Cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành: Đề xuất tăng vốn lên hơn 28.000 tỷ đồng và lùi tiến độ

Dự án cao tốc Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước) dài hơn 124km đang đứng trước những điều chỉnh quan trọng về quy mô tài chính và thời gian thực hiện. UBND tỉnh Đồng Nai vừa có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư nhằm tháo gỡ các nút thắt về phương án hoàn vốn và huy động tín dụng.

Điều chỉnh tổng mức đầu tư tăng gần 2.500 tỷ đồng

Theo đề xuất mới nhất, sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án được kiến nghị điều chỉnh từ 25.540 tỷ đồng lên 28.034 tỷ đồng. Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng này là do biến động địa chính trị toàn cầu khiến giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng, nhân công và chi phí vận chuyển tăng mạnh. Riêng chi phí xây dựng Dự án thành phần 1 dự kiến tăng khoảng 2.745 tỷ đồng, tương đương 14,46% tổng mức đầu tư ban đầu.

Về cơ cấu nguồn vốn, vốn ngân sách Trung ương dự kiến tăng lên 18.994,5 tỷ đồng. Trong khi đó, vốn ngân sách địa phương vẫn giữ nguyên ở mức 2.233,5 tỷ đồng (gồm 1.233,5 tỷ đồng từ tỉnh Đồng Nai và 1.000 tỷ đồng từ tỉnh Lâm Đồng). Phần vốn do nhà đầu tư thu xếp sẽ giảm xuống còn khoảng 6.806 tỷ đồng.

Tăng tỷ lệ vốn nhà nước để đảm bảo khả thi tài chính

Một trong những thay đổi cốt lõi là đề xuất nâng tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án PPP từ 34,88% lên 69,21% (tương đương 15.300 tỷ đồng). UBND tỉnh Đồng Nai cho biết, nếu giữ nguyên cơ cấu cũ, thời gian hoàn vốn có thể kéo dài tới hơn 34 năm, gây khó khăn cực lớn trong việc thu xếp vốn tín dụng và không đảm bảo hiệu quả tài chính cho nhà đầu tư.

Việc nâng tỷ lệ vốn nhà nước lên sát mức trần 70% được đánh giá là phù hợp với quy định mới của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Đặc biệt, tuyến cao tốc này đi qua nhiều khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nên sự hỗ trợ từ ngân sách là giải pháp cần thiết để dự án có thể triển khai thực tế.

Lùi thời điểm về đích sang năm 2028

Bên cạnh thay đổi về tài chính, tiến độ thực hiện dự án cũng được kiến nghị điều chỉnh. Thay vì cơ bản hoàn thành vào năm 2026 và khai thác từ năm 2027 như kế hoạch ban đầu, dự án được đề xuất lùi thời điểm vận hành sang năm 2028. Thời gian gia hạn này nhằm giúp các cơ quan có thẩm quyền rà soát, cập nhật lại tổng mức đầu tư và hoàn thiện các thủ tục ký kết hợp đồng dự án.

Đáng chú ý, công tác giải phóng mặt bằng của dự án hiện đã đạt kết quả rất khả quan với hơn 98% diện tích đã hoàn thành bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Tuy nhiên, việc thi công trên thực địa vẫn chưa thể bắt đầu do nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án chưa hoàn tất hồ sơ thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở để trình thẩm định.

Trục giao thông chiến lược kết nối liên vùng

Cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành có tổng chiều dài 124,13km, bao gồm đoạn qua tỉnh Lâm Đồng (23,1km) và đoạn qua TP. Đồng Nai (101,03km). Dự án được chia thành nhiều hợp phần, trong đó Dự án thành phần 1 thực hiện theo hình thức PPP, các phần còn lại tập trung vào đường gom, cầu vượt và bồi thường tái định cư.

Sau khi hoàn thành, tuyến đường được kỳ vọng sẽ trở thành mạch máu giao thông quan trọng, rút ngắn thời gian di chuyển giữa Tây Nguyên và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, tạo cú hích cho hoạt động logistics và phát triển kinh tế - xã hội toàn khu vực.