá gắn 6 khẩu AK lắp đặt trên hệ thống khung kim loại cũng xuất hiện tại các xưởng dã chiến. Trong khi đó, Philippines và Myanmar lựa chọn phương án liên kết các loại súng máy hạng nhẹ sử dụng dây đạn, giúp kéo dài thời gian duy trì hỏa lực liên tục.
Bài toán tối ưu chi phí trong tác chiến phòng không tầm thấp
Động lực chính thúc đẩy sự ra đời của các loại giá súng tự chế là chênh lệch chi phí kinh tế trong tác chiến. Một quả tên lửa phòng không vác vai (MANPADS) thông thường có giá dao động từ 40.000 đến 200.000 USD, trong khi một drone tấn công cảm tử giá rẻ chỉ tốn vài nghìn USD. Việc sử dụng các khí tài đắt tiền để tiêu diệt drone tầm thấp gây tiêu tốn ngân sách quốc phòng nghiêm trọng.
Hệ thống giá súng đa nòng giúp tận dụng nguồn súng đạn cỡ nhỏ có sẵn, dễ gia công bằng vật liệu tại chỗ và rút ngắn thời gian triển khai. Đây được xem là giải pháp phòng thủ phù hợp cho lực lượng địa phương, dân quân tại các khu vực biên giới hoặc hải đảo.
Mặc dù tồn tại nhược điểm như tầm bắn hiệu quả ngắn (vài trăm mét), phụ thuộc vào khả năng quan sát bằng mắt thường và độ cồng kềnh khi nạp đạn, các hệ thống này không vận hành độc lập mà đóng vai trò là một mắt xích trong mạng lưới phòng thủ nhiều tầng.
Xu hướng tích hợp công nghệ và phối hợp tác chiến
Không chỉ các nước Đông Nam Á, nhiều quân đội sở hữu tiềm lực quân sự lớn như Trung Quốc, Nga cũng đưa vào thử nghiệm các phương án giá súng đa nòng tự chế nhằm bổ sung hỏa lực tầm thấp. Để nâng cao hiệu quả, các bên đang tích hợp thêm công nghệ hiện đại vào cụm vũ khí thô sơ này.
Trong các xung đột thực tế, lực lượng phòng thủ đã chủ động bổ sung kính ngắm ảnh nhiệt, máy tính kiểm soát hỏa lực hoặc kết hợp cùng các tổ thiết bị gây nhiễu tác chiến điện tử. Phối hợp với mạng lưới cảnh báo sớm từ radar và cảm biến âm thanh, các tổ hỏa lực tầm thấp sử dụng súng cá nhân ghép nòng vẫn đạt tỷ lệ đánh chặn đáng kể, tạo nên lớp bảo vệ cuối cùng trước hiểm họa drone.