5 năm lan tỏa văn hóa đọc từ một cuộc thi
Trước sự bùng nổ của công nghệ thông tin và các phương tiện giải trí, lớp trẻ ngày càng ít đọc sách. Vì vậy, cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hằng năm đã trở thành sân chơi ý nghĩa, khơi dậy niềm yêu thích đọc sách trong học sinh, sinh viên.

Từ cuộc thi đầu tiên năm 2020, Thư viện tỉnh Lâm Đồng đã phát động sâu rộng đến các trường học trên toàn tỉnh, mong muốn học sinh hình thành thói quen, nuôi dưỡng đam mê đọc sách, chia sẻ phương pháp đọc hiệu quả và lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng. Sau 5 năm tổ chức, cuộc thi đã thật sự tạo dấu ấn trong đời sống học đường.
Năm 2025, vòng sơ khảo được phát động ngay từ đầu năm, thu hút đông đảo học sinh tham gia, mỗi trường chọn 3 bài thi xuất sắc nhất gửi dự thi cấp tỉnh. Ở vòng chung khảo cấp tỉnh, Ban Tổ chức nhận được 664 bài dự thi của 5.362 học sinh đến từ 203 trường (75 trường tiểu học, 67 THCS, 61 THPT). Các thí sinh gửi bài viết, video clip hoặc sáng tác truyện, thơ, lời tiếp nối cho những cuốn sách yêu thích, thể hiện cảm nhận và ý tưởng lan tỏa văn hóa đọc.
Mỗi bài dự thi là một tác phẩm nhỏ đầy cảm xúc, được các em đầu tư công phu cả nội dung lẫn hình thức. Nhiều bài trình bày sáng tạo với tranh minh họa, hình ảnh sưu tầm, video sinh động hoặc mô hình trực quan. Các em thể hiện tư duy mạch lạc, cảm xúc chân thành, ngôn ngữ trong sáng, đúng lứa tuổi; không ít bài khiến người đọc xúc động bởi chiều sâu suy nghĩ và tình yêu dành cho sách.
Ông Khuất Minh Ngọc - Giám đốc Thư viện tỉnh Lâm Đồng cho biết: “Các bài dự thi năm nay rất phong phú và sáng tạo, có bài làm dưới dạng mô hình rút mở, truyện 3D, sản phẩm thủ công, truyện, video song ngữ, thậm chí có bài viết bằng chữ nổi dành cho người khiếm thị thể hiện tinh thần nhân văn. Nhiều em kết hợp giữa bài viết và video, thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, tư duy độc lập và khả năng truyền cảm hứng mạnh mẽ. Qua đó có thể thấy các em đang tiếp cận việc đọc bằng góc nhìn mới mẻ, đầy cá tính”.
Trong số hàng trăm bài dự thi, em Lê Phước Lộc - Trường THPT Đạ Huoai gây ấn tượng với cảm nhận về tiểu thuyết Đi tìm Alaska của John Green. Lộc chia sẻ: “Tác phẩm đến với em như một làn gió lạ, giúp em thay đổi tư duy cách nhìn. Từ một người sống khép mình, sợ bị khác biệt, sợ mình đánh giá, em dần tự tin, dám nói lên suy nghĩ của mình, dám làm điều mình thích. Cuốn sách không dạy em trở thành người hoàn hảo, mà dạy em dám trở thành chính mình. Các nhân vật trong truyện cho em hiểu rằng tự do không phải muốn làm gì thì làm, mà là dám sống đúng với bản chất của mình một cách tỉnh táo và có trách nhiệm. Đó cũng là thông điệp mà tác phẩm gửi đến thế hệ thanh niên, các bạn trẻ đang loay hoay định hình bản thân giữa muôn vàn biến động trước ngưỡng cửa vào đời”.
Ở phần xây dựng kế hoạch hành động lan tỏa văn hóa đọc, nhiều thí sinh đã trình bày những ý tưởng cụ thể, gắn liền với thực tiễn trường học và địa phương: xây dựng “thư viện xanh”, “tủ sách lớp học”, “góc đọc sách giờ ra chơi”, tổ chức ngày hội đổi sách hoặc hoạt động “mỗi tuần một cuốn sách hay”. Em Nguyễn Hương Thảo (lớp 5A1, Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, xã Di Linh) đoạt giải Nhất cuộc thi năm nay, còn kể lại việc mình đã tham gia vận động bạn bè cùng đọc sách, đóng góp xây dựng thư viện thân thiện, tạo nên không khí đọc sôi nổi trong nhà trường.
50 giải thưởng được trao cho những “đại sứ văn hóa đọc” xuất sắc, không chỉ ghi nhận năng lực mà còn khích lệ các em tiếp tục lan tỏa thói quen đọc sách trong cộng đồng. Tại lễ trao giải, những bài dự thi được trưng bày công phu, tỉ mỉ đã thể hiện rõ tình yêu và tâm huyết các em dành cho từng trang sách.
Sau 5 năm triển khai, cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc” đã trở thành một phong trào đẹp, những hạt mầm tri thức dần được gieo xuống bằng tình yêu với sách. Những “đại sứ văn hóa đọc” sẽ tiếp tục mang niềm say mê đọc sách đến các bạn cùng trang lứa, đến mọi người, để văn hóa đọc không chỉ ở lại trong thư viện, mà có mặt trong từng ngôi trường, từng ngôi nhà, từng khu dân cư.